Tíminn - 11.01.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 11.01.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON í < ÚTGEFANDI: PRAMSÓKNARFLOKKURINN } S Símax 2353 og 4373 FRENTSMIÐJAN EDDA hS. 31. árg. RITST JÓRASKRIFSTOFUR: CDDUHÚSI. Lindargötu 9 A Símar 2353 og 4373 AFGREBDSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIFSTOFA; EDDUHÚSI, Lindargötu 9A Sími 2323 Reykjavík, laugardaginn 11. janúar 1947 7. Mað ERLENT YFIRLIT: Verða mestu átök milli Rússa og Bandaríkjamanna í Kírra? Það fer vart hjá því, að tveir atburðir, sem gerzt hafa nýlega, veki verulega athygli og verði settir í samband hvor við annan. Annar er sú yfirlýsing kommúnista í Kína, að þeir muni slíta samningaviðræðum við stjórn Chiang Kai Shek og mynda eigin ríkisstjórn fyrir þau héruð landsins, sem verið hafa undir yfir- ráðum þeirra seinustu árin. Hinn atburðurinn er skipun Mars- halls hershöfðingja í utanríkisráðherraembætti Bandarikjanna, en hann hefir verið sérstakur erindreki Bandaríkjastjórnar í Kína seinustu misserin. Ymsir hafa þótzt verða þess varir, að nokkur breyting hafi orðið á utnríkismálastefnu Rússa seinustu vikurnar. Þeir slökuðu talsvert til á ráðherra- fundinum í New York, þeir hafa Chiang Kai Shek. Hvtn aetlar að draga sig í hlé, þegar ný stjórnarskrá hefir verið samþykkt. minnkað herafla sinn í Þýzka- landi og látið leppstjórn sína í Aserbeidjan sveigja til sam- komulags við Teheranstjórnina. Þeir, sem vel hafa fylgst með utanríkismálastefnu Rússa, segja það einkenni hennar að vera aðeins í sókn á einum stað í einu. Framangreixid dæmi telja þeir benda til þess, áð Rússar séu að undirbúa utan- ríkismálasókn á nýjum stað, sem að öllum likindum sé Kína. Þeir, sem þessu halda fram, telja Rússa líka hafa á margan hátt góða taflstöðu í Kína, eins og málin standa þar nú. Komm- únistaflokkurinn er mjög vel skipulagður þar og hefir miklu víðar ítök en í þeim héruðum, sem lúta stjórn hans. Þjóðin er þreytt eftir stríðið og þráir batnandi lífskjör, en erfiðleik- arnir eru margir og því auðvelt að vekja óánægju. Meðal Kín- verja er vaxandi tortryggni á stjórn Bandaríkjamanna í Jap- an, því að þeim finnst hún vera of vinsamleg við Japani. Sá áróður á því allgóðan jarðveg, ERLENDAR FRETTIR í London eru nú að hefjast viðræður milli brezku stjórnar- innar og fulltrúafrasamtökum Burmabúa um framtíðarstjórn Burma. Sjálfstæðishreyfingin í Burma er orðin mjög öflug. Öryggisráðið situr nú á fund- um. Ósamkomulag er milli Rússa og Bandaríkjamanna um dagskrána. Bandaríkjamenn vilja láta ræða um atómmálið fyrst, en Rússar um afvopnun- armálið. Pólski bændaflokkurinn hefir lýst yfir því, að hann muni taka þátt í þingkosningunum i Pól- landi 19. þ. m. Frosthörkur fara nú minnk- andi í Mið.Evrópu, en þær hafa valdið þar miklum samgöngu- erfiðleikum. Neita sósíalistar að styðja Stefán Jóhann? að Bandaríkin ætli sér að gera Japan að eins konar útvirki gegn Rússum. Meðal yngri manna og æstustu þjóðernis- sinna veitist og létt að vekja andúð gegn hersetu Bandaríkja- manna í landinu. Svo mikið ber líka orðið á þeirri andúð, að kínverska stjórnin hefir nýlega bannað mótmælafundi og kröfugöngur, er beindust gegn Bandaríkjunum. En jafnframt er það athyglisvert, að stjórnin fyrirskipaði blöðum sínum um líkt leyti að skrifa vingjarnlega um Rússa. Telja ýmsir það merki \>ess að stjórnin hafi viljað sýna Bandaríkjamönnum, að hún hefði fleiri