Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 261. tölublaš - Helgarblaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						26
LAUGARDAQUR 14. NÓVEMBER 1992.
Minningar Thors Vilhjálmssonar í bókinni Raddir í garðinum:
Strákurinn hennar
Stínu eða vargur í véum
Það fór ekki hjá því að barnið sætti
aðkasti frá öðrum börnum vegna
þess hve fyrirferðarmikUr Thor
Jensen og synir hans og tengdamenn
voru í íslenzku þjóðlífi.
Einhverstaðar á Barónsstígnum,
kannski var maður að koma úr
Sundhöllinni með öðrum börnum,
þá man ég eftir strákum sem annar
var nafntogaður maður og þótti
skemmtilegur og hinn er löngu dáinn
og þótti líka skemmtilegur og komst
til nokkurs frama, í hófi þó. Þeir sett-
ust að mér og tóku uppúr Jnirru að
gera lítið úr afa mínum. Eg sé það
hve mér hefur faUið það þungt að
þetta man ég ennþá. Einsog eftir
manninum sem pissaði á mig bakvið
LandakotsMrkjuna þegar.ég var sex
ára. Eitthvaö hefur maður Verið hör-
undssár eftir á að hyggja.
Oft voru Thorsarar nefndir og ekki
alltaf til lofs og frægðar. Það var ekki
alltaf haft yfir sem sæmdarheiti að
vera af því kyni. Einhvern tímann á
árunum fljótlega eftir stríðið meðan
húsakostur bar með sér að landið
hefðu gist hermenn og jafhvel gleymt
vopnum hér og þar og öðru drasli,
kom ég að næturlagi þarsem ég hafði
spurnir af gleðskap fyrr um kvöldið
í braggann til Steins Steinarrs. Ýms-
ir helztu Ustamenn þjóðarinnar voru
þá sem löngum hornrekur í þjóðfé-
laginu og urðu að láta sér hina verstu
kosti lynda. Steinn bjó i Kamp Knox,
Þorvaldur Skúlason líka um sinn og
voru í meiri metum en fiestir aðrir
meðal okkar hinna yngri manna; og
meðal helztu átrúnaðargoða okkar.
Þetta er horfin veröld eða goðsögur
núna og enginn braggi eftir, nema
Ráðhús úr steinsteypu.
Gáfurnar loguðu
Hjá Steini var staddur þegar mig
bar að garði Magnús Ásgeirsson sem
var í sömu tölu guða og fyrrnefndir.
Það þurfti ekki nema aö sjá Magnús
á götu, gáfurnar loguðu í svip hans
þar til hann brann upp í því báli fyr-
ir aldur fram. En einsog tíðkast um
menn sem hýsa slíkan eld stóð mis-
jafnlega á fyrir Magnúsi, og hann var
búinn að hella þó nokkru brennivíni
á báhð og fiaug ofar himinskautum
áðuren síðförull gestur vitiaði veizl-
unnar; og farin að þynjgast vængja-
slögin svo hann sló um sig jaröbund-
inn þegar hér var komið, með rykkj-
um. Mig minnir að kvenmaður hafi
verið í fylgd með mér þegar mig bar
að garði. Og skamma hríð hafði ég
verið þar við glaumlausan glasaburð
þegar Magnús hafði fest hendur á
hermannariffli sem einn hafði orðið
eftir húsmuna þegar hermennirnir
viku fyrir skáldinu. Hann beindi
hlaupinu að mér með dimmum
augnablossum og kvað upp dóminn
yfir þessum unggæðislega nætur-
greifa á fjörum þeirra skálda með
kvenmann á sínum snærum: Það
þarf að skjóta þetta helvítis Thors-
arafifi...
Ekki leizt mér allskostar á blikuna
og vissi ekki nema hemennirnir
hefðu skihð riffiUnn eftir hlaðinn,
eða einhver annar gestur stiUt tóUð
til aðgerða. Ég sá ekkert annað úr-
ræði en að horfa óhvikuU í augu
skáldsins meðan ég gekk beint að
honum og fumlaust þartil ég náði um
hlaupiö og tók af honum byssuna.
Þá slokknaði bUkið í logandi augun-
um þegar hann missti vopnsins og
skotmarksins, og ég held það hafi
ekki verið langt í að hafa mætti hans
eigin orð á íslenzku sem er ennþá
betra en hjá Fröding: Þá er skáldið
sælast er það sefur.
