Tíminn - 17.01.1948, Blaðsíða 3

13 hlaS
TÍMINN laugarðaginn 17. ján 19K
3
v
VETTVANGUR ÆSKUNNAR
(iiiiiniiiiiiiiiiiiiMiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiHiiiiiiiiMiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiinii iii iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiimiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniii K iiiiiiiin iiiiiiii!ii iii nii ■■
- MÁI.GASM SAWmAmm UNGUA Ffi8AMSÓK3VMMAMA ~ BSITSTJ. HjALTASOIV
I 'llimilllllllllllllllllMMMI
llllllllllllllllllllllllllllllllllMIIIIIIIIIMIIIIIIIIIIMIIIIIIIIIIIIIIIMIIMIIIIIIIIIIIIIIIIIimllllllllimillllllllllllllllllllllllllllllllimillMIIIIIIIIIIIIIIIIIMIIIIIIIMMM
Villigötur vanþekkingari
Eftir Mag'ííás II. Gíslasou, FyhiMarholti
imiiiMimiiimiiiimmmmmmmmmmimmmmmmmmmmmmmmiimm m iii mmmmmmmmimmmmmmmmmi iii iimMiimi mmiiimiii
Magnús frændi minn Jóns-
son sendir mér tóninn í yfir-
borðsmikilli grein, sem hann
birtir í 28. tbl. ísl. s. 1. á. Til-
efnið var athugasemdir, sem
ég gerði við nokkrar óráð-
vendnislegar smáklausur á
unglingaáróðri íslendings.
Klausur þessar voru nafn-
lausar og því eignaði ég rit-
stjóra faðernið en hann hefir
nú svarið fyrir króana. Hins
vegar vill hann gjarna ganga
þeim í föðurstað. En stjúpa-
hlutverkið hefir oft þótt erf-
itt og er ekki laust við að
frændi minn fái að reyna
það.
Öll er þessi svargrein M. J.
sundurlaus og tætingsleg, og
því heldur leiðinlegt viðfangs
efni. Hún hróflar heldur ekki
hið minnsta við aðalatriðun-
um í aths. mínum. Að því
leyti er engin ástæða til svars
frá minni hendi. En í grein
M. J. gætir þess nokkuð, að
hallað er réttu máli. Ég vil á-
líta, aö því valdi engar ó-
geft'ðar artir, heldur einskær
fáfræði. Og með því að ég
þykist þess fullviss, að M. J.
óski heldur að hafa það er
sannara reynist, þá læt ég
fara frá mér eftirfarandi
leiðréttingar.
M. J. finnst það „fáránleg
staðhæfing" að kjarni íh.fl.
sé auðmenn og spekulantar.
Það fær mér nú engrar furð-
ir þótt ritstj. reki upp undr-
unaróp yfir þeim upplýsing-
um. Sumir menn vita merki-
Iega lítið um ýmislegt það,
sem þó stendur þeim nærri
og þeir ættu að hafa öll skil-
yrði til þess að þekkja. En
vera má að ritstj. sé vorkunn.
Líklega er lítið að þessu vik-
ið í þeim málgögnum, sem
hann „tekur mark á.“ Og frá
leitt er farið um það mörg-
um orðum í stefnuskrá
„allra stétta flokksins." En
verkin tala, Magnús minn, og
mál þeirra er sumum nóg.
Þaö breytir býsna litlu þótt
ritstj. upplýsi, að íh. hafi
einhverntíma fengið 25 þús.
atkv. Hvað heldur hann að
mikið af þessum atkv. hafi
hlotnazt flokknum beinlínis
vegna þeirrar fjárhagsað-
stöðu, sem hann hefir um-
fram aðra stjórnmálaflokka?
