Tíminn - 04.12.1958, Page 2

T í M IN N, fimmtiulaginn 4 desember 195R
örg gerviíung! í rö
á loft frá Bandaríkjuoum
Api vertJur í einni Jieirra
NTB—Washington, 3. des.
Bandaríkjamenn vinna nú
að undirbúningi þess að
skjóta á loft heilii runu af
nýjum gervitunglum. Er ætl-
unin, að í nokkrum þeirra
verði sendar iifandi skepn-
ur, og er ætlunin að ná ein-
h.verjum þeirra aftur lifandi.
í nokkrum þessara hnatta
verða hafðar mýs, en api í
einum. Verður það í fyrsta
sinn, sem Bandaríkjamenn
gera tilraunir með að senda
lifandi verur út í geiminn,
en það er falinn nauðsyn-
legur undirbúningur þess,
að hægt verði að senda
menn í slíkar ferðir.
Fyrsta tilraunin í þessari röð
verður gerð síðar í þessum mánuði
-.ða í janúar og síðan ein í mánuði
'iverjum, en ekki hefur verið til-
irynnt, hversu margar þær verða,
;n eftir tilkynningu bandaríska
: andvarnarráðuneytisins að dæma,
verður um verulegan fjölda að
ræða.
Skammlíf
Margir hnattanna verða þó að-
eins örskamman tima á lofti og fara
aðeins nokkrum sinnum umnverfis
jörðina — með tilliti til þess, að
ætlunin er að .ná dýrunum aftur
lifandi. Tunglunum verður skotið
ýmist í norðlæga eða suðlæga átt,
þannig að þau fara yfir heimskaut-
in á hringferðum sínum. Sum munu
aðeins fara þrjár til fjórar umferð-
ir, áður en þau ienda á ný inn í
gufuhvolfið.
Hálf smálest
I
I Tilraunir þessar verða ekki gerð-
ar frá tilraunastöðinni á Canaveral-
höfða, heldur stöð flughersins í
; grennd Los Angeles. Tilkynnt er
' að flestar þeirra upplýsinga, er fá-
ist með þessum gervitunglum,
verði birtar opi-nberlega, en sumar
verði leyndarmál. Eitt þessara upp-
rennandi gervitungla á að verða
hálf smálest að þyngd, eða hið
langstærsta frá Bandaríkjamönnum
hingað til.
Brezka kolavinnslusambandiS hefur
ákveðið að hætt skuli að vinna kol
i 36 námum. lielmingi þeirra í
Skotiandi. Missa við þetta 12000
manns atvinnu, en skýrt er frá að
8000 þeirra fái vinnu við aðrar
námur. Kolanámumannslaun hafa
verið hækkuð um 7 puncl og 6
pence á viku.
Danir eru byrjaðir að byggja fjórar
skotstöðvar fyrir skammdræg,
handarísk flugskeyti af gerðunum
Nike Ajax Qg Nike Hercules. Eiga
þær að verða íflbúriar í sumar*
Danskir hermenn læra meðferð
skeytanna, vestanhafs.
Járnbrautarverkamenn í Argentínu,
sem voru í verkfalli, eru komnir
aftur til vinnu. Voru sett yfir þá
herlög, um 800 handteknir og 200
dæmdir til fangelsisvistar, allt að
íimmtán mánuði. Verðn þeir látn-
ir afplána refsinguna.
Klukkustundar bardagi varð í dag á
landamærum ísraels og Sýriands.
Segja báðir hina hafa byrjað. Eft-
1 irlitsmenn Sameinuðu þjóðanna
skökkuðu leikinn og stöðvuðu
skothríðina. Hófst bardaginn, eftir
að ísraéliskur geitasmali hafði
verið felldur.
TaliS er, að Sputnik III muni hafa
torunnið upp yfir Jótlandi í gær.
Stjórn Kambódíu kvartar yfir liðs-
safnaði Thailendinga við landa-
mærin, og hefur tilkynnt það ör-
yggisráðinu. Kallar hún þetta ógn-
un við friðinn.
Desemberbók Almenna bókaíélagsins:
Ekkiaf einu saman brauði eítir
rússneska rithöfundinn Dudmtsev
Tollalækkunin nái til
allra aðildarríkja GATT
Samþykkt ráíherraneíndar marka^sbanda-
lags Evrópu
Út er komin desemberbók Al-
menna bókafélagsins. Er það
rússneska skáldsagan, Ekki
af einu saman brauði, og er
eftir Vladimar Dudintsev, en
þýðandi er Indriði G. Þor-
steinsson rithöfundur.
iBók þessi hefur vakið einna
niesta athygli rússneskra skáld-
sagna, sem útiltafa komið á síðustu
árum, að undantekinni Dr. Zivago,
bæði í heimalandi sínu og erlendis.
