Tíminn - 07.06.1947, Blaðsíða 3

Tíminn - 07.06.1947, Blaðsíða 3
103. blað TfMHVTV. laugardaginn 7. júní 1947 SEXTXJG Gubrún Jónsdóttir GuðrúnarstoBum í dag er Guðrún á Guðrúnar- stöðum í Vatnsdal 60 ára. Guðrún fæddlst 7. dag júní- mánaðar 1887 að Öxl í Þingi. Foreldrar Guðrúnar voru þau Stefanía Guðmundsdóttir og Jón Jónsson, er .lengi bjuggu myndarbúi að Öxl í Þingi. Þau foreldrar Guðrúnar eignuðust 9 mannvænleg börn og eru 7 þeirra enn á lífi. Guðrún ólst upp með foreldrum sínum, og naut góðrar uppfræðslu í heimahúsum, eftir því sem þá gerðist. Um tvítugs aldur fór hún til Reykjavíkur og nam þar hannyrðir og matreiðslu. Eigi festi Guðrún yndi í Reykjavík og hvarf fljótlega aftur til heimahaganna. Árið 1919 giftist Guðrún Guð- mundi Magnussyni bónda á Guðrúnarstöðum í Vatnsdal, og hefir heimili hennar siðan verið þar, og í minningu kunningja hennar mun hún ávalt verða Guðrún á Guðrúnarstöðum. Hjónaband þeirra Guðrúnar var með ágætum. En árið 1937 varð Guðrún fyrir þeirri þungu sorg að missa mann sinn. Þeim hjónum hafði orðið 4 barna auðið 3 dætra og 1 sonar. Eru þau öll á lífi og dvelja nú í Reykjavík. Þegar Guðrún missti mann sinn, voru börn hennar það ung, að ?j.ún treystist eigi til að halda saman búinu að Guðrúnarstöð- um, og varð því að bregða búi. En svo margar hugljúfar minn- ingar átti GuðrUn bundnar við Guðrúnarstaði, að þar fannst henni bezt að dvelja. Nokkru eftir lát síns ágæta eiginmanns seldi hún jörðina Guðrúnar- staði Lárusti Björnssyni í Grímstungu. Muh það hafa ver- ið þungt skref að stíga því svo vænt þótti Guðrúnu um jörð- ina, þar sem hún hafði starfað sín manndómsár með ástríkum eiginmanni. Á Guðrúnarstöðum vildi Guðrún dvelja, og gerðist þvi bUstýra hjá Lárusi er rak þar ^^^^^^^¦^^¦^^^^^^^•^•^^^•¦^•^^¦^^^•^•^¦¦^¦^^^^¦^•^¦^¦^¦^¦^^•^•^¦¦^¦^•^¦^•^¦^¦^¦^¦¦^¦¦^¦^ ¦-'¦ bú um skeið. Síðar varð hún ráðskona hjá Eysteini, bróður Lárusar, sem hóf búskap á Guðrúnarstöðum þegar ^Lárus hætti að reka þar bú. í vetur hefir Guðrún dvalizt hjá dóttur sinni í Reykjavík, en oft mun hugurinn hafa leitað heim í dalinn fagra, og heimili sitt mun Guðrún ávalt telja á Guðrúnarstöðum. Guðrún frá Guðrúnarstöðum er 'með afbrigðum vinföst kona og traust í skapgerð, enda'hefir hún ávallt notið virðingar allra þeirra, er henni hafa kynnzt. Á þessum tímamótum í lífi Guðrúnar munu margar hug- heilar árnaðaróskir berast þess- ari «raustu og heilsteyptu konu. Við gömlu sveitungarnir þökkum GuðrUnu fyrir öll þau ár er við höfum þekkt hana sem húsfreyju á Guðrúnarstöðum og árnum henni allra heilla um ókomin ár. Vatnsdælingur. út á íslenzku. Þetta er gagnmerk bók og ættu allir, sem kynnast vilja þróun tónlistar og fleiru, sem að henni lýtur, að kaupa hana og lesa. Er þarna gefið í aðaldráttum, skýrt yfirlit yfir sögu tónlistarinnar, allt frá dögum fornkirkjunnar til okkar daga. Nótnadæmi eru til skýr- ingar frá ýmsum tímum. Þegar líða tekur á miðaldir, fer að koma skriður á þróun þessara mála og er það hliðstæða við sögu þekkingarinnar. Hver snill- ingurinn