Til þess að draga athygli
frá þessum óþægilegu stað-
reyndum talar ritstj. um að
ég ætti að kynna mér hver
muni methafi í svörtu bíla-
braski hérl. Sjálfsagt þyk-
ist M. J. viss í sinni sök, þótt
líklega hafi hann nú ekki
rannsakað málið sjálfur. En
þvi þá að liggja á þekking-
unni? Ég minnist þess nú
reyndar, að hafa einhvern-
tíma séð þess getið í hús-
postillu þeirra íhm., Ófeigi
Jónassyni, að Herm. Jónas-
son hafi hagnast á bílaverzl-
un. Þar skyldi þó ekki að
finna heimildina fyrir hinu
munntama meti ritstj.? Aum-
ingja Jónas má muna tvenna
tímana. Á meðan hann vann
hvert afrekið öðru meira f
þágu þjóðarinnar vildi íh.
koma honum í geymslu á
Kleppi. Nú vitnar það til
hans sem óyggjandi heimild-
armanns og má ekki til þess
hugsa að missa hann af
sjálfu Alþingi. En frændi
minn má vara sig á, að slík-
ar slúðursögur, þótt sæmi-
lega séu ættaðar, setji ekki
svartan blett á hans engil-
hreinu íhaldstungu, ef hann
ber sér þær í munn.
Ekki reynir ritstj. að verja
þá staðhæíingu klaususmiðs-
ins, að ungir Framsóknarm.
hafi heitið kommúnistum
hlutleysi. En hann segir að
okkur Jóni Hjaltasyni ...
„virðist kærara að halda uppi
árásum á Sj.st.fl. en komm-
únista.“ Einmitt það. Þegar
M. J. skrifar þetta hafði ég
birt tvær smágreinar á „Vett-
vangi æskunnar.“ Báðar voru
þær svör. Mér „virðist“ nú að
undarlega ályktunargáfu
þurfi til að halda því fram,
að sá haldi uppi árásum, sem
grípur til vopna í varnar-
skyni, þótt sú siðfræði sé'
raunar ekki með öllu óþekkt
fyrirbrigði. Um afstöðu mína
til kommúnismans ræði ég
ekki að sinni, en vil aðeins
vekja athygli ritstj. á þeirri
staðreynd, að kommúnistar
um allan heim óttast og hata
öllu fremur frjálslynda og
umbótasinnaða miðflokka.
Af hverju? Af því að þeir
eru hættulegustu andstæð-
ingar bolsev. Því fer svo óra-
fjarri að íh.flokkarnir séu
höfuðvígi allra anti-komm-
únista, að einmitt þeir bera
i sér þau gró, er kommúnism-
inn vex upp af.
Ritstj. er mjög miður sín
út af kommúnistakærleik
Framsóknarm. Ég hefi áður
bent á, að honum stæði nær
að vara eigin hjörð við voð-
anum, enda brýnni þörf. Má
þó rétt vera að ráðamenn
Ih.fl. telji ekki ómaksins vert
að æskja leyfis ofurlítils rit-
stj. við útskæklablað norður
á Akureyri, (sbr. landafræði
Mg.bl.) fyrir því hvort þeir
megi endurnýja samstarfiö
við bolsa, ef þeim lýst það
gróöavænlegt. — Samvizka
kaldrifjaðra fjárplógsmanna
sefur rólega, þótt dyggur
þjónn sitji norður í Gránu-
félagsgötu og blási í kaun.
Laun heimsins eru vanþakk-
læti.
En — er nú kommúnista
andúðin svo ýkja djúpstæð
hjá M. J.? Kunningi minn
sagði hér á dögunum, að
þetta raus ritstj. væri bara
„hráblaut hræsni,“ eins og
hann orðaði það. Ég vildi nú
halda, að hér væri fulldjúpt
tekið í árinni, þótt hitt sé
raunar hverju orði sannara,
að út í margt geta nú annars
upplagsgóðir unglingar leiðst,
lendi þeir í misjöfnum fé-
lagsskap. O, jæja. Ég er nú
ekki viss um að M. J. slitnaði
aftanúr, þótt húsbændur
hans ráfuðu inn á fornar
slysaslóðir kommúnistasam-
starfsins. Hvað segir reynsl-
an?
