Tíminn - 01.06.1957, Qupperneq 5

Trí M IN N, laugardaginn 1. júní 1957.
VETTVANGUR ÆSKUNNAR
Ritnefnd S.U.F. : Áskell Einarsson' form., Ingvar Gíslason, Örlygur Hálfdánarson
( Orðsending tii ungra Framsóknarmanna:
S.U.F. efnir til myndarlegs happdrættis til efl-
ingar starfi samtakanna og sambandsfélaga

.V,
i
licinclritcwiáló
1
óinó
Bráðlega mun Samband ungra Framsóknarmanna hleypa
af stokkmium myndarlegu happdrætti til eflingar starfi
samtakanna og einstakra félaga innan þeirra. Salan verður
komin í fullan gang um miðjan júnímánuð um allt land. Á-
kveðið er að dregið verði 1. nóvember n. k. Verð miðans er
20 krónur.
[ sam'hliða örfandi áhrif á félags-
starfið.
Um áramótin síðustu skipaði
Mikið undirbúningsstarf.
Á síðasta hausti ræddi Sambands
stjórnin á hvern hátt væri mögu- '
legt að efla f járhag S. U. F. og ein-
stakra félaga í samtökunum. Marg
sambandsstjórn sérstaka happ-
drættisnefnd S. U. F. og hana skipa
Áskell Einarsson, formaður; Svein-
ar leiðir komu til íhugunar og um- björn Dagfinnss0’n> varatomaður;
ræðu. Enginþeirra þotti fær af Jón Arnþórsson ritari og Jón
ýmsum ástæðum önnur en sú, að
fara upp með myndarlegt happ-
drætti. Sú fjáraflaleið á þrátt fyrir I fon'snj“'
allt mestum vinsældum að fagna
og er líklegust til þess að hafa
Dagskrá hefur
göngu á ný
Tímarit Sambands ungra
Framsóknarmanna, Dag-! H,uttak.a einstakra felaga ungra
skrá, er í prentun.
Arnþórsson ritari og
Rafn Guðmundsson, gjaldkéri.
Nefndin hefir síðan unnið eftir
að undirbúningi happ-
drættisins. Við margvíslega erfið-
leika var eðlilega að etja bæði um
val vinninga og söluskipulag. Nú
er undirbúningi svo langt komið,
að happdrættismiðarnir eru í prent
un og vinningar tryggðir. Nánar
verður skýrt frá söluskipulagi á
fundum með ungum Framsóknar-
mönnum víðs vegar um land og í
bréfum til félagastjórna.
Framsóknarmanna í happdrættinu.
Svo háttar um S. U. F., að það
hefir engan fastan tekjustofn á að
Ctgáfa tímarits ungra Fram- byggja. Sama má einnig segja um
sóknarmanna, Dagskrá, hefir leg- einstök félög innan samtakanna.
ið í dái uni tæpan áratug. Sam- Sambandsstjórn er þetta bezt ljóst
bandsstjórn Íiefir allt frá síðasta og því er söluskipulagi happdrætt-
sambandsþingi undirbúið að end- isins háttað þannig, að salan eflir
urreisa hið vinsæla bokmennta- jafnframt hag einstakra sambands-
og þjóðmálatímarit samtakanna. félaga og það eflir fjárhag S. U. F.
Skörnmu eftir síðustu áramót á- Hér er um nýlundu að ræða, sem
kvað sambandsstjórnin að gefa ekki á hliðstæðu hér á landi. Þessi
Dagskrá út á ný í nýtízkulegum nýbreytni mun eflaust drýgja söl-
búningi, samkvæmt kröfum tím- una um allt land og einnig örfa
félagsstarfið og auk þess, leggja
grundvöll að bættum fjárhag sam-
bandsfélaganna. Nánar verður
stjórnirnar setji sig í samband við
happdrættisnefndina um söluskipu
lagið. Happdrættisnefndin mun á-
ætla hverju félagi ákveðinn hluta
happdrættismiðanna, sem miðað
er við að seljast þurfi, svo að við-
unandi árangur náist.
Glæsilegir vinningar.
Ekki verður annað Sagt en að
vel hafi tekizt um val vinninga.
Fyrsti vinningur er glæsileg Opel
Capitan bifreið, sex manna, model
1957, að verðmæti um kr. 100 þús.
og annar vinningur er ferð fyrir
einn með fyrsta flokks línuskipi
(Framhald á 8. síðu.)
ans. Akveðið er að út komi á
þessu ári tvö hefti og cr liið
fyrra nú í prentun.