Hún birtist árið 1956 sem fram-
haldssaga !í september-, október- og
nóvemberhef-tum tímaritsins Novy
iMir. Áður en síðari þriðjungur
hennar var fullprentaður, var sag-
an orðin fræg um gervallt Rúss-
land.
Ádeila
Vinsældir sínar á ibókin þvi að
þakka, að auk þess sem hún er
vel skrifuð og .spennandi, eru sjón
armið ‘höfundarins ólík því, sem
rússneskir lesendur hafa átt að
venjast. Þetta er all hvöss ádeila
á skipulag ýmissa mála í ríkinu
og á iþá menn, sem skipa æðri
sæti þjóðfélagsins.
Tvö öfl
Aðal söguhetjan er hugvitsmað-
'ýTB—Brussel, 3. des — Ráð-
uerranefnd markaðsbanda-
:ags Evrópu varð í dag sam-
nála uln, að sú tollalækkun,
sem verða á milli landanna
márkaðsbandalaginu með
iramotum, skuli eirinig gilda
yrir olí þau lönd, sem aðilar
eru að alþjóðlega tolla- og
/erzlúnarsáttmálanum GATT.
Tillagan um þetta var fyrst borin
ram fyrir rúmri viku síðan af Bene
ux-ríkjunum, og á þessi ráðsl’öfun
ið vega upp á móti óþægilegum af-
eiðingum af ósamræmi í tollum,
,em verða hlytu, ef tollalækkunin
xæmi aðeins til framkvæmda fyrir
Miarkaðsbandalagsríkin 6. Urðu ráð-j
íerrarnir í morgun sammála um að
'allast á þessa tillögu Hollendinga,
3etga 'ofe IiúxeiffUWÍ'garáT
rillaga Maudlings um fulid.
Formaður þessarar ráðherra-
lefndar markaðsbandalagsins er
Síhard fjármálaráðherra Vestur-
pjóðverja, og skýrði hann frá því,
ið brezki ráðherran Maudilng hefði
agt.til, að haldinn yrði fundur í
?arís næsta þriðjudag, og skyldi
: 'ríverzlunamefnd Efnahagssam-
innustofnunarinnar þá fjalla um
ríverzlunarmálið.
Annað mikilsvert atriði fólst í
tillögu Beneluxríkjanna, sem sam
þykkt var af ráðherrum markaðs-
bandalagsins í dag, sem sé, að
10rí tollalækkun gagnvart rikj-
um utan ínarkaösbandalagsins
skuli aðeins gilda um eins árs
skcið.
Beneluxríkin hafa ennfremur
agt fram aðra tiliögu, sem er á þá'
eið, að 20% innflutnings-kvóta-
Mækkun markaðsbandalagsríkja,
• em til framkvæmda kemur við ára-
nót, skuli einnig ná til hinna 11
•íkjanna í Efnahagssamvinnuslofn-
inihni. Sú ívilnun á þó aðeins að
;era við lýði í eitt ár.
V frílista.
Cöuve de Murville utanríkisráð-
ierra Frakka skýrði frá því á fundi
•áðherranefndarinnar í dag, að
Frakkar myndu setja allt að 40 af
íundraði allra vara frá Efnhags-
-amvinnustofnunarrikjum á frí-
iista frá og með 18. des.
Fjórir bílar
i (Framhald af 12. síðu).
sjálfsögðu. Ekki har mikið á þessu
þarna. Og það vakti nokkra undr-
un, að tveir menn í vörubifreið
þarna í röðinni, sátu hinir róleg-
ustu og hreyfðu sig ekki þrátt
í\rir skarkið, og virtist sumum,
sem þeir hefðu notað tækifærið
cg fengið sér blund. Þegar bétur
var að gáð, kom í ijós, að báðir
þessir menn höfðu rotazt inni í
siýrishúsinu við höggið, en höfðu
ckki meiðzt að öðru leyti_ Tvö
börn, sem voru í einni bifreiðinni
urðu vitanlega ofsaiega hrædd og
gcétu, en munu ekki hafa meiðzt
eð ráði. Fjórar bifreiðar skemmd
ust allar meira eða minna.
Áframhaldið
Þótt nú sé Jcftmjð yfin- Þrjú-
JjúSunci: tFéksíra á þessu ári, á
þessi taia eftir að hækka nokkuð
fyrir áramót. Jólaumferðin er
öll eftir, og þólt allir reyni að
-hjálpast að því að gera hana sem
kristilegasta,, oisía nokkrir samt
eftir að lenda í árekstrum og
fólk að meiðast í ákeyrslum. Hvað
sem því líður, þá verður því ekki
mótmælt, að þjað er eitthvað
meira en lítið bogið við íslenzka
ckumenn.
