Tíminn - 28.10.1989, Qupperneq 13

Tíminn - 28.10.1989, Qupperneq 13
Laugardagur 28. október 1989 Tíminn 25 llllllllir MINNING illlllllllllllllllllllllillll^ Ragnheiður Tómasdóttir Fædd 5. maí 1910 Dáin 22. október 1989 Hún andaðist á Sjúkrahúsi Suður- lands 22. október 1989 og verður útför hennar gerð í dag, laugardag- inn 28. október, frá Oddakirkju á Rangárvöllum Ragnheiður var fædd 5. maí 1910 í Hamrahóli, Ásahreppi, dóttir hjónanna Guðríðar Ingimundar- dóttur og Tómasar Þórðarsonar bónda er þar bjuggu. Fyrstu æskuár- in átti hún heima í Hamrahóli í faðmi kærra foreldra og systkinanna Borghildar, Guðrúnar Lilju, Rósu Guðnýjar, Sigríðar, Þórðar og Sig- urðar. Árið 1916 missir hún móður sína og verður þá mikil breyting. Systkin- in dreifast til vina og ættingja og hún til nágrannanna á Syðri-Hömrum, Arndísar og Ástgeirs. Var Ragn- heiður alltaf þakklát hjónunum á Syðri-Hömrum og börnum þeirra fyrir þessi ár. Faðir hennar bjó áfram á Hamrahóli og giftist aftur Jórunni Ólafsdóttur og áttu þau saman 2 börn, Guðjón og Guðrúnu, svo áfram áttu þau systkinin æskuheimili sitt á Hamrahóli og sameinuðust þar oft og var alltaf kært með þeim öllum. Ragnheiður fór fljótt að vinna á ýmsum stöðum, átti hún góðar minningar frá þeim árum, þá kynnt- ist hún fólki sem hún mat mikils og aflaði sér þekkingar gegnum störfin, þvf hún var vel gefin og námfús. Bjólu, Djúpárhreppi Rúmlega tvítug kynntist hún eftir- lifandi manni sínum, Einari Stefáns- syni frá Bjólu, og giftu þau sig 24. október 1933 og hófu búskap á Bjólu og hafa búið þar síðan. Hún átti 4 börn. Elstur var Guðmundur Hafsteinn er lést í frumbernsku, Einar, vistmaður á Ási í Hveragerði, Guðmundur Hafsteinn, kvæntur Gíslínu Sigurbjartsdóttur og búa þau í Sigtúni, og Unnur, gift Kristni Gunnarssyni og búa þau á Hellu. Ömmubörnin eru 9 og langömmu- börnin 9. Heimili Rögnu frænku minnar, eins og ég nefndi hana alltaf, var fallegt sveitaheimili, þar sem ges- trisni og hlýja tóku á móti manni og alltaf átti frænka mín eitthvað ný- bakað og gott til að gæða okkur á. Hún var hreinleg og mikil hannyrða- kona og á ég marga fallega dúka frá henni. Þá var garðurinn hennar Rögnu frænku minnar sérstakur, þar var alltaf vel hugsað um allt og hún átti nóg af rifsberjum o.fl. úr garðinum sínum, sem hún miðlaði okkur hinum og var þá ánægð. Góðar heimsóknir fékk ég þegar þau hjónin komu með plöntur úr garðinum sínum og oftast fylgdi poki af mold með, því þau vissu að þá mundi plantan frekar lifa hér, ef fylgdi með gróðurmold frá Bjólu. Það reyndist rétt, því nú á ég fallegar plöntur hér heima í Skarði sem ég veit að lifa áfram, svona voru þau hjón samhent í að hlúa að gróðri og fegra allt í kringum sig. Heimilislíf hjónanna á Bjólu, þar sem dugnaður og trúmennska var ofar öðru, var börnum þeirra gott veganesti sem þau hafa virt í ríkum mæli. Hjónin á Bjólu voru glæsileg hjón sem settu svip sinn á samtíðina í Rangárþingi og höfðu gaman af að fara á mannamót og gleðjast með glöðum. Nú við leiðarlok, er ég minnist frænku minnar, hugsa ég til móður minnar, Borghildar, sem