möguleika en að fylgja þeim, ef þeir vilji ekki veita henni aukinn efnahagslegan styrk til viðreisn- arinnar og taka upp strangari stjóm gegn Japönum. Það getur einníg orðið vatn á myllu kommúnista, að sam- heldni innan Kuomitangflokks- ins er ekki jafn góð og áður. Flokkurinn skiptist í hægri og vinstri. Auðmennirnir og stór- garðaeigendur í hægra armi flokksins standa gegn öllum róttækum breytingum, en yngri mennirnir berjast fyrir þeim. Við þetta hefir bætzt, að Chiang Kai Shek hefir lýst yfir því, að hann ætli að draga sig í hlé þegar búíð sé að ganga frá nýrri stjórnarskrá, þvi að hann telji sig orðinn ofgamlan til a? stjórna endurreisninni eftir stríðið, og það gæti jafnframt orðið vísir til einræðis, ef sami maður fær lengur með stjórn. Ég ætla að láta það verða sein- asta verk mitt, segir hann, að tryggja þjóð minni lýðræðis- stjórnarfar og veita síðan yngri og óþreyttari mönnum tækifæri til að halda starfinu áfram. Það hefir verið hlutverk Marshalls hershöfðingja í Kína að reyna að koma á sáttum milli Kuomintangflokksins og komm- únista. Hann er talinn hafa rækt verkefni sitt af viðsýni og skilningi ' og unnið sér tiltrú beggja aðila. Honum er ekki að neinu leyti kennt um, þótt sætt- ir þessar hafi mistekist. Sjálfur segr hann, að þær hafi strandað jöfnum höndum á öfgamönnum hjá kommúnistum og aftur- haldsmönnum hjá Kuoming- tahgflokknum. Marshall hefir ekki aðeins kunnugleika á mál- efnum Kína frá dvöl sinni þar seinustu misserin. Hann gegndi herstjórn fyrir Bandaríkin í Tietsin á árunum 1924—28. Það hefir vafalaust átt drjúg- an' þátt í skipun Marshalls í utanríkismálaráðherraembættið, að hann er líklegri öðrum Bandaríkjamönnum til að halda með festu og víðsýni á málefn- um Bandaríkjanna varðandi Kína. Það benda jafnframt sterkar líkur til, að á þeim slóð- um verði hörðust átök milli stórveldanna, þ. e. Rússlands og Bandaríkjanna, á komandi misserum, en Evrópumálin muni jafnvel heldur þokast í skuggann. Þungamiðja heims- málanna heldur áfram að fær- ast til Asiu, þar sem meirihluti mannkynsins býr. FASTHELDNI BRETA I FORNAR VENJUR Það hefir veriS venja enskra dómara að ganga í skrúðgöngu á Mikjálsmessudag frá Westminster Abbey til Palace of Westminster. Þessi venja féll niður á stríðsárunum, en nú hefir hún verið tekin aftur. Er myndin'frá göngunni í haust. Yfirleitt er nú kappkostað í Bretlandi að taka upp aftur allar gamlar venjur, sem féllu niður á stríðsárunum. Loðdýrafélag íslands flytur inn minka til kynbóta Loðdýraræktarfélag íslands sýndi blaðamönnum í gær all- marga minka, sem það hefir útvegað hingað frá-Ameríku. Er hér um kynbótadýr að ræða og er ætlun félagsins að bæta þannig minkastofn landsmanna. Vestur-íslendingurinn Skúli Benja- mínsson, sem er með fróðustu mönnum um þessi mál, hefir að- stoðað félagið við kaupin. Minkarnir, sem nú eru fluttir inn, fyrir forgöngu L. R. í. eru alls 59 og flokkast þannig: 20 Royal pastel", þar af 5 pör alblóðs og 10 Rerbu hálfblóðs, 24 Yuk- onminkar (þ. e. 8. tríó), 4 Silver- blue (2 pör), 4 Ebonyblue (2 pör), 5 Black cross karlar, 2 Bluefrost karlar. Það er nýstofnað minkarækt- arfélag, sem kaupir alla Royal pastel minkana og Ebonyblue minkana, og 5 tríó af Yukon- minkunum. Tilgangur hins nýja félags er að koma upp kynbótabúi, er selt geti úrvals- minka víðs vegar út um land. Félag þetta á ekki að starfa í gróðaskyni.. Hin dýrin kaupa einstök minkabú. í umsögn Skúla Benjamíns- sonar um minkana segir á þessa leið: Silverblue eiga eflaust mikla framtíð. Þeir eru mjög gæfir, hraustari en flest onnur af- brigði, þrifagóðir og ætið góðir útlits. Mjög fár karlar eru ófrjó- ir. en kvendýrin eru tæplega í meðallagi frjósöm. Liturinn hreinn, blágrár og hárafarið mjög jafnt yfir alla hjörðina. Silverblue hafa verið kallaðir platínuminkar. Blendingar af Silverblu og Yukon eru mjög frjósamir. 