AtSalfundur L.Í.Ú.
(Framhald af 12. síðu).
Búizt er við að aðalfundinum
ijúki n.k. laugardag_ Fulltrúar,
sem eru 60—70 lalsins, eru flestir
mættir. Auk þeirra og sambands-
stjórnar sitja fundinn Sigurður
H. Egilsson. framkvæmdastjóri
L.Í.Ú. og nokkrir aðrir starfsmenn
sambandsins.
í dag hefst fundur kl. 14. Ávarp
ar þá sjávarútvegsmálaráðheiira,
Lúðvík Jósefsson, fundarmenn.
Að ávarpi ráðherrans loknu mun
Sig. H. EgiLsson, framkv.s'tjóri
lcsa og skýra ársreikninga sam-.
bandsins og Innkaupadeildar þess.
Jafnframt er á dagskrá fundai'ins
skýrsla um starfs'emi Innkaupa-
deildarinnar s.l. ár, sem formað-
ur hennar, Ingvar Vilhjálmsson,
útgerðarmaður, Reykjayík, mun
flytja. Þá munu nefndir leggja
fram; álit sín og þau verða rædd
á fundinum
Akú-Akú eftir Heyerdahl og sex
barnabækur komnar út hjá Iðunni
Akú-akú segir frá ævintýralegri rannsóknaríör
höfundar til Páskaeyjar
Kornin er á markaðinn frá Iðunni hin víðkunna ferðabók
Thor Heyerdahls, Akú-akú, í þýðingu Jóns Helgasonar. Segir
þar frá ævintýralegri rannsóknarför höfundar til Páskaeyj-
ar, en þangað hafði höfundinn fýst mjög að fara allt frá
þeim degi, er hann rak fram lijá eynni í mikilli fjarlægð
á balsaflekanum Kon-Tiki árið 1947.
! För Heyerdahls til Páskaeyjar
varð sannkallað ævintýri, er hann
segir frá á þamn ljóslifandi og hríf
andi hátt, sem menn þekkja aí'
fyrri bókum fhans, Á Kon-Tiki yfir
Kyrrahaf og Brúðkaupsferð til
Paradísar. Ákú-akú hefur hvar-
vetna orðið metsölubók, t.d. hefur
hún í ineii'a en hálft ár samfleytt
verið efst á lista metsölubóka í
Banaríkjunum og er enn. Til gam
ans má geta þess, að Á Kon-Tiki
yfir Kyrraliaf hefur nú verið þýdd
á 51 tungumál, síðast kom hún út
á grænlensktu.:Erá..kvLcr J«4n k«m
"tyrsflTut,' er samanlögð sála henn-
ar m-eiri en nokkurrar annarrar
bókar í Iheiminum. í Bandaíkjun-
um einum er salan 1,5 millj. ein-
tök.
Akú-akú er um 360 bls. í stóru
broti og er prýdd 62 sérprentuð-
um litmyndum. Eru þær prentaðar
erlendis. Auk þess fylgja bókinni
tvö stór kort til glöggvunar fyrir
lesendur. Er þetta iíldega fegursta
ferðabók, sem hér hefur verið gefin
út. Útgáfa bókarinnar er mjög
vönduð.
Áður voru komnar út hjá Iðunni
Endurminningar æyintýramanns-
ins Peters Tuteins, Alltaf sami
strákurinn.
|\3rar bækur
Þá gefur Iðunn út í ár þýdda
J skáldsögu, Systuráar Lindeman
eftir Synnöve Christensen. Þetta
| er norsk verðiaunaskáldsaga, sem
. öðlast hefur mikl-ar vinsæidir,
‘ éinkum meðal kvenþjóðarinnar og
komið úí á allmörgum tungumál-
um. Þessi bók er 428 bls., sett með
drrúgu létri og í allstóru broti.
J Fyrr í haust kom út fræðirit um
skák, Svona á ekki að tefia, eftir
E. A. Znosko^Borovsky, þýdcl af
Magnúsi G. Jónssyni menntaskóia
kennara. Skákritstjórar dagblað-
anna hafa lokið einróma lofsorði
á þessa bók -r- að ógleymdum Frið
rik Ólafssyni stórmeistara, sem rit
ar formála og gefur bókinni ibeztu
meðmæli .
