Lesbók Morgunblaðsins - 16.01.1999, Side 15

Lesbók Morgunblaðsins - 16.01.1999, Side 15
arslys. Allir eru að velta því fyrir sér hvort keyrt var á hann viljandi? Sólin sest, gullin birta er yfir öllu. Við för- um jrfir fljótið Baní þar sem hirðingjar brynna hjörðum sínum. Bráðum verður komið að fljótunum Níger og Segú, sem okkur hefur dreymt um síðan við drukkum í okkur met- sölubækur frönsku skáldkonunnar Maryse Condé. Þar segir hún frá mörgum kynslóðum stórrar Bambara-ættar og hlutverki hennar í að snúa héraðinu til múslimatrúar, allt þar til það varð frönsk nýlenda. Hönd fyrir aftan mig réttir mér pappírs- blað, brotið saman utan um kúlupenna, þetta eru skilaboð frá Maríne. Hún biður um vatns- flösku. Ég rétti henni vatnið, en læt þau skila- boð fylgja að nú sé hitastig þess áreiðanlega orðið 40° á Celsíus. Við lesum Chez Grand Griot, Hjá lofsöngv- aranum mikla, af skilti og þar fyrir neðan stendur Grand H~otel de France. Adama leiddi okkur hingað, ungur maður sem við spurðum til vegar úti á götu. Byggingin er í nýlendustíl, stórar svalir, veitingasalur, bar, stórt litasjónvarp. Hér er ábyggilega of dýrt fyrir okkur! Okkur er boðið tveggja manna herbergi á 1.000 krónur fyrir nóttina. Þetta okurverð kemur svo sem ekkert á óvart; við erum ferðamenn - en það er líka löng hefð fyiár því að byrja hátt til að kanna hvað býr í viðskipta- vininum. Ef við mótmælum ekki og sýnum hörku, verður engin virðing borin fyrir okkur og sennilega þurfum við að sætta okkur við versta herbergi hótelsins. Við verðum gramar á svip, prúttum og þykjumst ætla að fara burt. Þá fáum við loks herbergi á 700 krónur, vegna þess að við verðum þrjár nætur, en með því skilyrði að borga strax. Við erum fljótar að taka því, ánægðar að hafa sparað svona háa upphæð. Hópur franskra ferðamanna kemur aðvíf- andi með fararstjóra í broddi fylkingar. Hann bölvar og tautar yfir hitanum, segist ákveðinn í að fara næst til ... íslands! Bláir skellóttir veggir, neonljós sem tollir á veggnum fyrir kraftaverk en er ónothæft hvort eð er, lekt klósett, enginn pappír. Viftan er frá þvi eftir stríð, af hávaðanum að dæma flýgur hún bráðum á loft. Við rekum upp skellihlátur; nú létum við leika á okkur! En mýflugnanetið lítur að minnsta kosti út fyrir að vera heilt. Sunnudagur, 15. febrúar, Segú, Mali: Eins og ú póstkorti Ég fæ öi-væntingarkast. Þoli ekki lengur þetta hótel fyrir hvíta túrista, þar sem hangir heil hjörð af ungum strákum í gallabuxum og bolum, með Nike- derhúfur og sólgleraugu. Sígarettur og tilbúin bros á vörum, spyrjandi endalaust: „Hvernig gengur? Sváfuð þið vel? Var góður matur? Hafið þið leiðsögumann um Dogonland?" Sömu sögu er að segja þegar við nálgumst íljótið eða þegar við erum á göngu um litríkt hverfi fiskimannanna. Og alls staðar fylgja börn okkur eftir og biðja um gjafir. Okkur bregður. Við erum ekki vanar slíkum sam- skiptum við Afríkubúa. Við skiljum loks að fljótið Níger, frá Bamakó til Gaó, um Segú, Moptí, Dogonland og Timbúktú, er aðalaðdráttarafl ferðamanna í Malí. Þar eru á ferð hvítir burgeisar, ný- stignir út úr