Ritstjórar hinnar nýju Dag-
skrár eru Sveinn Skorri Hösk-
uldsson og Ólafur Jónsson, sem
eru báðir kunnir að smekkvísi á
ritað mál. Ritið er og skreytt
teikningum eftir ungan, efnileg-
an listamann, Jóhannes Jörunds-
son. Sambandsstjórn hefir skipað
í framkvæmdanefnd Dagskrár þá
Kristján Benediktsson, Óðinn
Rögnvaldsson og Einar Sverris-
son. Nánar verður skýrt frá Dag-
skrá, þegar fyrsta heftið kemur.
skýrt frá þessu í viðræðum við fé-
lögin á hverjum stað.
Undirbúningsstarfið í héruðunum.
Happdrættisnefndin beinir þeirri
áskorun til stjórna sambandsfé-
laga að þær hefji undirbúnings-
starfið sem fyrst, svo að skipuleg
sala geti hafizt sem bráðast. Nauð-
synlegt er, að skipaður sé sölu-
stjóri á hverju félagssvæði eða
sölunefndir. Æskilegt er að félaga
Aðalfundnr sambandsstjórnar
S.U.F. verður 22. og 23. júní
FRAMKVÆMDASTJÓRN S. U. F. ákvað á fundi sínum fyrir
skömmu, að hinn árlegi aðalfundur stjórnar Sambands ungra
Framsóknarmanna skuli haldinn í Reykjavík dagana 22. og 23.
júní n. k. Fundarstaður verður fundarsalurinn í Edduhúsinu.
Fundartími verður nánar tilkynntur síðar. Rétt til situ eiga á
aðalfundi, sambandsstjórnarmenn úr Reykjavík og varamenn
þeirra, svo og sýslufulltrúar í sambandsstjórn og varamenn
þeirra, einnig eiga rétt til fundarsetu formenn félaga innan sam-
takanna og fulltrúar félagsstjórna. Nánar verður skýrt frá fyrir-
komulagi aðalfundar í sérstöku bréfi til félaganna og einstakra
sambandsstjórnarmanna og varamanna. Framkvæmdarstjórnin
skorar á alla þá, er rétt eiga til fundarsetu, að sækja aðalfund-
inn, ellegar sjá svo um að varamaður mæti í þeirra stað. Fyrir
aðalfundi liggur samkvæmt sambandslögum, að ræða fyrst og
fremst um starfið inn á við, einnig skulu liggja fyrir fundinum
skýrslur félagsstjórna um starfið. Því er nauðsynlegt, að félags-
stjórnir verði undirbúnar að gera grein fyrir félagsstarfinu á
aðalfundinum. Jafnframt verður svo og rætt um viðhorf ungra
Framsóknarmanna til þeirra viðfangsefna, sem efst eru nú á
baugi í stjórnmálunum. Framkvæmdastjórn mun leggja fyrir
fundinn drög að framkvæmdaáætlun um eflingu félagsstarfsins
og tillögur um fjáröflun fyrir félögin og samtökin í heild. Nán-
ar verður skýrt frá tilhögun aðalfundarins síðar hér í Vett-
vangnum. —
Klipptogskorið
Skarð fyrir skildi.
Við lát dr. Jóns Jóhannessonar
varð það rúm autt, sem vandskip-
að er. Dr. Jón var mikill vísinda-
maður og vakti slíkt traust, að ó
venjulegt var. Nemendur hans
höfðu á honum meira dálæti en
flestum öðrum, og hafa þeir við
fráfall hans misst sína beztu fyrir-
mynd.
Þegar skyggnzt er um eftir eft-
irmanni prófessors Jóns Jóhann-
essonar, kemur í Ijós, að enginn á-
ikveðinn maður telst sérstaklega
| til þess'kjörinn að setjast í em-
j bætti hans. Að vísu munu nokkrir
sækja allfast að hljóta hnossið, en
I eins og sakir standa er alls óvist,
hver verður fyrir valinu.
★
Hverju svarar danska stjórnin?