Ihaldið og kommúnistar
sátu hlið við hlið uppi í
stjórnarráði um árabil. —
Kommar héldu ekki að sér
höndunum fremur en vænta
mátti. Þeir potuðu legátum
sínum í allar möguiegar stöð-
ur, en boluðu Framsóknarm.
frá störfum, þar sem þvi varö
við komið. Ef ekki varð fund-
inn flokksmaður i einhverju
skólahverfi, þá var bara upp
þornuðum íhaldspiparkarli
tyllt í fræðsiunefndarfor-
mannssætið fremur en haia
þar Framsóknarmann. (Auó-
vitað af því að kommúnistar
álíta íh. höfuðandstæðing-
inn!). Þeir reyndu ef tir
megni að grafa grunninn
undan fjárhagsafkomu þjóð-
arinnar. Hver sleit svo þessu
þrifa samstarfi? Var það íh.
Nei, það voru kommar. Loks
þótti þeim nóg að gert, í bili.
Þá slitu þeir vangadansinum
við íh. og hlupu út úr mjöl-
húsinu rétt áður en það
hrundi yfir nýsköpunarballið.
Þá var þjóðin í raun og veru
fjárhagslega farlama. Og þá
sýndist Ól. Th. verulega bjart
framundan. Mig minnir nú,
að M. J. hafi setið með sveitt-
an skallann og haugað. upp
hástemmdum lofsti um þetta
dásamlega stjórnarsamstarf.
Er rangt að gera ráð fyrir,
að svo gæti farið enn, ef
saman drægi með hjónaleys-
unum á ný? Húsbóndaholl-
usta, er fögur og prýðileg
dyggð, sé henni haldið innan
hæfilegra takmarka. En hún
getur líka gengið of langt.
Þannig verða dyggðir að ó-
dyggðum.
Afstaða íh. til samvinnu-
fél. verður ekki rakin hér að
þessu sinni. En ritsstj. má
reiða sig á að það verður gert.
Loks varpar ritstj. fram
þremur spurningum, sem
eiga víst að afsanna umbóta-
áhuga Framsóknarfl. Ég ætla
að taka hér upp þessar merki
legu spurningar. Sú fyrsta
hljóðar þannig: „Og ber það
vott um umbótavilja, að
berjast með odd og egg gegn
nýsköpuninni á sínum tíme
og kalla hana nýju fötii
keisarans?" Það er nú út a;
fyrir sig merkileg reynsla a?
rekast á svona fráfræði hjá
manni, sem er atvinnupóli-
tíkus. Ritstj. ætti að vita, að
Framsóknarm. vildu að hærn
fjárhæð yrði lögð inn á ný-
byggingarreikning, en sjálíii
nýsköpunarflokkarnir féllus*
á. Ritstj. ætti einnig að vita
að það, sem á milli bar, var
ekki hvort endurnýja ætts
atvinnutækin, heldur hitt.
hvernig að þeim framkvæmd-
um yrði staðið. Við .skulurn
taka einfalt dæmi, sem ritstj.
hlýtur að geta glöggvað sig
á. Við skulum segja, að hann
ætti að byggja hús. Myndi
hann þá byrja ofanfrá? Tæp-
lega. Sennilega myndi hon-
um hugkvæmast að grunnur-
inn, undirstaðan væri upp-
hafið. Sú var og skoðun
Framsóknarmanna hvað „ný-
sköpunina." áhræðri.