lést 2. nóv- ember sl. Var alltaf mjög kært með þeim systrum og virtu þær hvor aðra mikils. Ég þakka frænku minni alla tryggð og vináttu sem hún sýndi mér. Heimilisfólkið í Skarði saknar vinar og þakkar samfylgdina. Sendum innilegar samúðarkveðjur til Einars, barna hans og fjölskyldna þeirra. Blessuð veri minning hennar. Fjóla Runólfsdóttir Amma andaðist á Sjúkrahúsi Suðurlands 22. október sl., verður þá okkur hugsað til afa sem nú er einn. Það sem við áttum var afi og amma á Bjólu og nú síðast á Hellu, þau voru alltaf saman hvert sem þau fóru og áttu sameiginleg áhugamál. Þau voru miklir dýravinir og unnu fallegum blómum og öllum gróðri. Heimilið þeirra var fallegt, þar sem handavinna ömmu og blómin prýddu. Garðurinn hennar heima á- Bjólu var fallegur og alltaf fannst, okkur garðurinn vera helgidómur Guðmundur Þorsteinsson frá Lundi Fáein minningarorð Guðmundur Þorsteinsson frá Lundi, gamall og tryggur samstarfs- maður, lést 2. október sl. á 89. aldursári. Þjóðminjasafnið á honum margt gott upp að inna, en Guð- mundur vann um árabil fyrir safnið margs konar smíða- og viðgerðar- störf. Hann dvaldist þá hér síðla vetrar og vann að viðgerðum safn- gripa, og má víða sjá handaverk hans hér innan veggja. Hann gyrti fötur og sái, setti saman kistur og byrður og lappaði eins og kostur var við margt af því gamla dóti sem til safnsins hafði borist og oft var í slæmu ástandi. Þessu hélt hann áfram fram ár eftir ár, meðan sæmi- leg heilsa hélst, og um árabil vann hann einnig að viðgerðum gömlu bygginganna, enda var þetta það svið sem hann þekkti best. Guð- mundur var alinn upp við verkhætti og störf sem tengdust fyrri tíðar menningu þjóðarinnar, og þau voru honum hugleikin alla tíð. Guðmundur var fæddur 18. apríl 1901 að Brennistöðum í Eiðaþinghá, sonur hjónanna Rannveigar Sigfús- dóttur og Þorsteins Eiríkssonar. Þau voru fátæk, böm þeirra urðu átta og gátu ekki öll alist upp hjá foreldrum sínum. Guðmundur fór til vanda- lausra um tíu ára aldur og var lítið hjá foreldrum sfnum eftir það. Til þess var tekið hve Rannveig móðir hans hafi verið mikil fróðleikskona og af henni lærði Guðmundur margt af fyrri tíðar fræðum. Sumt af því færði hann síðar í letur er næði gafst til skrifta. Guðmundur ólst upp og dvaldist á ýmsum stöðum eystra fram um tvítugt, einkum á Borgarfirði og Útheraði. Um skeið starfaði hann í Hafnarfirði og um tíu ára bil var hann ráðsmaður að Lundi í Lundar- reykjadal og kenndi sig við þann stað síðan. Eftir það fluttist hann norður að Leirhöfn á Sléttu þar sem hann reisti sér hús í félagi við annan og kallaði Sandvík. Hann kvæntist Guðlaugu Sæmundsdóttur, ættaðri úr Árnes- . sýslu, og bjuggu þau þar síðan í friðsæld og fjarri skarkala umheims- . ins og kunnu því vel. Þau fengust ekki við búskap, enda kvaðst Guð- mundur vera einn í sinni stétt, búlaus verkamaður í sveit. Hann stundaði ýmiss konar daglaunavinnu og eftir lát Guðlaugar átti hann um sinn heimili í Sandvík en dvaldist síðustu árin í Hvammi, dvalarheimili aldraðra á Húsavík. Guðmundur kom venjulega hing- að í safnið í janúarlok og