tekur við af öðrum og umbætir til hliðar eða fram á við. í bókinni, þó ekki sé stór, er minnst á margt er að tón- mennt lýtur, svo sem hljóðfæra- gerð á ýmsum tímum, hljóð- færastillingu, stefnur í tónlist og fleira. Er hUn þvi mikill feng- ur fyrir alla þá, er vilja fræð- ast eitthvað um þessa listgrein. Saga tónlistarinnar er einn þátturinn 1 menningarsögu mannkynsins og sérlega mennt- andi. Hún er þáttur í hinni miklu framvindu, er hefur mannkynið til aukins þroska. — Bókin er á ágætu íslenzku máli, enda er Hallgrímur ritfær vel, .svo sem kunnugt er. III. Að lokum ber að minnast þess, :að á þessu ári hefir „Gígjan" gefið út „Tíu lög til söngs og leiks" eftir Hallgrím Helgason. Hefst það á lagi við „Sláttuvís- ur" Jónasar Hallgrímssonar, „Fellur vel á velli." Er lag þetta raddsett fyrir blandaðan kór og mjög frumlegt. Verður það mik- ils metið, þegar þjóðlagastefn- an í tónlist íslendinga fer að festa rætur. „Yfir sveitum tíbrá titrar" og „Guðbjörg í dal," eru Ijómandi lög, hið síðara með rómantisku ívafi. Eitt af beztu lögunum í heftinu, er lag við „íslendingaljóð" Jóhannesar úr Kötlum, „Land míns föður landið mitt." Mun það verða mikið sungið við hið ágæta ljóð Jóhannesar. Öll eru lögin í þessu hefti at- hyglisverð. Þau eru eins og önn- ur tónverk Hallgríms, sönn og áhrifamikil, missa ekki marks, eru skapandi list. Sést þarna sem viðar ljóslega, að hann get- ur brugðið upp margvislegri fjölbreytni og hefir á valdi sínu hinar ýmsu stefnur I tónlist, þó að undirölduna sé oftast að finna frá hinum Islenzku þjóð- lögum. Gott er að fá þarna framan við heftið, skrá yfir þau verk Hallgríms, sem út eru komin og er óskandi, að bráðlega verði I framhaldi af þeim, meira gefið út Ur handritíisafni hins mikil- hæfa og mikilvirka tónhöf undar. Hvenmum í Hvera- gerði fjölgar enn í Hveragerði er aftur að kom- ast kyrrð á. Jarðskjálfta hefir ekki orðið vart þar að undan- förnu, p^ hverasvæðið er enn þá að færast út. Er jafnvel bú- izt við því að yfirgefa þurfi enn tvö IbUðarhús. Síðan umbrotin hófust á hverasvæðinu, hafa margir ný- ir hverir komið upp. Nýtt líf hefir færzt 1 gamla hveri. tttttt Gunnar Widegren: RáMonan á Grund — Hvað? sagði ég og hlammaði mér á stól. Hvað ertu að segja, Hildigerður? — Ég segi, að þú hefðir átt að taka honum Jóhanni I Stórholti. Það er ekki dags-daglega, sem fólki býðst að eignast soddan jörð. Hugsaðu bara um akrana þar — og búpeningurinn eftir því! Tarfarnir hans hafa hvað eftir annað fengið fyrstu verðlaun á sýningum, og svo hefir verið skrifað um þá og prentað í blöðunum, og allt eftir þessu. Ég hefi ekki séð fallegri tarf en þann skjöldótta, sem við héldum undir I vor, og þvl segiég það, að þú hefðir átt að taka Jóhanni. Þú hefðir bæði orðið me$hjálparafrú og hreppsnefndarmannsfrú, þvfað Jóhann verður þetta hvort tveggja áður en langt um líður. Sjálf hefðirðu ekki þurft að dýfa hendi þinni í kalt. Þú hefðj£ ekki ejinu sinni þurft að rífast í vinnu- konunum, því að það gerir hún móðir hans — þú hefðir getað