Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1987, Síða 129

Andvari - 01.01.1987, Síða 129
ANDVARI LÍFERNISLIST OG LÍTIÐ EITT FLEIRA 127 Mér virðist a.m.k. að í Einlyndi og marglyndi séu allnokkrir þverbrestir sem ég skil best með ofangreindum hætti. Um þriðja annmarka Einlyndis og marglyndis ætla ég að vera stuttorður. Sigurður virðist hafa ætlað sér fernt með rannsókn sinni: 1) að setja fram sálfræðikenningu, 2) gerast talsmaður vissra siðferðilegra sjónarmiða, 3) gera grein fyrir eins konar lífsstefnu eða leggja grunn að „lífemislist“ og 4) útlista list- og lífsgildi bókmennta. Öll þessi fjögur markmið ætlaði hann sér að fella saman í eina heild. Verkefnið var sannarlega engin smásmíði, enda lætur Sigurður oftar en einu sinni í ljós vafa um að hin tilætlaða samhæfing muni takast. Enda þótt líklegt sé að Sigurði hafi tekist að spinna þræðina betur saman þegar hann flutti fyrirlestrana heldur en fram kemur í bókinni, hygg ég að fullyrða megi að hann hafi ekki náð þessu metnaðarfulla marki, enda varla við því að búast. Enda þótt ég sé þeirrar skoðunar, eins og fram hefur komið, að Einlyndi og marglyndi sé allmjög gölluð bók, má samt ekki láta sér sjást yfir þá kosti sem hún er gædd. Ritleikni Sigurðar Nordals verður einungis metin af þeim hlutum bókar- innar sem virðast vera nokkurn veginn fullsamdir. Þar leynir stílsnillingurinn sér ekki, enda þótt herslumun vanti að stíllinn sé eins blæfagur og hnökralaus og hann varð síðar. En það sem þar kann á að vanta er stundum bætt upp með meira fjöri, hraða og hnitmiðun. Á stöku stað sleppir Sigurður fram af sér beislinu, svo að andríki hans og hugardýpt fær að njóta sín. Á þeim sprettum er gaman að fylgja honum. Er nokkuð ljóst að það efni sem frá Sigurði sjálfum er komið er betur framreitt en þegar hann fer í smiðju til annarra vísdóms- og fræðimanna og endursegir skrif þeirra. Enda þótt Sigurður sé ekki nema rúmlega þrítugur þegar hann ritar þessa fyrirlestra og hann hafi dvalist erlendis meira en áratug, er honum íslenskur veruleiki bæði í lífi og list svo nálægur og handgenginn að hann á ekki í neinum vandræðum með að flétta hann inn í frásögn sína og gæða hana lífi. Fjölmörg eru dæmin úr íslenskum bókmenntum, fornum og nýjum, og lík- ingarnar af lífsháttum íslendinga og störfum. Það er vissulega ekki heiglum hent að fjalla þannig um efni, sem er í rauninni íslenskum veruleika fjarlægt og sáralítið hafði verið skrifað um á íslensku. Mikill fjöldi nýyrða er í þessari bók og líklegt að flest þeirra séu frá Sigurði komin. Gríp ég niður af handahófi °g nefni nokkur þeirra. Fyrst eru auðvitað grunnhugtökin einlyndi og marg- íyndi, hjarðeðli, röklæting, formorka, nýfýsi, nýgæði, þrástöðvar, aflátungur, álpcing, áþekni, velferðarþrá, unaðgjarn, mundangsþröskuldur, viðtækur, leikhyggja, dáleysi, kjörsýni. Þegar Sigurður Nordal flutti fyrirlestra sína hafði sárafátt verið ritað á íslensku um sálarfræði og heimspeki. Allar bækur sem hann las og studdist
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.