Jafnaðarmenn, Róttæki flokkur-
inn og Réttarsambandið hafa nú
myndað stjórn í Danmörku. Það
vekur nokkra athygli, að Réttar-
sambandið, sem er mjög lítill flokk
ur, en allra flokka mest „þversum“
í dönskum stjórnmálum, skuli
ganga til stjórnarsamstarfs með
jafnaðarmönnum, þar sem grund-
vallarstefnumið þessara tveggja
flokka eru mjög ólík. í þessu sam-
bandi má minna á það, að aðalfor-
ustumaður Réttarsambandsins,
Viggo Starche, sem var í nefnd
þeirri, er skipuð var 1947 til þess
að fjalla um skil íslenzku handrit-
anna, var einn þeirra, er fastast
kvað að orði um, að ekki skyldi
skila íslendingum einu einasta
plaggi. Það er því ekki óeðlilegt,
i þótt spurt sé, hvernig fara muni
nú um undirtektir dönsku stjórn-
| arinnar við kröfur íslendinga í
handritamálinu.
★
Lánstraust ríkisstjórnarinnar.
| Það er ekki til svo svívirðilegt
bragð til ófrægingar ríkisstjórn-
inni, að íhaldið beiti því ekki. Hin
„harða“ stjórnarandstaða hefir
með öllum ráðum útbásúnerað, að
stjórnin sé kommúnistisk, og hefir
ekki einungis notað hinn mikla og
útbreidda blaðakost sinn innan-
lands til þess að dreifa þessari
lygi, heldur hefir hún einnig not-
j að til þess aðstöðu sína í frétta-
miðlun til erlendra blaða, og reynt
1 með því að gera ísland tortryggi-
legt í augum vinveittra þjóða
Þessi áróður hefir þó algerlega
' snúist í höndum íhaldsins, því að
vestrænar lýðræðisþjóðir hafa í
einu og öllu sýnt íslenzku ríkis-
stjórninni vinsemd, og á það má
sérstaklega benda, að lánstraust
núverandi ríkisstjórnar er meira
en það var undir forustu Ólafs
Thors og Bjarna Benediktssonar,
og hefir stjórnin þegar útvegað er-
lend lán, er nema 300 milljónuin
króna, sem varið verður til upp-
byggingar í landinu.
I
l
1907:
HANNES Þorsteinsson, rilstjóri, ber fram þingsályktunartil-
lögu í samráði við dr. Jón Þorkelsson, þar sem skorað cr á
stjórnina að gera ráðstafanir til skila á skjölum úr Árnasafni.
Tillagan samþykkt samhljóða.
1908:
KEMUR ÚT skýrsla um skjöl og handrit í safni Árna Magnús-
sonar, sem komin eru úr opinberum skjalasöfnum á íslandi,
eftir dr. Jón Þorkelsson. — Sýnir dr. Jón fram á í bókinni,
hve blygðunarlaust og ólöglega var oft og tíðum að farið við
flutning opinberra skjala frá íslandi til Danmerkur.
1918:
SAMBANDSLÖGIN. Ekkert minnzt á íslenzku handritin.
1924—25:
BLAÐASKRIF dr. Guðbrands Jónssonar um handritamálið (í
Tímanum). Málið þar með vakið að nýju. — Tryggvi Þórhalls-
son og Benedikt Sveinsson bera fram þingsályktunartillögu, cr
gengur í sömu átt og tillaga Hannesar Þorsteinssonar 1907.
Tillagan samþykkt og dr. Hannesi falið að vinna að skjala-
heimtunni með íslenzk-dönsku lögjafnaðarnefndinni 1325.
1930:
DANIR FÆRA íslendingum „að gjöf“ ýmsa merka fcrngripi
til varðveizlu í þjóðminjasafni, m. a. Valþjófsstaðahurð, stól
Þórunnar á Grund, hökul Jóns Arasonar o.fl., alls um 130 gripi.
1930:
ALÞINGI samþykkir áskorun á ríkisstjórnina um að hcfja
samninga við dönsk stjórnarvöld um heimflutning handritanna.
1938:
Áskorunin frá 1930 ítrekuð. Gísli Sveinsson ræðir málið í sam-
bandslaganefndinni, en fær dauíar undirtektir Dana.
1945:
ÍSLENZKA ríkisstjórnin beinir kröfunni um skil handritanna
til dönsku ríkisstjórnarinnar. — Málið kemst á dagskrá í Dan-
mörku. ísland eignast á næstu órum marga stuðningsrnenn;
meðal Dana.
