Tíminn - 06.06.1982, Page 8

Tíminn - 06.06.1982, Page 8
8 SUNNUDAGUR 6. JÚNÍ 1982 Utqefandi: Framsóknarflokkurinn Framkvæmdastjóri: Gisli Sigurðsson. Auglýsingastjóri: Steingrimur Gislason. Skrifstofustjóri: Jóhanna B. Johannsdóttir. Afgreiöslustjóri: Siguröur Brynjólfs- > son. Ritstjórar: Þórarinn Þórarinsson, Elías Snæland Jónsson. Ritstjórnarf ulltrúi: Oddur V. Olafsson. Fréttastjóri: Páll Magnússon. Umsjónarmaóur Helgar-Tim- ans: lllugi Jökulsson. Blaöamenn: Agnes Bragadóttir, Atli Magnusson, Bjarghild ur Stefánsdóttir, Egill Helgason, Friðrik Indriöason, Heiöur Helgadóttir, Jónas Guömundsson, Kristinn Hallgrimsson, Kristin Leifsdóttir, Ragnar Orn Pétursson (iþróttir), Sigurjón Valdimarsson, Skafti Jónsson. Utlitsteiknun: Gunnar Trausti Guöbjörnsson. Ljósmyndir: Guöjón Einarsson, Guöjón Róbert Agústsson, Elin Ellertsdóttir. Myndasafn: Eygló Stefánsdóttir. Prófarkir. Flosi Kristjánsson, Kristin Þorbjarnardóttir, Maria Anna Þorsteinsdóttir. Ritstjórn, skrifstofur og auglýsingar: Siöumúla 15, Reykjavík. Simi: 86300. Aug lýsingasimi: 18300. Kvöldsimar: 86387, 86392. — Verö i lausasölu 7.00, en 9.00 um helgar. Askriftargjald á mánuöi: kr. 110.00. — Prentun: Blaóaprent hf. Listahátíð í Reykjavík ■ Um þessa helgi hefst Listahátíð í Reykjavík í sjöunda sinn og stendur hún i rúmar tvær vikur. Fjölmargir listamenn, innlendir sem erlendir, leggja sitt af mörkum á þessari Listahátíð eins og hinum fyrri. Allir, sem á annað borð hafa einhvern áhuga á listum og menningarlífi ættu því að gefa fundið eitthvað við sitt hæfi. Fjölmargar myndlistarsýningar verða víðsvegar um borgina, margvíslegir tónlistarviðburðir og leiksýningar. Mörg íslensk verk verða sýnd og flutt í fyrsta sinn, þar á meðal ný ópera og nýtt leikrit. í ávarpi, sem Egill Skúli Ingibergsson, fráfarandi borgarstjóri Reykjavíkur, skrifar í kynningarskrá Listahátíðar og víkur hann nokkuð að markmiði hátíða sem þessarar og segir þá m.a.: „Takmark Listahátíðar er fyrst og fremst kynning á íslenskri, norrænni og alþjóðlegri list. Þar er boðið upp á fleira en það, sem er viðurkennt og gamalt og gott - og árangurinn af þessari viðleitni er jákvæður. Það mun óvíða á byggðu bóli vera boðið upp á svona mikið af alls konar listrænum viðburðum og hér er, en það er aðeins mögulegt vegna áhuga þeirra, sem koma til þess að njóta. Tilgangur listar og listsköpunar er ekki gróði, en án góðra áhorfenda og áheyrenda, sem greiða fyrir það sem þeir sjá og heyra, myndi Listahátíð í Reykjavík eiga erfitt uppdráttar. Listahátíð gefur íslenskum listamönnum einnig tækifæri til að kynnast ýmsu af því besta, sem völ er á í grein þeirra, og veitir þeim hvatningu til enn frekari afreka. Oft er þar sáð frækornum nýrra hugmynda, sem ef til vill bera ríkulegan ávöxt í list okkar eigin lands.“ Það er vissulega rétt, að Listahátíð er fyrst og fremst fyrir almenning og miða verður dagskrá Listahátíðar hverju sinni að umtalsverðu leyti við það, að fólkið í landinu hafi áhuga á að koma og sjá og heyra það sem fram er reitt. En jafnframt þarf Listahátíð að sýna að hluta til list, sem er á undan sinni samtíð og mætir því oft litlum skilningi og vekur jafnvel deilur. Án listahátíða af þessu tagi á slík list enn erfiðara með að ná til almennings og hljóta verðskuldaða viðurkenningu. í þessu efni er þó alltaf erfitt að velja og hafna, því mikilvæg nýsköpun í list er oft umkringd af lélegum verkum, sem blessunar- lega falla fljótt í gleymsku. Þótt síðasta Listahátíð í Reykjavík hafi gengið nokkuð erfiðlega fjárhagslega, þá náðu mörg dagskráratriði