THOR HEYERDAHL
3arna- og unglingabækur
Auk framanlaldra bóka gefur Ið-
unn út sex bækur handa börnum
og unglingum. Tveir þeirra eru
frumsamadr, /Evintýri tvíburanna,
spennandi unglingasaga eftir
Davíð Áskelsscn, prýdd mörgum
myndum eftir Halldór Pétursson,
og Staðfastiir strákur, geðþekk
saga a’hnda yngri drengjum eftir
Kormák Sigurðsson, prýdd mörg-
um mýndum eftir Þórdísi Tryggva
dóttur. Táta tehur íil sinna ráða,
heilir skemmtileg, þýdd saga
handa telpum.. Þá koma út tvær
bækur í toólcaflokknum um félag-
anna fihun eftú' Enid Blylon, höf-
und hinna viðkunnu Ævintýra-
bóka. Heita :þær: Fimin í ævintýra
leit og Fiirun á flótta. Báðar eru
þær prýddar fjölda ágætra.
mynda. Þykir þessi nýi bókaflokk
ur Enid Blyton .sízt gefa eftir
Ævintýrabókunum, en þær hafa
sem kunnugt er orðið afar vinsæl
ar hér á landi eins og annars stað-
ar.
Síðast en eklci sízt er svo Marse-
línó, spænska barnasagan, sem
samnefnd kvikmynd var gerð eftir.
ur, sem finnur upp snjalla og
merkilega vél, sem gæti orðið
mjög áhrifamikil í iðnaðinum. En
toann mætir aðeins andstöð'u og
fjandskap háttseltrfl manna., Hann
á nokkra fylgjendur, og það er
baráttan milli þessara tveggja afla
sem gera söguna mjög spennandi.
Höfundur sýnir oss dglegt líf í
Rússlandi og hinn mikla mu,n milli
yfir- og undirstéitar.
150 skip
stöðvuð
Afgreiðslubann það, sem al-
þjóða flutningáverkamaiuiasam-
bándið íhóf að framkvæma 1. des.
á skipum, sem skráð eru utan
heimalands, í LLberíu, Honduras.
Panama og Costa Rica, með því
að þau lönd eru ekki í samtoand-
inu, hefur nú alls stöðvað 150
skip. Áhriíamest hefur afgreiðslu
bannið verið í Bandaríkjunum, og
toal'a þar stöðvast 100 skip.
Kvöldvaka Nor-
ræna féíagsins
annað kvöíd
Norræna félagið í Reykjavik efn
ir til kvöldvöku í Tjarnarkaffi ann
að kvöld 'klukkan 20,30. Kvöld-
vakan toefst með því, að formaður
félagsins, Gunnar Thoroddsen,
toorgarstjóri, segir frá ferð sinni
til Danmerkur í síðustu viku. —-
Frú Guðrún Tómasdóttir syngur
Siðan nokkur lög. Þá verður
spurningaþáttur, sem Sveinn Ás-
geirsson annasl og.aukþess „talna-
toappdrætti11. Að lokum verður
dansað. Félagar í Nprræna félag-
inu fá ókeypis aðgang að kvöld-
vökunni, og geta þeir, sem vilja
gerasl -nýir félagar, tékið skírteini
Sín við innganginn.
Ljósmyndasýning
Vestmannaeyjum í gær. Byggða
safnsnefnd Vestmannaeyja hefir
opnað sýningu á um 1300 Ijós-
n'iyndum úr filmusa'fni Kjartans
Guðmundssonar, ijósmyndara, on
crfrngjar hans gáfu bænum safn
þetta. í því eru um 21 þús. mynd-
h'. Nefndin hefir unnið að nafn-
greiningu myndanna og eftirtöku
af filmunum, og er nú lokið að
skrá um 13 iþús. myndir. Margar
n.yndanna eru úr Skaftafellssýslu,
meðal annars stórmerkar myndir
af Kötlugosinu 1918, Kjartan starf
aði um hríð sem ljósmyndari í
Vík í Mýrdal. SK
Eftirlitstillaga
NTB—GENF, 3. des. — Á fundin
um um ráðstafanir til að koma
í veg fyrir skyndiárás, lögðu vest
urveldin i dag fram uppkast að
tillögu um eftirlit með fjarstýrð-
um eldflaugtun. Var það lagt fram
af íormanni bandarísku sendi-
nefndarinnar. Var þetta fjórða til-
lagan, sem vesturveldtn hafa lagt
fram á ráðsteí'nunni. Fréttamenn
'í Genf telja að viðræður standi
nú með öilu fasiar.
Hefur sú kvikmynd hvarvetna öð'l-
ast frábærar vinsældir og hefur
verið sýnd oftar hér á landi en
fiestar aðra rkvikmyndir. Sagan
af Marselínó er góð' baamahók
fögur og hugþekk og er sannkölluð
jólabók. Hún er prýdd fjölda teikn-
inga, og á kápu er afbragðsgóð
mynd af -spænska drengnum, sem
lék hlutverk Márseiínós í kvik-
myndinni.