Tónlistin - 01.03.1947, Page 29

Tónlistin - 01.03.1947, Page 29
TÓNLISTIN 75 ár undir handleiðslu Iiins fræga org- elsnillings Karls Straube í Leipzig. Fyrir mörgum árum er kunnur ár- angurinn af þeim hugsjónum Jóns. Dr. Páll hefur ferðazt víða um lönd og haldið hljómleika og fengið lol’- samlegustu dóma sem orgelsnilling- ur og tónskáld. Auk þess scm hann hér hcima hefur gcgnt fjölþættum og mörgum störfum á sviði tónlist- arinnar, bæði sem organleikari, kcnn- ari, skólastjóri tónlistarskólans og tónlistarráðunautur útvarpsins. Þess utan æft hljómsveitir í smærri og stærri stíl. Jón Pálsson reyndist sam- tíð sinni víðsýnn og fórnfús, hvcrgi mcðalmaður. Var j)ó verkahringur hans stór og margbreyttur, frá sjó- manninum, kennaranum, verzlunar- manninum, hankaféhirðinum, rithöf- undinum, fræðimanninum og hind- indismanninum. Þess utan sem á hann hlóðust hin fjölmörgu horg- aralcgu störf á öllum tímum ævinnar Þótt hann sé dáinn, er árangurinn af störfum hans í fullum blóma, og vcrður um langa framtíð. Hann var sáðmaðurinn, er sáði því frjómagni í j)jóðarsálina, er aldrei deyr. X. Niðurlagsorð. Grein þessa hef ég ritað án þess að rannsaka handritasafn Jóns Páls- sonar. Mér dylst þó ekki, að þar muni margt að finna, er máli skipt- ir, bæði viðvikjandi sönglistarlífinu á Stokkscyri og Eyrarbakka fyrir 90 árum, og enn frernur fyrir íslenzka söngsögu yfirleitt. Að síðustu, lesari góður. Nú cru breytt viðhorf hér í landi á sviði tón- gj, ■ún 'iireimdóttir: UIVi LANGSPIL Á miðöldunum var langspilið al- gcngt hljóðfæri að hcita má um öll lönd Evrópu. I dönsku tónlistar- orðabókinni eftir Hortense Panum og Wilhelm Bchrcnd er talað um Langc- leg, Langelcik, Langhörpu og Lang- spil, sem forsögn að sömu grcin, og mun því vcra um sama hljóðfæri að ræða, j)ó mcð ýmsum tilhrigðum. Hvaðan og hvcnær hljóðfæri þctta kemur fram á sjónarsviðið vita menn ckki, en þess cr getið í itölskum hókmcnntum á 1(5. öld og talið vcra eldgamalt hljóðfæri frá Toscana, lcallað Symfoni. Mun j)að vcra hið sama og symfón það, sem minnzt cr á í riddarasögum og Benedikt Gröndal getur um í Heljarslóðaror- ustu. A 17. öld fær það margvísleg nöfn í ýmsum löndum. Um 1700 er j)að talið norrænt hljóðfæri í Hol- landi og kallað „noordische Balk“, og er ýmist leikið á það með boga cða beinsprota (plekter). I Dan- mörku og Noregi var leikið á það listarmála frá því Jón Pálsson var mcð loppnar hendur að æfa sig i kirkjunni á Stokkseyri, og nú að setj- ast inn í salarkynni Tónlistarskólans með þeim kennslukröftum, sem þar er á að skipa. Það er Grettistakið, scm aukin menning, dáð og drengskapur ein- stakra manna hefur lyft. Þorsteinn Iíonráðsson.

x

Tónlistin

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tónlistin
https://timarit.is/publication/922

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.