var fram í endaðan maí. Hér sat hann hvem virkan dag á verkstæðinu og fékkst við viðgerðarstörfin. Hingað komu oft margir til að heimsækja Guð- mund og eiga við hann tal, enda var hann vinmargur og hafði gaman af samræðum við fólk. Veiðiskap, byssur, vitsmunir dýra og ýmiss konar gömul fræði bar þá á góma, eða þá að uppi var haft heimsósóma- tal, þar sem það var gagnrýnt sem miður fór í fari og gerðum ráða- manna og almennings. Eftir að Guðmundur hætti að koma hingað suður fékkst hann nokkuð við viðgerðarstörf fyrir Minjasafn Austurlands svo og Byggðasafnið á Höfn í Homafirði. Þessi störf vom í rauninni eftirlætis- iðja Guðmundar og hér kom að góðum notum þekking hans á hvers konar fornum hlutum, amboðum og verkfæmm sem hann hafði sjálfur alist upp við og unnið með, enda var Guðmundur í rauninni járnaldar- maður eins og margir af hans samtíð. Hans kynslóð hafði orðið að læra að búa að sínu, bjargast af eigin ramm- leik þegar heimilin voru heimur út af fyrir sig og sem fæst varð sótt til annarra, hvað þá í kaupstað. Og þeim hugsunarhætti, að best væri hjá sjálfum sér að taka, gat Guð- mundur aldrei bægt frá sér. Guðmundur kunni því illa að sitja verklaus og í tómstundum tálgaði hann með hnífi sínum ýmis húsdýr og villt dýr úr íslenskri náttúru. Flest þetta gaf hann vinum sínum og má víða sjá þessi handaverk Guðmund- ar á heimilum þar sem hann átti vináttutengsl. Guðmundur kvaðst sjálfur hafa verið óframfærinn unglingur og haldinn vanmáttarkennd lengi fram- an af aldri, enda pasturslítill framan af og hann var fremur lágur maður og grannvaxinn alla tíð. En er á leið ævina hvarflaði slík kennd algerlega frá honum og hann lét skoðanir sínar tæpitungulaust í ljós við hvern sem var. Hann skrifaði talsvert í blöð um hugðarefni sín og áhuga- mál, en Guðmundur hafði fastar og ákveðnar skoðanir á landsmálum og ýmsu því sem honum þótti máli skipta. Hann átti oft erfitt með að skilja ungæðishátt samtímans og margt það sem talið var til lista eða menningar átti ekki upp á pallborðið hjá honum. Setti hann þá oft saman vísur eða kviðlinga um það sér til hugarléttis, en hann var vel hagmælt- ur, kvað fast og skýrt að orði og hafði fornt tungutak, þar sem ósjald- an brá fyrir gamalli austfirskri mállýsku. Guðmundur Þorsteinsson var um margt sérstæður maður, án þess þó að verða kallaður sérkennilegur. Ljóst var að fátækt unglingsáranna hafði sett mark sitt á hann og hugsun hans alla og gerðir. Þannig var Guðmundur afar nýtinn á alla hluti og sparsamur við sjálfan sig. Sóun og óhóf hataði hann. Hinar fomu dyggðir hélt hann í heiðri. Lausung og festuleysi voru honum fjarri skapi og mörg nýbreytnin þótti honum næsta óþörf. Útvarpið mat hann þó mikils og hlustaði á allt það sem kallast gat fréttir eða fróðleikur en hirti mi«tna um dægurfjas og ekki mun hann hafa haft mikið yndi af ýmsum þeim tegundum tónlistar sem þar var flutt. Eftir Guðmund kom út ljóðabók- in Við hljóðfall starfsins, auk bókar um íslenska málshætti, en mest bóka hans er þjóðháttaritið Horfnir starfs- hættir sem hann samdi að nokkru leyti fyrir atbeina