1947:
KEMUR ÚT BÓK Bjarna M. Gíslasonar „De islandske hand-
skrifter stadig aktuelle". — Landsmót ísl. stúdentafélaga háð í
Reykjavík. Samþykkt ályk-tun um að krefjast fullra skila á ís-
lenzkum handritum í Danmörku.
Áskorun dönsku lýðháskólastjóranna til þings og stjórnar
Danmerkur um að skila íslendingum handritunum.
49 lýðháskólastjórar skrifa undir áskorunina. Ríkisstjórn
Danmerkur skipar nefnd til athugunar málinu. í nefndinni
eiga sæti fulltrúar dönsku stjórnmálaflokkanna.
1951:
ÁLYKTUN ALÞINGIS um að ríkisstjórnin beiti sér fyrir því j,
við dönsku stjórnina, að hún skili handritunum. — Stúdcntar j."
helga 1. des. endurheimt handritanna og gefa út vandað blað
með greinum eftir ýmsa helzfu fræðimenn þjóðarinnar. —j|,j£
Nefnd stjórnmálaflokkanna dönsku skilar áliti og reynist mjögk*.
ósammála. Vilja sumir skila öllu, en aðrir nokkru og enn aðrir
engu. — Sigurður Nordal skipaður sendiherra.
1952:
ERIK ERIKSEN, forsætisráðherra Dana, boðar í hásætisræðu
sinni, að lagt yrði fram frumvarp um afhendingu íslemkra
handrita.
1954:
JAFNAÐARMENN hafa tekið við stjórnarforustu. „Tilboðið"
svonefnda, kemur fram. Á samkvæmt því að skila þeim hand-
ritum, sem hafa sérstakt gildi fyrir ísland, en halda hinu, sem
talið er hafa almennara gildi. Setja skal á stofn tvær rann-
sóknarstofnanir, aðra í Reykjavík, hina í Kaupmannahöfn. Til-
boðinu illa tekið á íslandi.
1955:
BÓK BJARNA M. Gíslasonar gefin út öðru sinni.
1957:
UMRÆÐUR -hefjast að nýju, vegna fréttar í „Tímanum“, um
að vissir menn á íslandi telji rétt að láta sendiherrastól íslands
í Kaupmannáhöfn standa auðan á meðan Danir láta handritun-
um óskilað. — Tillaga þess efnis borin fram á Alþingi af Pétri
Ottesen og Sveinbirni Högnasyni.
■.V.V.V.V.V.V.V.V.V.V.V.W.V.V.V.V.V.Vi
i
I
i'.V.V.VÁ
„Hörð“ stjórnarandstaða.
Núverandi ríkisstjórn hefir átt
við mikla örðugleika að etja, en
hún hefir komizt betur frá eríið-
leikunum en flestar aðrar ríkis-
stjórnir, sem setið hafa að völdum
á undan henni. Enda má með sanni
segja, að þessi rikisstjórn hafi
betri bakhjarl, traustari grunn,
heldur en aðrar ríkisstjórnir, þar
Som hún stvðzt við öll helztu stétta
samtök í landinu, í stað þess að
hafa þau í andstöðu. Að vísu verð-
ur að játa, að ihaldið hefir haft
nokkra aðstöðu til þess að koma á
umróti í röðum vissra launþega-
samtaka, og það er ætlun þess að
koma á sundrungu meðal þeirra
flokka, sem að ríkisstjórninni
standa. En árangurinn mun ekki
Mfc t -1’ -t**. -. — Wí
verða sá, sem til er ætiazt. Sjálf-
stæðismenn standa nú uppi sem yf-
irlýstir ábyrgðarleysingjar og skin
helgir tækifærissinnar, sem elvki
skirrast við að halda fram máÞ
stað, sem þeir áður töldu vísa 6-
farnaðarleið og glundroðastefna.
Áróður þeirra getur ekki blekkt
neinn skyni borinn mann. Undir
sauðargærunni glittir í úlfshárin.
Þótt flokkur auðjöfra, braskara Og
milliliða taki sér í munn þá
„frasa“, sem eiga að ná eyrum al-
þýðu landsins, þá er það víst, að
hún mun ekki leggja við hlustirn-
ar, enda teýnir þáð sér ekki í öðr-
um efnum, hvar h-ugur íhaldsins
er, þegar rætt er um það í alvöi’u
að minnka veg og veldi braskar-
anna og sérhagsmunamannanna til
(Framhald á 6. síðu.)