Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						LISTIR

24 MIÐVIKUDAGUR 13. MARS 2002 MORGUNBLAÐIÐ

NÝI salur Borgarleikhússins var ólíkt bet-

ur setinn á ?15:15?-tónleikum Caputmanna á

laugardaginn en viku fyrr. Hvort frumflutn-

ingur örballetts Guðna Franzsonar og Láru

Stefánsdóttur hafi þar gert útslagið skal

ósagt. Hitt er víst, að víða á Norðurlöndum

þætti aðsókn upp á ríflega stórt hundrað

fréttnæm þegar framsækin listmúsík er í

boði.

Cho fyrir flautu og tölvuhljóð eftir Þorstein

Hauksson var efst á blaði. Það var samið

1992 fyrir Kolbein Bjarnason og rámar mann

í að hafa heyrt það snemma á áratugnum í

Skálholtskirkju, ef þá ekki í Kristskirkju, þar

sem grunnur tölvuhljóðanna var fenginn,

byggður á upptökum af flautuleik Kolbeins.

Heiti verksins er bergmál af nafni skógardís-

arinnar Ekkóar (Echo), sem í grískri goða-

sögn varð svo hugfangin af sjálfselska ung-

lingnum Narkissosi að hún tærðist öll burt

svo röddin ein varð eftir. Flauta Kolbeins var

uppmögnuð við rennblautan rafenduróm,

enda ekki mikið úr heyrð Nýja sviðs Borg-

arleikhússins að hafa, og lék til skiptis hröð

stökk, flúr og lengri líðandi tóna við marg-

litan hljóðabakgrunn úr vítt dreifðum hátöl-

urum. Heildarsvipurinn var heiðríkt töfrandi,

og þegar tölvuhljóðin undir lokin renndu sér

niður að miðlægum punkti kom ?psýkedel-

íska? atriðið í 2001 mynd Kubricks upp í hug-

ann.

NoaNoa eftir Kaija Saariaho sagði í tón-

leikaskrá að merkti ,ylmandi? [sic?], m.ö.o.

rifrildi, átök. Það var jafngamlt Cho, einnig

samið fyrir flautu og tölvuhljóð og eftir virt-

ustu núlifandi tónskáldkonu Finna. Ólíkt

verki Þorsteins, sem miðlaði allskynjanlegri

atburðarás að manni fannst, verkaði finnska

tónsmíðin frekar eins og kyrrstæður hljóð-

skúlptúr. Tónmálið var afar framsækið.

Flautuleikarinn blés, hvæsti, frussaði og

rumdi og skilaði nánast öllu öðru en hefð-

bundnum flautuleik, í milli þess sem hann

skipti á miklum og engum rafendurómi ein-

leiksflautunnar með fetilrofa. Tölvuhljóðin

voru öll af vélrænum toga og óralangt frá

heillandi ævintýraheimi fyrsta atriðis, enda

saxaðist fljótt á þolinmæði manns í þessu

frekar langdregna verki.

Jói, ballett Guðna og Láru, kom undirrit-

uðum fyrir sjónir sem e.k. lífshlaupslýsing

frá vöggu til grafar í stundum höggmynd-

arkenndum, stundum akróbatískum, dansi

Jóhanns Freys Björgvinssonar. Þótt verkið

væri sagt samið fyrir rafgítar og slagverk,

hljómaði útfærsla þeirra frekar eins og raf-

hljóð. Þeim var sparlega beitt en urðu áhrifa-

meiri fyrir vikið, með áberandi rafkyns

?víbra-slap? skrölti í byrjun og enda sem

minnt gat á niðurhægt andakall skotveiði-

manna. Að öðru leyti skiptust á afströkt en

þó púlstengd og danshæf hrynmynztur

(?patterns? á hljóðversmáli) sem virtust

stjórnuð í rauntíma af höfundi við hlið tölvu-

borðs Ríkharðs H. Friðrikssonar. Hljóð og

hreyfingar voru markvisst saman tvinnuð frá

byrjun til enda og uppskar ballettinn dynj-

andi góðar undirtektir tónleikagesta.

Cendres frá 1998 eftir Saariaho fyrir hina í

fljótu bragði aðlaðandi áhöfn altflautu, sellós

og píanós heyrðist nú í fyrsta sinn á Íslandi.