Thor VilhjálmsSon hef ur sent frá sér bókina Raddir í garðinum sem Mál
og menning gefur út. í bókinni rifjarThor upp minningabrot úrfortíðinni
og fýsir samferðafólki sínu, ættingjum og vinum. Lífi bændanna frá Brett-
ingsstöðum á Flateyjardal, þar sem háð var hetjuleg I ífsbarátta íslensks
hversdags, og svo afkomendum Thors Jensens sem stóðu í Ijóma valda
pg ríkidæmis ívaxandi höfuðstað. Helgarblaðið hefur fengiö leyfi til að
birtakafiaúrbókinni.
Margrét Þorbjörg og Thor Jensen með afkomendum. sfnum á áttræöisafmæli hans.
í partí hjá pólskri frú
Svona eru tilþrifin þegar misjafn-
lega stendur á fyrir snUUngi en ég
vU ekki nafngreina hinn sem lægra
flaug á öðrum stað undir ólíkum
kringumstæðum. Það var pólsk frú
sem baúð til sín helztu Ustamönnun-
um og skáldunum og hafði það
óvenjulega sjónarmið aö samkvæmi
hennar yrði betra en annarra með
því móti. Hún fór þvert á móti gUd-
andi reglum um hanastél þarsem
helzt má ekki segja neitt nema
stimpla sig inná á starfsklukkuna
með fastafrösum. Henni þótti því
betra sem andinn fiaug hærra í veizl-
um hjá henni. Þá var siður eftir sam-
kvæmi hennar að menn slæddust í
Naustið til að iðka það sem Þjóðverj-
ar kaUa Nachspiel en íslendingar
bara að halda áfram. Við vorum hóp-
ur úr pólsku veizlunni komnir uppá
barinn til Símonar barkafteins. í
hópnum var maður sem sagði hlakk-
andi frá framboðsfundum Sjátfstæö-
ismanna úti á landi þegar voru ein-
memúngskjördæmi og hvað það væri
gaman að vera þar. Eg lét aUt vera
með það gaman. En svo þrástagaðist
hann á því að hnýta í Gunnar Dal
Hressóskáld og heimspeking sem
hefur afkastað meiru en aðrir á þeim
vettvangi með því að fara einsog
aldamótaflaug í gegnum alla sögu
heUnspekinnar aUt frá því að and-
skotinn birtist í aldingarðinum Eden
og látiö margUtar stjörnur hrapa um
loftin niður á gUtrandi hjarnið. Mér
fannst samkvæmisfjörið dala við
þessa hnútuýtni í persónulegu upp-
gjöri við fjarstaddan mann og hafði
orð á því. Þá vorum við reyndar
komnir í heimahús og sátum í upp-
hækkun stofugótfsins úti við glugga
einsog á leiksviði og hringborð með
pottiurtum á mUU okkar. Nú tók að
kárna gamanið því að maðurinn tók
Ula þessum aðfinnslum og tók að
sveigja að mér og sagði að mig skorti
analýtíska hugsun og gæti ekki skap-
aö persónur. Eitthvað kannaðist ég
við þetta úr öðrum samtökum og
fundahöldum ástkærra starfsbræðra
þarsem var ekki ætlazt til að mér
bærist kvitturun. Ég nefndi þá starfs-
bróður sem var maöur fyrir þessu
og rakti til hans og sagði við mót-
herja minn á leiksviði veizlunnar
þarsem við þurftum stundum að
teygja okkur yfir blómin á borðinu
til að sjá hvor til annars, að þessu
tæki ég bara við í frumútgáfu og ég
vissi vel hver hann væri, hann væri
enginn maður til að fara í gervi þess
sem kom þessu á kreik. Þá var hinum
nóg boðið og segir: Hvað vUt þú vera
að segja svona sem ert ekki hreinn
íslendingur, heldur Thorsari og gyð-
ingur.
Eg hef aldrei í annað smn séð það
gerhugula prúðmenni Magnús Torfa
Ólafsson skipta skapi. Hann spratt
úr sæti og hljóp fram í stofuna og
kom á fótskriðu mUU okkar hjá bló-
munum og sveiflaði hnefanum við
eyra hms hrema íslendmgs án þess
að ljósta þar á öðruvísi en með orð-
unum hvasst sem Rimmugýgur
hvmi: Þetta áttirðu ekki að segja!
Thorsaraauðurinn
Oft hefur verið látið Uggja að því
að maður hefði haft mikla stoð í
Thorsaraauði, og jafnvel verið sett á
nöldurbók í skáldsöguformi að
KveldúUur hafi gert mig út til þess
að flækjast víða um heiminn. Að vísu
var mynd mUi dulbúin þannig að
allir myndu þekkja mig nema ég
sjálfur. Og reyndar fékk ég penmga
frá Kveldúlfi. Það skal loksins játað
þótt um síðir sé.