Þjóðháttadeildar Þjóðminjasafnsins. En Guðmundur svaraði um langt árabil spurninga- skrám safnsins um þjóðhætti og fór einnig nokkuð um og skráði fróðleik eftir fólki sem þjóðháttadeild fékk síðan. Hin síðari ár hitti ég Guðmund sjaldan en hafði af honum fréttir við og við. Ellin sótti hann heim hægt og sígandi og heyrnardeyfa bagaði hann, en honum leið vel í Hvammi og átti þar gott skjól. Hann fylgdist vel með mönnum og málefnum allt til hins síðasta. Guðmundur andaðist í Hvammi og var jarðsettur frá Húsavíkur- kirkju laugardaginn 7. október. Þór Magnússon ömmu, þó fundum við að afi var líka ánægður, þegar við tókum eftir ein- hverju nýju og dáðumst að garðin- um, því þar átti hann líka mörg handtök. Amma var mikil húsmóðir og gaman að koma til hennar og alltaf átti hún eitthvað gott handa barna- börnunum til að gleðja okkur. Nú verðum við að vera dugleg og hugsa vel um dýrin og blómin, það vildi amma alltaf, þannig geymum við minningu hennar og kveðjum hana með þakklátum huga með ljóðlínum Guðmundar Guðmunds- sonar frá Hrólfstaðahelli í Lands- sveit: Þeir syngja vid rúm þitt sólsetursljód, þvi' öllum varst ástrík og einlæg og góð. Og við tökum undir þá óma með þeim, ogkvöldbæn okkar íögur skal fylgja þér heim. Og við skulum reyna að muna þitt mál og minning þína geyma í óspilltri sál. Eiður, Guðni, Guðiaugur, Áslaug og Kristrún. r kvr\r\uu a Mnr 30. þing Kjördæmissambands fram- sóknarfélaganna á Suðurlandi á Hótel Selfossi, dagana 3. og 4. nóv. 1989. Steingrímur Hermannson Bjarney Bjarnadóttir Gissur Pétursson Sigurður Kristjánsson Oddur Gunnarsson Paul Richardsson BjörnS. Lárusson Ragnheiður Sveinsbjörnsdóttir GuðmundurKr. Jónsson Dagskrá: - Föstudagur 3. nóv. Kl. 20.00 Þingsetning. Kjörnir starfsmenn þingsins. Skýrsla formanns K.S.F.S. Skýrsla gjaldkera K.S.F.S. Skýrsla Þjóðólfs. Umræður um skýrslur og reikninga. Álit kjörbréfanefndar. Kl. 21.00 Ávörp gesta. Kl. 21.20 Stjórnmálaviðhorfið. Steingrímur Hermannsson forsætisráðherra flytur erindi og svarar fyrirspurnum. Kl. 22.20 Mál lögð fyrir þingið. Nefndastörf. Laugardagur 4. nóv. Kl. 9.00 Nefndastörf (framhald) Kl. 10.00 Atvinnumál (nútlðogframtíð.Framsögumenn:SigurðurKristjáns- son, kaupfélagsstjóri, Oddur Gunnarsson, iðnráðgjafi. Björn S. Lárusson, ferðamálafulltrúi. Paul Richardsson, framkvæmdastjóri. Ferðaþjónusta bænda. Pallborðsumræður. Kl. 12.00 Matarhlé. Kl. 13.00 Sveitarstjórnarkosningarnar, Ragnheiður Sveinbjörnssdóttir Hafnar- firði, Guðmundur Kr. Jónsson Selfossi, Andrés Sigmundsson Vestmannaeyjum. - Umræður. Kl. 14.30 Nefndir skila áliti. Umræður. Afgreiðsla mála. Kl. 16.00 Kosningar. Kl. 17.00 Þingslit. Kl. 20.00 Árshátíð K.S.F.S. að Hótel Selfossi. (Með fyrirvara um breytingar) Kjördæmissamband framsóknarfélaganna á Suðurlandi. Aðalfundur F.R. Aðalfundur Framsóknarfélags Reykjavíkur verður haldinn mánudaginn 30. okt. n.k. að Nóatúni 21 kl. 20.30. Dagskrá: Venjuleg aðalfundarstörf. Finnur Ingólfsson mun ræða stjórnmálavið- horfið. Stjórnin , Finnur Ingólfsson

x

Tíminn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.