flatmagað á legubekknum í stássstofunni eða sleikt sólskinið allan guðslangan daginn. Hugsaðu bara um, hverju þú hefir kastað frá þér, aulinn þinn. — Já — en góða .... umlaði ég sg vissi varla hvaðan á mig stóð veðrið.. — Já, þú hefir hagað þér eins og kjáni, og allir liggja þér á hálsi fyrir gikksháttinn. Móðir hans Jóhanns er orðinn svarinn óvinur þinn. HUn fer bæ frá bæ og hall- mælir þér við hvurn mann, því að hUn segir, að Jó- . hann hefði aldrei farið að elta Gunnu í hjáleigunni, sem einu sinni var kaupakona I Stórholti og eignaðist með honum krakka, ef þU hefðir ekki hryggbrotið hann. Hann segist ætla að eiga hana, en móðir hans vill það ekki, og Jóhann hefir rekið hnefann 1 eldhiís- borðið, rétt fyrir framan nefið á móður sinni, og sagt, að hann skuli eiga Gunnu. Og hann sagði: Ef þú lætur ekki undan, fer ég frá Stórholti og tek Gunnu með mér og tek jörð á leigu — þetta sagði hann, og það meira að segja I áheyrn vinnukonunnar. Kerlingin segir, að þetta sé allt þér að kenna, því að þú hafir ekki viljað eiga Jóhann — þú hafir leitt ógæfu yfir heimilið — en það sé heldur ekki furða, því að þú sért vist af Sígónaættum .... — Hildigerður! hrópaði ég til þess að stöðva þennan orðaflaum. Slökktirðu í kjallaranum, áðan þegar þú komst upp? — Jesús minn, sagði Hildigerður. Því gleymdi ég áreiðanlega. Ég verð að hlaupa niður og gæta að því. Þegar hún kom upp aftur, var ég auðvitað á bak og burt, og þannig slapp ég við að hlusta á framhald ræðunnar I það skipti. Ég fór Ut I garð og tók til græn- meti I kvöldmatinn, en ekki get ég neitað því, að ég var talsvert annars hugar, eftir allt sem ég hafði fengið að vita. En nú verð ég að segja þér einhverja skemmtilegrt sögu. Ætti ég til dæmis að segja þér af því, þegar við Hildigerður fórum að veiða vatnakrabba. Vatnið hérna er nefnilega sannkölluð krabbanáma. Sjálf höfum við borðað krabba hvað eftlr amjiað — stóra, ljUffenga og feita krabba, sem matreiddir hafa verið og borðaðir á ótal vegu. Auk ]?ess hefi ég saltað heilan hestburð. Hvað mikið við höfum selt, þori ég ' ekki einu sinnl að áætla. Hérna um kvöldið áttum vlð vinnukonurnar á Grund að fá að fara með I eina veiðiferð. Við höfðum fyllt stóran malpoka af smurðu brauði, kökum og soðkökum. Hólm liðsforingi bjó til kaffi á margar flöskur, og það var kaffi, sem enginn þurfti að skammast sín fyrlr. Við hældum honum á hvert reipi, og hann fetti sig og bretti eins og kalkúnhani og endurgalt okkur hrós- yrðin með mergíuðum sögum af veiðiferðum slnum á sjó og landi. Og hann hefir bæði stundað fiskveiðar og mannaveiðar, eins og Slmon Pétur forðum og orðið vel ágengt, ekki síður en honum. Við Hildigerður kveiktum eld, sem við hjúfruðum okkur við, þvi að það var kalt i veðri þetta kvöld, og þess á milli hlupum við niður að vatninu og réttum karlmönnunum hjálparhönd við að tæma háfana. Ég get sagt þér, að það voru krabbar, sem vert er um að tala, er veiddust I þetta sinn. Hiisbóndlnn áleit fyrir sitt leytl, að það værum við, sem værum svona veiðnar, en Hólm