Ég fékk neftulega útborgað kaup
einsog aðrir hásetar á togaranum
SkaUagrími þegar ég var strákur. Ég
veit ekki hvort það getur flokkazt
undir aðgang að ættarauðnum til að
styðja þessa bókmenntalegu kenn-
mgu. Þeir penUigar voru greiddir
samkvæmt samnUigum við Sjó-
mannafélag Reykjavíkur. En fyrir
bragðið getur þá ættin státað af því
að einn úr hennar röðum hafi unnið
á Kveldútfstogara sem almennur
háseti.
Sá auður var enda aUur í karUegg,
þarsem hann mátti vel vera mín
vegna. Og sá arfshluti eftir Thor
Jensen sem var ætlaður kvenleggn-
um með hinum sem þegar áttu sitt
Uggur í eUUiverjum óseljanlegum
lóðum á mUU bæjarfélaga sem eru
þegar búin að afla sér annars staðar
þess lands sem þarf næstu öldina og
gefur ekki af sér krónu svo fyrirsjá-
anlegt sé fyrr en einhvern tímann á
næstu öld eða árþúsundi, ef heUnur
stendur þá.
Hinsvegar hef ég ósjaldan haft
kostnað af svo göfugu ætterni og ver-
ið látinn borga meira en aðrir í sam-
eigUUegum útgjöldum á förnum vegi.
Sjálfstætthár
Thorsarar voru með úfið hár, sum-
ir hömdu þaö, aðrir ekki. Ólafur sízt,
nema kannski stýrði hann gosinu
svo að Ben Gurion sagði að hann
væri með sjáUstæðasta hár í Evrópu.
Emhver nunning sem ég hef aldrei
náð tökum á né getað skilgreint er
frá útför Thors Jensen á LágafeUi.
Þaö var einhver tUfinnmg sem greip
mig þegar ég kom í forstofuna og
hittí frændfólk mitt. Það var einsog
þetta væru gyðingar sem væru að
hugsa um svipinn á sjáUum sér. Samt
var það ekki tilgerðarlegt, og mér
hefur ekki tekizt aö fá sönnur fyrir
því að þetta séu gyðingar síðan ég
missti takið á KUngenberg og þótti
bölvað. Eða var það tilgerðarlegt?
Var það að leika? Margir voru feUnn-
U" og hefðu betur leUtið af meira Ust-
fengi. SjáUstæða hárið virtist ekki
ná að ráði í næstu kynslóð, þar
hömdu það flestir, hafi einhver
hneigð verið að risa þá gerðist aUt
settlegra og hvarf inn í samfylkingu
íslenzkrar borgarastéttar og þaðan
skUaði það sér flest aftur í þjóðar-
djúpið.
Hvernig eiga menn að vera á svip-
inn við svona sorglega athöfn, þegar
þeir eru að syrgja eUUivern?
Þá var ég ekki búinn að lesa Cam-
us, maður var ennþá á valdi
Dostojevskí. Ef þú tregar einhvern
þá Uggja hætturnar í báðar áttir,
annarsvegar að leika á þig einhvern
svip til að dylja harnUnn, eða að
harmurinn tekur völdm og þú ferð
að leika harnunn. Og ert þó einlægur
emhverstaðar inni í sjálfum þér bak-
við svipinn sem kemur á andUtið í
leiknum. Þú klofnar. Og það hafði
ég fyrir satt að væri sérstakt ein-
kenni á gyðmglegum vitsmunum
sem leika sig fram fyrir ólgandi til-
finnUigar. Arfurinn frá hraknmgum
aldanna þegar tUfinnmgarnar hafa
ekki vitsmunalega tamnmgu heldur
ólga í leyndum án þess að þenn sé
gefið mál, þá geta þær stundum orðið
að óskapnaði þegar vantar farvegnm
og komið fram sem tUfUinUigasemi
eða ómálga þunglyndi.
Þegar kistu Óiafs Thors var sökkt
niður í gröfina í gamla ltirkjugarðUi-
um þarsem hann var lagður hjá for-
eldrum sínum, var dumbungur í
lofti, kyrrt veður, en það stóðst á
endum að þegar farið var að slaka
kistunni, fór sveipur um tré við gröf-
ina, í lognmu og hvert laufblað bUk-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72