Verkið birtist sem öfgafull etýða um ?van?

eða ?of? ? ýmist berstrípað tíðindaleysi eða

algjört umferðaröngþveiti ? við stóröldótta

dýnamík, og ekki gott að segja hvort andstæð

hugmyndatengsl elds og kulnunar frá

franska heitinu (aska) hafi vakið fyrir höf-

undi. Hér mátti heyra ýmsar andvana tikt-

úrur hefðbundinnar framúrstefnu, enda kom

verkið þegar upp var staðið, þrátt fyrir innlif-

aðan samleik tríósins, undirrituðum mest á

óvart fyrir að ná aðeins 9 mínútna tímalengd.

Oktett fyrir flautu, óbó, fagott, horn, harm-

ónikku (tónleikaskrárritari gleymdi að geta

Tatus Kantomaa meðal hljóðfæraleikara),

fiðlu, selló og kontrabassa að nafni Consert-

ino eftir Þórð Magnússon var meðal frum-

fluttra verka við þetta tækifæri. Litskrúðug

áhöfnin í anda síðvínarklassískra kammer-

hópa Schuberts og Spohrs bar með sér

ógrynni skemmtilegra samstillingarmögu-

leika, sem Þórður nýtti sér af þónokkru hug-

viti. Auk iðandi ?urmulkóra? (nærri því sine

qua non í nýrri tónlist) gætti líka líðandi

hvíldarflata, og meðal hlustvænna þátta

mætti nefna hressandi ófeimni höfundar við

púlsrytmísk innslög og jafnvel vott af gam-

aldags kontrapunkti á stangli. Dramatískar

alþagnir voru og meðverkandi krydd í súp-

una, og herskáir marskaflarnir hefðu getað

verið fyrirtaks undirlagningarefni í framtíð-

arstríðsmynd. Aðeins blániðurlagið verkaði

endasleppt. Allt í einu var ?allt bú? eins og

börnin segja. Verkinu var engu að síður tekið

með kostum og kynjum.

Síðasta atriði var frumflutningur Dilopiu,

verk finnska tónskáldsins Jukku Koskinen

fyrir 13 hljóðfæri (tréblásarakvintett,

strengjakvintett, básúnu, slagverk og píanó).

Verkið var sérstaklega samið fyrir CAPUT-

hópinn og lék höfundur sjálfur með á píanó.

Það hófst og endaði á hægum ?inn- og útsón-

unum? stakra hljóðfæra, ekki ólíkt eldra

verki Finnans, Ululation, sem heyrzt hefur

hér og ku hafa farið sigurför um alla álfu, ef

trúa mátti örvandi forkynningu stjórnandans.

Verkið var viðamikið í breidd og lengd (rúmt

kortér) og stigmagnaðist upp í gríðarlega

ringulreið um miðbikið sem hefði sett jafnvel

margupptekið fuglabjarg í skammarkrókinn,

þar sem hver hljóðfærarödd sat við sinn

einkakeip óháð öðrum. Tónefnið og meðferð

þess virtust annars almennt skyldari fag-

urfræði raf- og tölvuverka en hefðbundinna

hljóðfæra, og kom því nokkuð sem skrýtla úr

sauðarlegg að heyra stutt trommusláttarinn-

skot í þungarokkstíl úr setti Mattíasar Hem-

stock í miðjum kliðum. Löturhægt ris og hnig

verksins í og úr jötunefldu kaosi hámarks-

hlutans í ósérhlífinni túlkun Caput-manna lét

þó engan ósnortinn, enda hlaut Dilopia heit-

ustu móttökur dagsins.