flugvélinni. Þeir borga hundrað kall fyrir hrísgrjónadisk sem kostar tíkall, út- býta kúlapennum og greiða ungum „leiðsögu- mönnum" sem ekkert kunna, 400-500 krónur á dag, á meðan feður þeirra þræla fyrir 3.000 á mánuði. Við skoppum yfir þúfóttan og uppþornaðan akur, reynum að forðast sporðdreka og eit- urslöngur, stefnum á Níger, sem við höldum að sé aðeins fjær, á bak við stóru mangótrén. Við vitum ekki alveg hvar við erum. Skiptir það einhverju máli? Við göngum eftir bakka fljótsins fræga. Maríne, vatnsstúlkan, fellur í þá freistni að baða sig. Utsýnið er eins og á póstkorti, fiski- menn á löngum mjóum bátum og sólin að setj- ast. Við mætum ræðara á einum bátnum og köstum á hann kveðju: „Aníwúla!" Hann virð- ist ekkert hissa að sjá tvær hvítar konur í bú- bú-skikkjum, berfættar með skóna á höfði. Hann brosir svo að skín í hvítar tennur. í íjarska biynna Púllómenn nautahjörðum sínum, horn þeirra eru lýrulöguð. Þeir veifa okkur. Við komum að akri á bökkum fljótsins. Maríne byrjar að leika sér við lítið barn sem liggur á jörðinni, meðan móðirin fótar sig á milli lóns og grænmetisgarðs, með heljarstórt grasker á höfði, fullt af vatni. Hópur barna umkringir okkur og engist af hlátri. Múnudagur, 1 6. febrúar, Segú, Malí Ég tek mynd af stærðar húsi í nýlendustíl í dýrðlegum garði. Þá sé ég hermann nálgast mig á harða- hlaupum. Hann skipar mér að láta sig fá myndavélina. Fyrst neita ég því (hvað yrði um •m HÓPUR járnsmiða fyrir utan smiðju sína í Sekúgúrú. KONUR í Sekúgúrú vinna hörðum höndum til að draga fram lífið. THÉRÉSE, þjónustustúlka hjá Ijósmóður sjúkrahússins. Óvenjulegt er að fólk á þessum slóðum beri kristin nöfn. mig án myndavélar?), en Maríne bendir mér að hlýða. Hann spyr mig, hvort ég hafi tekið mynd af húsinu: Húsi landstjórans. Auðvitað neita ég því. Hann vill sönnun, til allrar ham- ingju er hún ófáanleg. Hann vill filmuna; loks kemur okkur saman um að ég klippi hana og láti hann fá þann hluta hennar sem hefur ver- ið notaður. Ég sé mjög eftir myndunum sem ég var búin að taka, en ég á ekki annarra kosta völ. Við förum undir tré þar sem félagar hans eru að laga te, á meðan hann sækir skæri eða hníf. Við erum nýbúnar að renna niður fyrsta tesopanum, þegar hann kemur aftur. Hann réttir mér heljarstóran eldhúshníf! Hann hlýtur að hafa séð aumur á mér því að lokum tekur hann af mér loforð þess efnis að senda honum myndina til að sanna að myndin sé ekki af húsinu. Hann lætur mig fá heimilisfang sitt og fær mitt í staðinn. Við klárum teið og kveðjum, dauðfegnar, en ekki alveg sáttar við sjálfar okkur: Húsið er á filmunni og heimilisfangið sem við gáfum hon- um vitlaust. Nú verðum við að ákveða næsta áfangastað. Gömul frönsk kona, víðförul en orðin þreytt á ferðalagi sínu, varaði okkur við þegar við hitt- um hana fyrir tveimur dögum, að ekkert væri að sjá á San. Það er einmitt það sem við viljum. Þriðjudagur, 17. febrúar, San, Malí: Ég skal giftast þér, Lofskúld Við eyðum seinni hluta dagsins í «kaffi- stofu» Súleymanes á rútumiðstöðinni. Við er- um farnar frá hótelinu í San. Við erum búnar að fá