Þjóðmál - 01.06.2012, Page 63

Þjóðmál - 01.06.2012, Page 63
62 Þjóðmál SUmAR 2012 lagt til að 1 .000 mia króna, sem nú eru í lausum innstæðum, yrðu færðar yfir á efna­ hagsreikning Seðlabankans og yrðu þar með skuld Seðlabanka við innstæðuhafana þótt viðskiptabankar sæju áfram um öll samskipti við innstæðuhafa . Á móti myndi Seðlabankinn eignast jafnháa kröfu á bankana . Sú krafa myndi innheimtast jafn­ óðum og útlánasafn bankanna innheimtist, hugsanlega á tíu árum . Bankarnir hefðu því góðan tíma til að laga rekstur sinn að breyttu umhverfi . Það verður að teljast ólíklegt að inn­ stæðuhafar myndu vilja liggja með 1 .000 mia á vaxtalausum innistæðureikningum í Seðla ­ bankanum . Þeir myndu trúlega frekar vilja færa verulegan hluta af þeim krónum yfir á bundna innlánsreikninga sem gæfu vexti . Það er rétt að taka fram að þótt peningavaldið yrði tekið af bönkum myndi það ekki þýða að bankar yrðu ríkis vædd­ ir . Einkabankar myndu eftir sem áður bjóða upp á innlánsreikninga, lánveitingar, greiðslu miðlun, gjaldeyrisviðskipti og flest sem heyrir til bankastarfsemi í dag . Mikill ávinningur Með þessum breytingum þyrfti ekki að óttast áhlaup á bankana, því að inn stæður á óbundnum reikningum væru ávallt til reiðu hjá Seðlabanka og bundin innlán væru ekki til útgreiðslu fyrr en bindi­ tíminn væri liðinn . Leggja mætti því niður hið kostnaðarsama og gagnslausa inni­ stæðutryggingakerfi . Einnig mætti draga úr ýmsum öðrum íþyngjandi kröfum á banka­ kerfið . Seðlabankinn myndi geta stýrt peninga­ magni með beinum og skilvirkum hætti . Þótt peningastefnunefnd tæki ekki alltaf réttar ákvarðanir um peningamagn er nánast öruggt að slík nefnd myndi ná betri árangri fyrir þjóðina en þau hags­ munaöfl sem hingað til hafa ráðskast með peningavaldið . Með þessum breytingum væri einnig búið að aðskilja ákvörðunina um aukningu pen ingamagns og ráðstöfun þess . Hvorki stjórnvöld né einkabankar gætu lengur stjórnað peningamagninu . Krónan myndi þar með verða miklu stöðugri gjaldmiðill en hingað til og verðtrygging yrði að öllum líkindum óþörf . Tugmilljarða árlegur myntsláttuhagn að­ ur bankanna myndi lækka ár frá ári um leið og skuld þeirra við Seðlabank ann greidd­ ist upp . Seðlabankinn (ríkissjóð ur) myndi framvegis fá myntsláttuhagn að af nýj um rafkrónum og hann mæti nota til að lækka skatta eða greiða niður ríkisskuldir . Betri króna er framtíðin Talsverð umræða hefur verið um upp­töku erlendrar myntar en þeim mun minna fjallað um leiðir til að ná betri árangri með krónu sem framtíðargjaldmiðil . Nú ríkir óvissa um framtíð myntbandalags Evrópusambandsins og viðhorfskannanir benda til þess að þjóðin sé mótfallin aðild . Skoðanir eru mjög skiptar um kosti þess að taka einhliða upp erlenda mynt . Líklegt má telja að krónan verði enn um sinn gjaldmiðill Íslands og því ekki eftir neinu að bíða að gera endurbætur á umgjörð hennar . Stjórnmálamenn ólíkra flokka ættu að geta fallist á nauðsyn þess að koma peningavaldinu í skjól, efla þar með verðstöðugleika og færa tug milljarða myntsláttuhagnað bankanna til þjóðar­ innar . Heimildir: Huber & Robertson: • Creating New Money, a monetary reform for the information age, 2000 . Fisher: • The Chicago Plan for Monetary Reform, 1933 . Zarlenga: • The Lost Science of Money, 2002 . Positivemoney .org .uk .•

x

Þjóðmál

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.