hennar vel til almennings, ekki síst velheppnuð útiatriði. Vonandi tekst jafn vel til að þessu leyti á þeirri Listahátíð sem nú er hafin, svo tryggt verði, að slík kynning á innlendri og erlendri listsköpun verði áfram reglubundinn þáttur í borgarlífinu. - ESJ. skuggsjá AlLVÖRU skoðanakannanir GETA GEFIÐ VÍSBENDINGU UM AFSTÖÐU FÓLKS TIL MÁLEFNA SAMTÍÐARINNAR. Oftast heyrum við i fjölmiðlum minnst á skoðanakann- anir um afstöðu fólks til stjórnmálaflokka og stjórnmálamanna, en þeim er að sjálfsögðu beitt til þess að gera sér mynd af skoðunum fólks til fjölmargra annarra hluta. Nýlega var í bandariskum blöðum skýrt frá nokkrum niðurstöðum mjög athyglisverðrar könnunar, sem gerð var í mörgum löndum samtímis til þess að fá afstöðu fólks til ýmissa grundvallarþátta mannlegs lífs. Það var Gallupstofnunin, sem samræmdi framkvæmd könnunar- innar um heim allan, en sérstök stofnun sá um framkvæmdina í hverju landi fyrir sig. Fullyrt hefur verið, að þetta sé viðamesta félagsvisindalega könnunin. sem eerð hafi verið í heiminum. ftarlegastar upplýsingar liggja fyrir frá Bandarikjunum, Bretlandi írlandi, Japan, Vestur-Þýskalandi, Frakklandi, Ítalíu og Spáni, en í sumum tilvikum einnig niðurstöður frá Danmörku, Svíþjóð, Belgíu, Hollandi og Suður- Afríku. Könnuninni er reyndar hvergi nærri lokið enn, þar sem eftir er að leita svara við ýmsum spurningum i samtals 26 löndum. í hverju landi fyrir sig var fundið úrtak, 1200 - 2000 manns eftir atvikum, með visindalegum hætti. Síðan voru allir þeir, sem í úrtakinu lentu, heimsóttir og beðnir um að svara tilteknum spurningum. Tók hvert viðtal um það bil eina klukkustund. Ástæðan fyrir þessari könnun er að sögn talsmanna þeirra, sem að henni standa, sú skoðun margra, að gildismat sé mjög misjafnt eftir löndum, og jafnframt að verulegar breytingar hafi átt sér stað, og eigi sér stað, á gildismati fólks. Slikar breytingar hljóti að hafa áhrif á stefnu rikisstjórna sem og margvislegra samtaka og stofnana. ■ Búlent Ecevit - stjórnmálamaður, pólitískur fanei og skáld. FORVITNILEG kðnnnn um ólík viðhorf þjóðanna Spurningarnar fjölluðu meðal ann- ARS UM AFSTÖÐU FÓLKS TIL TRÚMÁLA, ÞJÓÐERNIS OG ATVINNU. Og svörin sýndu verulega mismunandi afstöðu til þessara grundvallar- þátta í daglegu lifi fólks eftir þjóðum. Litum fyrst á nokkrar niðurstöður varðandi trúmál. í fyrsta lagi var fólk spurt að því, hvort það teldi sig sjálft trúað - hvort sem það færi til kirkju reglulega eða ekki. í ljós kom að ítalir töldu sig trúaðasta allra þjóða (88%), og þar næst komu Bandarikjamenn(81%). Ef nánar er litið á svör Bandaríkjamanna um trúmálin kemur m.a. i ljós, að 95% Bandaríkjamanna telja að Guð sé til, 2% eru trúleysingjar að eigin sögn, en 3% dauðann, 84% að himnaríki sé til, og 67% töldu helviti fyrirfinnast. Svarendur voru beðnir að meta mikilvægi Guðs í lffi sínu á skala frá 0 upp i 10. Þá kom i Ijós að af öllum þjóðum og þjóðarbrotum telja svertingjar í Bandríkjun- um Guð mikilvægastan í lífi sínu. Sem heild nam svar þeirra 9.04 á skalanum. Næstir komu Bandaríkjamenn af spænskum ættum (8.92), þá hvítir Suður-Afrikubúar (8.55). Skandinavar voru meðal þeirra, sem sögðu það skipta minnstu máli í lífi sínu. Svíar töldu mikilvægi Guðs þannig aðeins 3.99 á þessum skala, og Danir og Japanar voru enn neðar. Þannig er þvi um mjög ólíkt mat að ræða hjá einstökum þjóðum. Spurt var ýmissa spurninga, sem snerta þjóðernistil- finningu, og þar var einnig verulegur munur á svörum eftir þjóðum. Um 80% Bandarikjamanna svöruðu því til dæmis, að þeir væru „mjög stoltir“ af þvi að vera borgarar í landi sinu, en aðrar þjóðir voru ekki eins stoltar af þjóðemi sínu. Þannig svöruðu 66% Ira þessari spurningú játandi, 55% Breta, og 30% Japana, en einungis 21% - eða um fimmtungur - Vestur-Þjóðverja sögðust vera „mjög stoltir“ af því að vera Þjóðverjar. Spuming skyld þessu var, hvort viðkomandi myndi berjast fyrir land sitt ef það lenti i styrjöld. Einnig þar vom svör mjög á ólikan veg. I Bandaríkjunum sögðust 71% vera reiðubúin til þess að berjast fyrir fósturjörðina, og næstir komu Bretar með 62%. En aðeins 22% Japana svöruðu þessari spurningu jákvætt, en 38% vom óákveðin. Athygli vekur, að á Ítalíu var sá hópur langfjölmennastur, sem sagðist ekki myndi berjast fyrir land sitt i styrjöld - 57%. Flestir eyða mestum hluta ævi sinnar sem kunnugt er á vinnustað, og þvi var m.a. spurt um, hvað skipti mestu máli varaðandi atvinnuna. Tvennt var efst hjá flestum þjóðum: annars vegar „góð laun“ og hins vegar „ánægjulegir vinnufélagar". Japanir vom þar hins vegar nokkuð sér á báti, þvi þeir töldu mikilvægast að fá starf sem væri í samræmi við hæfileika hvers og eins. Sú krafa var hins vegar aðeins i sjötta sæti hjá Bandaríkjamönn- um, írum og Frökkum Bandaríkjamenn vom stoltir af starfi sínu eins og landinu. 84% sögðust vera „vemlega stoltir“ af starfi sínu, en innan við 40% Japana svömðu þeirri spurningu jákvætt, og aðeins 13% Frakka og 15% Vestur-Þjóð- verja. Reyndar sögðu fjórir af hverjum tíu Vestur-Þjóð- verja, að þeir væm lítið eða alls ekkert stoltir af starfi sinu. Það virðist sem sagt ekki vera mikil ánægja á vinnustöðum þar i landi. s ^i^MSIR stjórnmálamenn fyrr og SÍÐAR HAFA VERIÐ ÁGÆT SKÁLD.Sumir em frægari en aðrir, svo sem Mao, Ho Chi Min og Leopold S. Senghor. Aðra hefur minna verið minnst ásem skáld. Einn þeirra, sem ort hefur allmikið af ljóðum, er Búlent Ecevit, fyrmm forsætisráðherra Tyrklands. Þar i landi er nú herforingjastjórn, og Ecevit hefur setið i illræmdu fangelsi, Mamak, i höfuðborginni Ankara. Ecevit hefur lengi fengist við ljóðagerð og sömuleiðis þýðingar og þá ekki lagst á garðinn þar sem hann er lægstur. Hann fæddist í Istanbul árið 1925, sonur læknis. Móðir hans var þekktur málari i Tyrklandi. Hann vakti á sér athygli meðal menntamanna aðeins 16 ára gamall, þegar hann snéri ljóðasafni eftir Tagore úr bengölsku. Á ámnum 1946-1950 stundaði hann nám í sanskrít og listasögu í London, en var um leið starfsmaður við tyrkneska sendiráðið. Hann þýddi ljóð eftir Ezra Pound og Dylan Thomas úr ensku, og árið 1963 þýddi hann sömuleiðis leikrit T.S. Eliots, Hanastélsveisluna. Þótt Ecevit dreymdi í æsku um að verða skáld og ryðja þar nýjar brautir, þá tóku stjórnmálin mestan tima eftir að hann hóf stjómmálaafskipti á annað borð árið 1957, og hann skrifaði m.a. nokkrar bækur um stjómmál. En árið 1976 kom loks ljóðasafn eftir hann út og hlaut góðar viðtökur. Ecevit hefur neitað að fallast á fyrirmæli herforingja- stjómarinnar um að láta ekki skoðanir sinar i ljós í viðtali við fréttamenn, og hann hefur setið í fangelsi vegna viðtals, sem fréttamaður hollenska útvarpsins tók við hann. Hann er hins vegar ekki eini pólitíski fanginn í Tyrklandi, síður en svo. Þeir em fjölmargir tyrknesku þjáningarbræður stjómmálafanga annarra landa og þeir sjá sennilega ekki þann mun á svörtu og rauðu einræði, sem ýmsir sjálfskipaðar lýðræðishetjur halda stundum á lofti. Enda hlýtur frelsissvipting vegna skoðana alls staðar að vera jafn óbærileg. Elías Snæland fS Jónsson skrifar > v

x

Tíminn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.