Önnur spurningin er mjög
skyld hinni fyrri: „Bar þaö
vott um fórnfýsi og þjóð-
hollustu aö neita að taka þátt
í stjórn allra flokka árið
1944?“ Getum við M. J. ekki
verið sammála um, að sú sé
ávallt mesta hollustan, a?
gera aðeins það, sem ein-
staklingurinn telur rétt og er
samfélaginu fyrir beztu? Þaö
er rétt, að Framsóknarflokk-
urinn setti ákveðin skilyrði
fyrir þátttöku sinni í ríkis-
stjórn. Hann leit svo á, að
stjórnin yrði að koma séi
niður á ákveðna lausn í dýr-
tíðarmálunum. Jafnvel Mg.bl
viðurkenndi þetta 17. febr
1946. Þetta var og álit margra
mætra manna í Alþýðu- og
Ih.fl. sem alla tíð voru and-
vigir fyrrv. stjórn. Annað
mál er svo það, að ráðandi
hluti íh. vildi ekki samstarf
við Framsóknarfl. Morgunbl.
sagði, að þeir hefðu aðeins
orðið til erfiðleika á kær-
leiksheimili stjórnarinnar.’ —
Og það er rétt séð frá sjón-
armiöi þeirra, sem aðeins
hugsuðu um að njóta ylsins
á meðan logaði út í ofninum.
Gísli Sveinsson sagði, að vel
hefði mátt takast samstarf
við Framsóknarfl. — „ef
nokkur veruleg alúð hefði
verið við það lögð af þeim,
sem í samningaumleitunum
voru fyrir Sjálfst.fl.---en
þeir virtust að lokum vilja
óðfúsir það eitt, að ganga
með þeim rauðu.“ Þetta segir
nú Gísli Sveinsson. Og enda
þótt ég óski frænda mínum
alls þess frama, sem hæfi-
leikar hans frekast hrökkva
til, þá mun ennþá vanta all-
mjög á, að hann sé talinn á-
byggilegra vitni en G. Sv. í
þessum efnum a. m. k.
Og loks er þriðja spurn-
ingin: „Ber það vott um
þjóðhollustu og vaknandi á-
huga á öryggi þjóðarinnar,
þegar flokkurinn klofnaði
svo rækilega til helminga í
einu vandasamasta utanrík-
ismáli hennar, að hann tók
raunverulega enga afstöðu
— aðeins til þess að halda
leiðinni opinni yfir til komm
únista “ Ég reikna með þvi.
að ritstj. eigi við þingfl. en
ekki Framsóknarfl, í heild.
Já, víst var hér um að ræða
vandasamt utanrikismál. Þar
fyrir fellst ég ekki á að öll-
um þingm. Framsóknarfl.
hafi borið nokkur skylda til
að líta sömu augum á samn-
inginn né afgreiða hann á
annan hátt en þann, er sam-
(Fravihald á 6. síðuj
Málfundastarfsemi
F. U. F. í Reykjavík
Málfundahópur er nú starf-
andi innan Félags ungra
Framsóknarmanna í Reykja-
vík. Var hann stofnaður fyrir
hálfum mánuði og heldur
fundi í Edduhúsinu við Lind-
argötu á hverju miðviku-
dagskvöldi. Formaður hans
er Hallgrímur Sigurðsson,
stud. jur. Síðastliðinn mið-
vikudag var rætt um Græn-
landsmálið. Hafði Jóhannes
Elíasson, lögfræðingur fram-
sögu um það Urðu allfjörug-
ar umræður um það mál. —
Næsti fundur verður haldinn
á miðvikudagskvöldið kemur
og mun þá verða rætt um
samvinnuverzlun og ríkis-
verzlun. Framsögu um það
mál hefir Björn Jónsson.
Þátttaka í þessum mál-
fundum er góð og umræður
oft fjörugar. Er góðs af þess-
ari starfsemi F. U. F. í Reykja
vík að vænta eins og jafnan
áður, en félagið hefir flesta
undanfarna vetur rekiö ein-
hverja slíka málfundastarf-
semi.
FUÁ STJÓRJAMÁLANÁMSKESÐI S.IJ.F.
Mynd þessi var tekinn, cr stjórnmálanámskeið S.U.F. var sctt. Hermann Jónasson ávarpar þátt-
takendur. Ýtarlegri frásögn af námskeiðinu birtist í næsta Vcttvangi