2. Pastelminkarnir eiga einnig eflaust mikla framtíð. Þeir eru gulleitir og mjög fínhærðir, ekki eins stórir og Silverblue, en þó stærri en venjulegir minkar. Mjög gæfir pg gott að hirða þá. Búðakauptún í hættu Þorpið Fáskrúsfjörður var í mjög mikilli hættu af tundur- dufli, sem rak þar upp í fjöru um síðustu helgi. Tók duflið land beint niðurundan þorpinu, mjög nærri verzlunarhúsi kaupfélagsins. Um fjöruna var taug fest í (Framhald á 4. síðu) Vel í meðallagi frjósamir. í kápum úr pastelskinnum koma fram "falleg litbrigði, 'eftir því hvernig birtah fellur á og eftir hreyfingum dömunnar, sem kápuna ber á sér. Ganga lit- brigði þessi i.bylgjum um káp- una og þykir hún þá aðdáanlega falleg. Þetta á einkum við um það afbrigð/i' Pastelminka, er kallast Tarry moone. Royal pastel (kallaöist áðtir Golden Sable) þykir nú beztur af Pastelafbrigðunum. ,3. Black cross (einnig kallaðir Koh-i-noor) er ríkjandi af- brigði. Þeir eru ekki jafnlitir í hjörðinni heldur eru sumir miklu ljósail en aðrir og eru þá ljósu hárin hreinhvit, en hins vegar eru dökku hárin á þeim dökku gljáandi svört. Þessir minkar eru fallegir, í meðallagi stórir, hraustir og vel frjósamir. 4. Bluefrost er líka ríkjandi af- brigði, en litatilbrigðin eru meir í þessu afbrigði en nokkru öðru. Blái liturinn er sterkur og skín í gengum vindhárin, sem eru blendingur af gráum, brúnum og svörtum hárum. Þeir eru stórir og hraustir, karldýrin vel frjósöm en kvendýrin síður. Skúii segir að sér hafi vel reynst að láta Yukonkerlur fá við Bluefrostkarli. 5. Ebonyblue. Hann er allra minka stærstur og tilkomumest- ur, hefir mikið blátt þel, undir hrafnsvörtum vindhárum. Sum- ir seljast á háu verði. 6. Yukon og Eastern eru hvort tveggja dökkir minkar bæði í Bandaríkjunum og " Kanada, einkum Yukon. Yukon minnk- urinn er stór, dökkur (ekki brúnn). Þelið á að vera blágrátt, — ekki o'f dökkt — þétt og mjúkt, vindhárin einnig þétt og þykir bezt að þau standi um iy5 cm. upp úr þelinu. Kviðurinn á að veja dökkur, en ekki rauð- brúnn. Þess má geta að Norðmenn hafa nýlega keypt mörg hundr- uð minka frá Ameríku í kyn- bótaskyni. Talsamband við Ame- ríku opnað 13. þ. m. Beint talsamband milli ís- lands og Ameríku verður opnað á mánudaginn hinn 13. þ. m. kl. 14. Talsamband þetta fer fram um stuttbylgjustöð lands- símans á Vatnsenda og í Gufu- nesi og hefir nýjum tækjum af fullkomnustu gerð verið komið þar fyrir í þessu skyni, en und- irbúningur, tilraunir og prof- anir hafa farið í'ram undan- farið tímabil. Samtalagjaldið er 78 krónur fyrir viðtalsbilið, það er fyrir 3 fyrstu mínúturnar, en 26 ferórmr jEyrir hverja mínútu þar fram yfir. Er gjaldið eitt og hið sama milli íslands og allra staða í Bandaríkjunum. Fyrst; um sinn verða símtöl milli íslands og Ameríku aí'- greidd alla virka daga frá -kl. 13 —16, þegar skilyrði' leyfa. Amerískt' flugfélag semur um Keflavík- urflugvöllinn Samningur var undirritaður í fy^radag milli BaAdaríkja- stjórnar og flugfélagsins