TÓNLIST

Borgarleikhúsið

Þorsteinn Hauksson: Cho. Kaija Saariaho: NoaNoa;

Cendres. Guðni Franzson: Jói (frumfl.). Þórður Magn-

ússon: Consertino (frumfl.). Jukka Koskinen: Dipl-

opia (frumfl.) Bryndís Halla Gylfadóttir, selló; Hilmar

Jensson, rafgítar; Kolbeinn Bjarnason, flautur; Matt-

hías Hemstock, slagverk; Valgerður Andrésdóttir, pí-

anó. CAPUT-sinfóníettan (Áshildur Haraldsdóttir,

flauta; Eydís Franzdóttir, óbó; Rúnar Óskarsson,

klarínett; Brjánn Ingason, fagott; Emil Friðfinnsson,

horn; Sigurður Þórbergsson, básúna; Jukka Kosk-

inen, píanó; Tatu Kantomaa, harmónikka; Greta

Guðnadóttir, Hildigunnur Halldórsdóttir, fiðla; Guð-

mundur Kristmundsson, víóla; Hrafnkell Orri Eg-

ilsson, selló; Hávarður Tryggvason, kontrabassi).

Dansskáld: Lára Stefánsdóttir. Dansari: Jóhann

Freyr Björgvinsson. Stjórnandi: Guðni Franzson. For-

ritun og hljóðstjórn: Ríkharður H. Friðriksson. Ljós:

Kári Gíslason. Laugardaginn 9. marz kl. 15.15.

KAMMERTÓNLEIKAR 

Frá vöggu 

til grafar

Ríkarður Ö. Pálsson

Í ANDDYRI Myndlistaskólans í

Reykjavík stendur nú yfir sýning á

verkum nemenda í barna- og ung-

lingadeild Myndlistaskóla Jurate

Stauskaite í Vilnius. Í tengslum við

sýninguna flytur Arune Tornau

myndlistarmaður fyrirlestur kl. 18 í

dag þar sem hún kynnir verkefni

sem hún vann með sígaunabörnum í

Litháen, nálgun sína við þau og þau

verk sem unnin voru.

Verkefnið var unnið með börnum

sem búið hafa utan við almennt

samfélag í Litháen, án skólagöngu

eða þátttöku í samfélaginu. Fyrir-

lesturinn verður fluttur á ensku og

sýndar skyggnur.

Myndlistaskóli Jurate Stauskaite

er einkarekinn skóli og eru kenn-

ararnir allir starfandi myndlistar-

menn. Skólinn var stofnaður fyrir

11 árum í kjölfar sjálfstæðisyfirlýs-

ingar Litháens. Í myndlistar-

kennslunni er lögð áhersla á að ýta

undir skapandi hugsun og vinnu-

gleði nemenda.

Sýningin er í boði Myndlistaskól-

ans í Reykjavík en fulltrúar skólans

fóru til Vilnius vorið 2001 og settu

upp sýningu þar á verkum nemenda

í barna- og unglingadeild skólans

og kynntu sér starfsemi skólans.

Sýningarnar eru hugsaðar sem

upphaf samskipta á milli skólanna í

formi skiptisýninga og fleira. 

Sýningin stendur fram yfir

páska. 

Eitt verkanna á sýningu nem-

enda í Myndlistaskóla Jurate

Stauskaite í Vilnius.

Myndlist-

arsýning 

frá Litháen

XAVIER Beauvois er ungur

franskur leikstjóri sem vakti mikla

athygli fyrir kvikmyndina Hefnd

Matthieusar fyrir tveimur árum,

þar sem veruleika verkafólks er

lýst á áhrifaríkan en um leið hvers-

dagslegan hátt. Myndin var m.a.

valin til þess að keppa um Gull-

ljónið í Feneyjum árið 2000 og laut

þar í lægra haldi fyrir verðugum

keppinaut, þ.e. írönsku kvikmynd-

inni Dayereh (Hringurinn) eftir

Jafar Panahi. 

Í Hefnd Matthieusar er tekið á

mikilvægum hliðum í veruleika

samtímans, þ.e. þeirri vanmáttar-

stöðu sem hinn óbreytti verkamað-

ur í landi á borð við Frakkland

finnur sig í á tímum alþjóðavæð-

ingar. Fyrirtæki flytjast í auknum

mæli til vanþróaðri landa, þar sem

atvinnuréttindi eru nær engin og

laun lág. Hinn vestræni verkamað-

ur verður því sífellt óþarfari, og

þarf að sætta sig við gróft rétt-

indaleysi.

