Ritmennt - 01.01.2003, Qupperneq 58

Ritmennt - 01.01.2003, Qupperneq 58
EINAR H. GUÐMUNDSSON RITMENNT Þótt þessi dómur Benedikts sé í hæsta máta ósanngjarn og sumar full- yrðingar hans beinlínis rangar, þá er því ekki að neita, að lítið fer fyr- ir vísindalegum rökum hjá Birni um vitsmunalíf á öðrum hnöttum. En þar er Björn reyndar í góðum félagsskap. Það voru ekki aðeins þeir Flammarion, sem létu sig dreyma um íbúa annarra hnatta, heldur á hið sama við um marga andans jöfra á ýmsum tímum. í hópi þeirra, sem f jölluðu opinskátt og án alba sannana um líf á öðmm hnöttum, vom menn eins og Levkippos, Demókrítos, Epikúros, Lúkretíus, Nikulás frá Kúsa, Brúnó, Kepler, Huygens, Newton, Leibniz, Pope, Berkeley, Wright, Kant, Lambert, Herschel feðgarnir, Bode, Arago, Laplace og Brewster, auk fjölda minni spámanna.91 Engar áreiðanlegar vísbendingar hafa enn fundist um líf á öðmm hnöttum, en áhugi manna á þessu efni hefur síst dvínað með tíman- um. í því sambandi má meðal annars benda á, að nú á dögum telja margir vísindamenn sennilegt að líf, jafnvel vitsmunalíf, kunni að þrífast á reildstjörnum í öðmm sólkerfum og eitt af helstu verkefn- um Geimvísindastofnunar Bandaríkjanna (NASA) um þessar mund- ir er einmitt að leita að lífi í óravíddum himingeimsins [35c]. 91 Sjá t.d. [35]. Levkippos (um 430 f.Kr.), Dcmókrítos (um 460-371 f.Kr.) og Epí- kúros (341-270 f.Kr.) voru allir grískir heimspekingar. Rómverjinn Títus Lúkretíus Karus var uppi um 60 f.Kr. og guðfræðingurinn og náttúruspeking- urinn Nikulás frá Kúsa frá 1401 til 1464. George Berkeley (1685-1753) var írskur heimspekingur. Stjörnufræðingurinn John EW. Herschel var sonur W. Herschels. Stjörnufræðingurinn Johann Elert Bode (1747-1826) er m.a. þekkt- ur fyrir stjörnukort sín. Dominique Francois Arago (1786-1853) var virtur eðlisfræðingur og stjörnufræðingur og áhrifamaður í frönsku vísindasamfé- lagi. David Brewster (1781-1868) var þeklctur skoskur eðlisfræðingur. Bók Jóhannesar Keplers (1571-1630) Somnium, seu ... de astronomia lunari (Draum- urinn, eða stjörnufræði tunglsins), sem kom út í Slesíu 1634, fjallar um ferða- lag til tunglsins og hugsanlegar lífverur sem þar sé að finna. Hún er m.a. at- hyglisverð vegna þess, að aðalsöguhetjurnar, Duracotus og Fiolxhilde, eru fs- lendingar [40]. Fjallað er stuttlega um líf á öðrum hnöttum í Landaskipunar- fræðinni, Vinagleði og Náttúruskoðara (þar sem Jón lærði vitnar neðanmáls í Stierne-Katechismus Soeborgs), en þekktasta rit á íslensku um þetta efni fyr- ir 1900 er sennilega Úranía Flammarions frá 1898. Einnig er vert að minna á dispútatíu Stefáns Björnssonar reiknimeistara, Dissertatio spectans ad physi- cam coelestam, qua sufficienter, aut certe summa cum verisimilitudine a priori probatur dari in corporibus coelestibus creaturas rationales, montes et aqvas (Fyrirlestur varðandi eðli himintungla, þar sem leiddar eru út frá kennisetningum nægar eða a.m.lc. mjög sterkar líkur að því að á himinhnött- um séu skyni gæddar verur, fjöll og höf), sem kom út í Höfn árið 1760 og er greinilega rituð undir áhrifum frá Leibniz og fylgismönnum hans [38]. Að lokum má geta þess, að nú á dögum er fjallað um leitina að lífi á öðrum hnöttum í svo til öllum bókum um stjörnufræði fyrir byrjendur. 54
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168

x

Ritmennt

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritmennt
https://timarit.is/publication/859

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.