Morgunblaðið - 03.07.2005, Blaðsíða 50

Morgunblaðið - 03.07.2005, Blaðsíða 50
50 SUNNUDAGUR 3. JÚLÍ 2005 MORGUNBLAÐIÐ MENNING Sumarkvöld við orgelið í Hallgrímskirkju 3. júlí kl. 20.00: Sænski spunasnillingurinn Mattias Wager leikur verk m.a. eftir Bach, Pärt og Mozart af fingrum fram Þriðjudagstónleikar Listasafn Sigurjóns Ólafssonar, Laugarnestanga 70, 105 Rvík. www.lso.is - lso@lso.is 5. júlí kl. 20:30 Tríó Trix Sigríður Bjarney Baldvinsdóttir fiðla, Vigdís Másdóttir víóla og Helga Björg Ágústsdóttir selló flytja Serenöðu op. 10 eftir Dohnányi og Strengjatríó í a moll eftir Max Reger. ÍSLENSKUR kaupsýslumaður í Litháen hefur fest kaup á verki eft- ir einn kunnasta listamann Litháa, Maríu Teresu Rozanskaite. Þau skilyrði voru sett við kaupin, að verkið yrði aldrei flutt úr landi og að einn mánuð á hverju ári yrði það sýnt almenningi í listasafni í Lithá- en. Verkið heitir 1941, og lýsir sýn listakonunnar á eigin ævi og örlög þjóðar sinnar. Ferill Maríu Teresu Rozanskaite hófst á sjöunda áratug síðustu aldar, á blómaskeiði lithá- íska málverksins. Listamenn höfðu sagt skilið við raunsæisstefnu eft- irstríðsáranna, og litríki og djarfar pensilstrokur einkenndu stór og mikil verk þeirra. En þótt form og stíll hefðu tekið þessum breyt- ingum, var tjáningarfrelsi enn ekki ómælt, og listamenn þurftu að una því að eftirlit var haft með efni verka þeirra. María Teresa Roz- anskaite fann sína eigin leið í list- rænni tjáningu; – leið sem hvorki var samstíga sovétlistinni né kvist- ur af þjóðlegum litháískum meiði. Hún var einn fyrsti listamaður þjóðar sinnar til að skapa klippi- myndir og að setja saman myndir úr margvíslegum efniviði. Þessar aðferðir voru ekki viðurkenndar af sovéskum yfirvöldum og því skóp hún sín stóru verk einvörðungu fyr- ir sjálfa sig og vini, og hafði engin tök á að koma þeim á framfæri við almenning. Í samsettu verkunum fléttar Rozanskaite jafnan þrjár sögur: sögu þjóðar sinnar, eigin sögu og listasöguna. Verkið 1941 þykir eitt það mik- ilvægasta á listferli hennar, en það var gert árið 1972. Þar lýsir hún endurminningum sínum átta ára gamallar, þegar hún var send með fjölskyldu sinni í útlegð til Síberíu eftir hernám Sovétríkjanna á Lithá- en, árið 1941. Um 17.500 manns voru fluttir nauðungarflutningum frá Litháen austur til Síberíu. Á myndinni sést rauður lest- arvagn, og á honum stendur hvítum stöfum, á rússnesku nafn áfanga- staðarins og sá tími sem fjölskyldan dvaldi þar. Þrjár höfuðlausar verur standa á brautarpallinum huldar svörtu klæði. Þær eru tákn sorg- arinnar. Ein þeirra er hulin að hluta, og bakhluti hennar sést ber. Nakinn plastbúkur liggur á jörðinni rétt hjá. Líta má svo á að verurnar séu konur, en þeim hefur verið mis- þyrmt hrottalega. Stórt gat í miðri mynd truflar ekki aðeins flæði myndflatarins, heldur sýnir líka hve brothætt lífið er andspænis eyðing- aröflunum. Á vinstri hönd sést hvar dúkkur og dótabrot hrynja undan faldi huldu verunnar. Líkamar fólks voru vanvirtir, menning þjóð- arinnar var vanhelguð, og jafnvel rúmi og minningum manneskjunnar var misboðið. Meira að segja him- inninn er sundurtættur í skær- bleikum, gulum og dökkbláum lit- um. Myndin af litla barninu er kannski einasta vonin í myndinni, jafnvel þótt það sé umlukið svartri hulu. Lifir það af? Mun gullna áran í kringum það vernda það? Það veit enginn. En María Teresa Rozanskaite lifði af, og í dag er hún í röð fremstu listamanna þjóðar sinnar og tilnefnd til Þjóðarverðlaunanna litháísku. Hún sinnir listinni enn, skapar jöfnum höndum málverk, innsetningar og hluti sem afhjúpa glataðar sögur. Byggt á grein eftir litháíska listfræðinginn Laima Kreivyta. Kaupir litháíska gersemi FIMM indversk- ar dansmeyjar dansa hér hinn sígilda dans „Bharat- anatyam“ á menningarhátíð nokkurri í borg- inni Chandigarh í vikunni. Dans þessi nýtur mik- illar hylli þar um slóðir. Dansað á Indlandi Reuters mbl.is smáauglýsingar
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.