Í myndinni kynnumst við lífi og

tilveru verkamannafjölskyldu, for-

eldrum og uppkomnum sonum

þeirra, Matthieu og Eric. Faðirinn

og synirnir vinna allir hjá sömu há-

tækniverksmiðjunni. Eric og kona

hans vonast til þess að geta flutt í

eigið hús fyrr en síðar, en öll fjöl-

skyldan býr í föðurhúsunum. Hin

hversdagslega tilvera er skyndi-

lega rofin þegar faðirinn missir

vinnuna fyrir það að brjóta reyk-

ingabann og lendir skömmu síðar

fyrir bíl. Matthieu sættir sig ekki

við það valda- og réttindaleysi sem

fjölskylda hans hefur mátt þola og

reynir að hefna sín. 

Hin dapurlega saga kvikmyndar-

innar er sögð á máta, sem færir

áhofandann nálægt veruleika per-

sónanna. Þetta er einkar vel smíð-

uð kvikmynd, þar sem látleysi hins

daglega lífs er stefnt gegn tilfinn-

ingaþrungnum atburðum, sem fá

enn meiri vigt fyrir vikið. 

Hefnt af 

veikum mætti

KVIKMYNDIR

Regnboginn, 

frönsk kvikmyndahátíð

Leikstjóri: Xavier Beauvois. Handrit: 

Cédric Anger, Xavier Beauvois og Cath-

erine Breillat. Kvikmyndataka: Caroline

Champetier. Aðalhlutverk: Benoit

Magimel, Nathalie Baye, Antoine Chapp-

ey og Fred Ulysse. Sýningartími: 105

mín. Frakkland, 2000.

HEFND MATTHIEUSAR (SELON MATTHIEU)

L50130L50130L50130½

Heiða Jóhannsdóttir

FÉLAG íslenskra hljómlistarmanna

fagnaði 70 ára afmæli sínu á dög-

unum. Af tilefninu voru veittar

heiðursviðurkenningar og þrír

hlutu heiðursgullmerki félagsins:

Snorri Örn Snorrason, Rósa Hrund

Guðmundsdóttir og Kristinn Svav-

arsson. 

Heiðursviðurkenningar fengu

Kammersveit Reykjavíkur, Blás-

arakvintett Reykjavíkur, Stórsveit

Reykjavíkur og hljómsveitin Stuð-

menn. Þá hlaut Hafnarfjarðarbær

viðurkenningu fyrir byggingu tón-

listarskóla, Gunnar Þjóðólfsson fyr-

ir starf sem sviðsstjóri Sinfón-

íuhljómsveitar Íslands og Ágúst

Ágústsson sem sviðsstjóri ýmissa af

helstu hljómsveitum landsins.

Þá veitti FÍH 25 styrki til hljóm-

leikahalds á afmælisárinu, að upp-

hæð 100.000 hver.

Formaður FÍH frá árinu 1987 er

Björn Th. Árnason.

Morgunblaðið/Jón Svavarsson

Snorri Örn Snorrason, Rósa H. Guðmundsdóttir, Kristinn Svavarsson

og Björn Th. Árnason, formaður Félags íslenskra hljómlistarmanna.

Þrír hlutu heiðurs-

gullmerki FÍH

Í TILEFNI af sýningunni Breiðholt:

frá hugmynd að veruleika verður

málþing í Listasafni Reykjavíkur ?

Hafnarhúsi í dag kl. 19 sem listasafn-

ið stendur fyrir ásamt Arkitekta-

félagi Íslands.

Framsögumenn eru arkitektarnir

Örn Baldursson, Geirharður Þor-

steinsson, Guðrún Jónsdóttir og

landslagsarkitektinn ReynirVil-

hjálmsson, Ágústa Kristófersdóttir,

sýningarstjóri sýningarinnar um

Breiðholtið, Birna Bjarnleifsdóttir

kennari og Sigurður Kári Kristjáns-

son lögfræðingur

Málþingið er stefnumót skipulags-

höfundanna, íbúa hverfisins og ann-

arra sem áhuga hafa á að kynna sér

hvaða áhrif skipulag hefur á mann-

lífið.

Umræðum stjórnar Hafliði Helga-

son blaðamaður. Pallborðsumræður

og fyrirspurnir úr sal verða að fram-

sögum loknum.

Málþing um 

Breiðholtið

Ljósmynd á sýningunni Breiðholt: frá hugmynd að veruleika. 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60