nóg af stöðum fyrir hvíta eða ríka Af- ríkubúa, við erum hræddar um að missa af ekta afrísku lífí. Við fengum okkur morgunmat og hádegis- mat í matsölunni hjá Souleymane, sem er frá Búrkína Fasó. Hann segir okkur að í greiða- sölum eins og þessari sé oft stofa þar sem ferðafólk getur gist á mottu á gólfinu. Við ætl- um því að gista hér, nema N’Fa Djelí bjóði okkur heim. N’Fa Djelí : Það er hann sem við erum að bíða eftir. „Djelí“ er nafn yfir opinbert skáld, varðmann munnlegs þjóðararfs, hann syngur lofkvæði, og spilar á „kóru“ sem er nokkurs konar hai'pa, eða á trumbu. Það er vissara að þakka honum fyrir á réttan hátt, annars getur hann hvesst sig ... Við hittum hann í rútunni í gær. Hann kom uppí, í ljósblárri, glitrandi skikkju. Hann stóð um stund, talaði hátt, skemmti áheyrendum sínum, öllum farþegum. Við Maríne vorum vonsviknar að skilja ekkert í Bambara-máli og um leið hræddar um að bráðum yrði byrj- að að gera grín að okkur, hvítu stúlkunum! „Hann segist vilja kvænast þér,“ segir falleg stúlka við hliðina á mér við Maríne og hlær. Maríne hverfur alveg undir sætið, eldrauð, öll- um næstu farþegum til mestu kátinu. „En ég þá, Lofskáld? Ég er alveg til í að giftast þér,“ segi ég öllum að óvöram. „En ég vil ekki verða önnur, þriðja eða fjórða konan þín, nei, ég verð bara sú fyrsta!“ „Ekkert mál, ég skil bara við konu mína!“ „Þú verður að kenna mér að spila á kóru.“ „Það hittist vel á, ég er meistari á kóru og gítar!“ „En balafón? Mig dreymir um að spila á balafón." . „Æ, nei, ég kann því miður ekki að spila á balafón...“ „Hvað segirðu, Lofskáld? Imyndar þú þér eitt augnablik, að ég vilji giftast þér, ef þú kannt ekki að spila á balafón?" „Bíddu bara, eftir tvo, þrjá daga verð ég orðinn meistari að spila á balafón!" N’Fa Djelí er líka fatakaupmaður. Hann býr i fallegri kofaþyrpingu með konu sinni og þremur börnum þeirra, mágkonum, frænkum, o.s.frv. Þau eru öll lofsöngvarar. Við fáum konunglegar móttökur. Gestakof- inn er tilbúinn. Þurrkuðum grösum hefur ver- ið dreift á glóðir í leirpotti; af þeim leggur dá- samlega reykelsislykt. Marínu datt í hug að kaupa hænu og hana á markaðnum og færa gestgjafa okkar að gjöf, en hann móðgast. Það kemur ekki til mála að _ borga eitthvað fyrir gestrisni hans! Tata, eig- inkona hans, grillar kjötið og færir okkur það í morgunmat daginn eftir, daginn sem við för- um. En áður býr hún til dásemdarkvöldverð. Maður hennar snæðir hann einn með okkur, við kertaljós, undir stjörnubjörtum himni. Þúsund þakkir, Tata lofsöngvari, maturinn er miklu betri en á fínasta veitingahúsi. Síðan koma vinir þeirra til að heilsa okkur og óska okkur alls góðs. Skær og sterk rödd hefst upp í myrkrinu, hún þakkar okkur í söng fyrir þann heiður, sem við veitum þeim, að heimsækja þau. Hvílík geðshræring! Höfundurinn er ung stúlko, hálf íslensk og hálf frönsk. Hún verður í vetur á ferðalagi um Eldlandið, syðsta hluta Suður-Ameríku, en þá er sumar á þeim slóðum. LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR 16. JANÚAR 1999 1 5

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.