Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1997, Qupperneq 51

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1997, Qupperneq 51
LYGIN UM SANNLEIKANN OG SANNLEIKURINN UM LYGINA tvíhyggju sem birtist í hugtökum sem lýsa andstæðum, sem leiðir aftur á móti til stigskiptingar: vera er æðri verðandi, skynsemi tilfinningum, hið karllega hinu kvenlega, samsemd hinu mismunandi, o.s.frv. Derrida beinir því athyglinni að fjölbreytni sannleikans í heimspeki Nietzsches. Þegar Nietzsche talar um að hringrásarkenningin sé „minn“ sannleikur felur það í sér að hún sé ekki algildur sannleikur. Sannleikurinn, segir Derrida, er „fjölbreyttur, marglitur, mótsagnakenndur. Þess vegna er sannleikur ekki til sem slíkur, og þess utan, sannleikurinn fyrir mig, jafnvel um mig, hann er fjölbreyttur.“26 Nietzsche opnar leið að fjölbreytileika og afstæði sannleika. Hann heldur hins vegar líka fast í þörfina á sannleika. Derrida yfirsést hinn tilvistarlegi alvöruþungi sem liggur að baki skoðun Nietzsches á þörf fyrir frumspekilegri sýn á heiminn. Maðurinn þarf að mati Nietzsches á frum- spekilegum sannleika að halda til að geta náð áttum í lífinu og ljáð tilvist sinni merkingu og markmið. Þótt slíkur sannleikur byggi á lygi vill Nietzsche ffamar öllu öðru forða manninum frá lífslygi. Hann telur að hugmyndir hefðbundinnar frumspeki um sannleika hafi alið á stærstu lyginni um manninn og heiminn. Hann trúir því staðfastlega að ef við segjum skilið við slíka lygi eigum við kost á að lifa sannara lífi. Aftanmálsgreinar 1 Friedrich Nietzsche, Handan góðs og ills. Forleikur að heimspeki framtíðar, þýðing Arthúrs Björgvins Bollasonar og Þrastar Ásmundssonar, Reykjavík, 1994. 2 s.o., forspjall, bls. 75. 3 Friedrich Nietzsche, Die fröhliche Wissenschaft (Hin kátu vísindi), formáli 2. útgáfu, § 4, Kritische Studienausgabe der WerkeNietzsches (hér eftir KSA) 3. bd„ Berlin/New York, 1980, bls. 352. 4 Friedrich Nietzsche, Götzendammerung oder wie man mit dem Hammer philosophiert (Ragnarökkur eða hvernig stunda á heimspeki með hamri), KSA, 6. bd. 5 Hér er hvorki rúm né ástæða til að tíunda frekar helstu sannleikskenningar samtímans, en um þær er fjallað í bók Gunnars Skirbeks, Wahrheitstheorien, Frankfurt a.M., 1982. 6 Martin Heidegger, Nietzsche (2 bindi), Pfullingen, 1961, bls. 22. 7 s.o., bls. 22. 8 Diefröhliche Wissenschaft, V, § 344, KSA, 3. bd„ bls. 577. 9 Martin Heidegger, Sein und Zeit (Vera og tímí), Halle, 1927. 10 Kritische Gesamtausgabe der WerkeNietzsches, VI4,21 [ 1 ], bls. 520, og Svo rnæltiZaraþústra, þýðing Jóns Árna Jónssonar, Reykjavík 1996, bls. 164-168 og bls. 195-199. 11 Friedrich Nietzsche, „Um sannleika og lygi í ósiðrænum skilningi“ í þýðingu Magnúsar Diðriks Baldurssonar og Sigríðar Þorgeirsdóttur, Skírnir 167,1993, bls. 15-29. 12 s.o.,bls. 17. 13 s.o„ bls. 18. 14 Diefröhliche Wissenschaft, KSA, 3. bd„ bls. 577 15 Svo mœlti Zaraþústra, bls. 127-130. 16 Handan góðs og ills, § 1, bls. 80. 17 Magnús D. Baldursson, „Samtíminn hugtekinn“, Sktrnir 167,1993, bls. 375-376. TMM 1997:3 49
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.