sló þann varnagla, að tálbeltan, sem hann hafði sjálfur fundið, myndi eiga sinn þátt i aflanum. Krabbar hafa aldrei verið sólgnir i lambakjöt^- sagði hann — nei, þeir vilja fá eitthvað til bragðbætis, þótt það sé annars gott, þar sem það á við. Beitan ha,ns var líka sannkölluð tálbeita —-frá sjónarmiði vatnakrabba. Hann bauð þeim sem sé hálfUldið íkornakjöt, sem hann hafði hellt yfir terpentínu. Eftir fáeina klukkutíma var búið að fylla fjóra kassa af fallegustu- kröbbum, og auk bess höfðu allir þeir vænstu verið látnir í sér- staka köníw. Þá átti að legijja til heimilisins. Arthúr hafði komið til okkar um kvöldið, en farið heim að Grund og lagzt fyrir á legubekkinn í skrlfstofu husbóndans, eins og hyggnum og forsjálum bílstjóra ber að gera. En hann hafði á sér góðan vara, því að hann ætlaði með aflann til borgarinnar um nóttina, auk bess sem hann þurfti að sækja meira á fleiri bæi. Hildigerður ljómaði eins og fægður tinkoppur 1 tungls- ljós, þegar hann kom til okfcar og settist við eldinn, C'-j'-» -»'* *-«- »~n—r— r— *~*-m-*r .*- <-i# ^i#-#i^i#i#i^ *- f^rr«-^-rr<-f 4-4-*-r<"f rmrf rrrrj 13 bindi fyrir kr. 423.50 Hin nýja útgáfa íslendingasagna eln, býður yrður allar íslendinga sögurnar. Þar eru 33 sögur og þættir sem ekkl eru í fyrri heildarútgáfu og af þeim hafa 8 aldrei veriff prentaffir áffur. Því aðeins eignist þér allar Islending* sögurnar, að þér kaupið þessa útgáfu. Gerist strax áskrifendur og vitjið bókanna í bókaverzlun Finns Einarssonar, Austurstræti 1. lendingasagnaútgáfan | Pósthólf 73, Reykjavík. Aðvörun til hesta- og saufffjáreigenda í Hafnarfirði og nágrenni. Samkv. 57. og 58. gr. lögreglusamþykktar Hafnarfjarðar er bannað að láta hesta og sauðfé ganga laust á kaup- staðarlóðinni. Er því skorað á alla, sem hesta og sauð- fé eiga að hafa það í öruggri vörslu, ella verða þeir látnir greiða skaðabætur og sæta refsingu lögum sam- kvæmt. Bæjarfógetinn í Hafnarfirði Guðmundur I. Guðmundsson. Til sölu Fordbifreið model 1937 meö nýlegri vél og 6 manna husi. Allar nánari upplýsingar gefa. Rögnvaldur Helgason og Jón Gunnarsson, Borðeyri. —,------~~------n ^k of this Clean, Family Newspaper ^j^ The Christian Science Monitor 'Free from crime and sensational news . . . Free from yoiitícal Was ... Free from "special interest" control .. . Free to tell you the truth about world events. Its own world-wide staff of corre- spondents bring you on-the-spot news and its meaning to yott and your family. Each issue fiUed with unique self-help features; to clip and keep. I The Chrlstian Sdence Fablishlr.g Socioty One, Norway Street, Bcston 15, Wfess. ? Pleate se»4 samþle copiet f of Tie Cbristian Scieace l Monitor. i Street. CttT. PB-3 ? Please send a one-mcmlb trial subscription. I et$- close $í ¦ ¦¦MHXl \ Snjókoma í Kaupmannahöfn i vetur, er kuldarnir og snjókoman var mest í Danmörku, var oft svo dimmt af hríö, að illa sást niillí trjánna við' göturnar f Kaupmannahöfn, elns og þessi myntl sýnir.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.