Ame- rican Overseas Airlines þess efnis, að flugfélagið taki við Keflavíkurflugvellinum i stað hennar. Félagið mun hefja bráðlega reglubundnar. flug- ferðir milli Ameríku og Evrópu með viðkomu á íslandi. Flugferðir Loffleiða Flugvélár Loftleiða h.f. flugu Á árinu fluttu þær 5663 farþega á árinu 1946 samtals 302785 km. í 1302 flugferðum. Farangur farþega og annar flutningúr vóg samtals 46.354 kg., en póstur 7.195 kg. Flugvélarnar voru 1523 klst.' á lofti. Farin voru 12 sjúkraflug. Loftleiðir á nú 9 flugvélar. Fimm Grummanflugbáta, éina Ansonvél, tvær* af Stinsongerð og eina Norsemanflugvél. Þá er í smíðum fyrir félagið Skymast- erflugvél, en allri vinnu við hana héfir seinkað svo, að óvíst er hvenær hún. verður afhent félaginu. n hví gátu þeir þá stutt ðlaf Thors? Stefán Jóhann Stefánsson mun hafa snúið sér til allra þingflokkanna í gær og óskað þess, að þeir tilnefndu nefndir til viðtals við sig um stjórnar- my^ndun. Bæði Framsóknar- flokkurinn og Sjálfstæðisflokk- urinn munu hafa orðið við þess- um tilmælum. Hins vegar virð- ist mega ráða það af Þjóðvilj- anum í gær, að þéir ætli að neita að taka þátt í stjórn undir for- ustu hans. Það verður ekki annað sagt en erfitt yrði að skilja þessa neit- um sósíalista eftir að þeir hafa lýst' sig reiðubúna til að faraí stjórn undir forustu Ólafs Thors, því að þeir munu ekki geta hermt upp á Stefán neina galla né vanefndir, sem þeir geta ekki hermt -upp á Ólaf í stórum ríkara mæli. Þess er t. d. .skemmst að minnast, að sósíal- istar telja Ólaf hafa lofað sér því margsinnis og hátíðlega, að hann myndi ekkert aðhafast i Ameríkumálinu, áib( vitundar samráðherra sinna, en þetta loforð sveik hann eins fullkom- lega og framast var hægt. Þá er það og ekki lítið kald- hæðnislegt að lesa i Þjóðviljan- um í gær ummæli, sem hljöða á þessa leið: . „í%ð er talið, að það sé fyrir bein og ákveðin tilmæli Ólafs Thors, að forseti hefir falið' þessum manni stjórnarmyndun."" Stefán Jóh. Stefánsson er nú sá, er versta afturhaldið á ís- landi setlar sér að notá til skemmdarverka sinna og til þess að geta hrifsað til sín völdin." Hér er maðurinn, sem sósíal- istar hafa stutt til stjórnar- forustu í tvö ár, hvorki meira né minna en lýstur „ver.sta aft- urhaldið á íslandi". Það er líka vibssulega rétt, en hlutur só- sialista vex ekki við það, að þeir hafa alveg nýlega verið reiðu- búnir til að styðja Ólaf Thors ti valda aftur, vitandi vits, að hann væri'„versta afturhaldið á íslandi". Það er og næsta kaldhæðnis- legt að lesa í Þjóðviljanum, að stjórnmálasaga Stefáns Jó- hanns hafi verið „síðustu árin auðmjúkasta þjónusta við svart- asta afturhaldiS", þar sem sös- íalistar sjálfir hafa veitt aftur- haldinu nákvæmlega sömu þjónustuna. Það mun hafa verið tiiætlun Stefáns Jóhanns,'cþegar hann sneri sér til ,allra flokkanna, að reyna að mynda þjóðstjórn. Sú von hefir brostið með áður- nefndu svari sösíalista. Stefán hefir þá þrjá möguleika eftir, að reyna að mynda stjórn með hinum flokkunum tveimur, með Sjálfstæðisflokknum einum, eða hreina flokksstjórn með stuðningi eða hlutleysi annarra flokka. Hvort hann reynir ein- hvern þennan möguleika, alla eða enga, verður ekkert fullyrt um á þessu stigi. Vélstjóranámskeið Nýlega er lokið á ísafirði vél- stjóranámskeiði, sem haldið var á vegum "Fiskifélags íslands. Þátttakendur voru 28 og luku þeir allir prófi.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.