Alþýðublaðið - 26.11.1927, Qupperneq 2

ALfcÝÐUBLAÐI Ð
|aLÞÝÐUBLA95»]
í'.kemur út á hverjum virkum degi. f
i ÁigTeíðsla í Aipýðuhúsinu við {
j Hveriisgötu 8 opin írá ki. 9 árd. [
til kl. 7 siöd. f
SKrífstofa á sama stað opin kl. E
j 9Vs — lO’/j árd. og kl. 8—9 siðd. {
j. Simar: 988 (aigreiðslan) og 1294 É
}. (skrifstoían). í
< Verðlag: Áskriftarverð kr. 1,50 á ►
< mánuði. Auglýsingarverðkr.0,15 {
< hver mm. eindálka. ►
í Prentsmiðja: Alþýðuprentsmiojan f
(i sama húsi, sömu simar).
Skattsytkira.
Hvers vegna pegja auðvalds-
blöðin?
Það er nú komiö fram undir
hálfian mánuð, síðan grein birtist
fcér í blaðinu eftir Magnús V. Jó-
hannesson, niðurjöfnunamefndar-
mann, þar sem hann skýrir frá
því, að meiri hluti nefndarinnar
hafi samþykt að kæra ekki vituð
sðcattsvik, — að nefndin hefði þó
gert skattsvikurum hærra útsvar
en samkvæmt framtali þeirra, —
að skattsvikarar hefðu kært yfir
útsvarj sinu til yfirskattanefndar
og fengið þau lækkuð þar þrátt
fyrir skattsvikin, — og að afleið-
ingin af þessari meðferð er sú, að
þesu-, sem hafa lífsuppeldi af
fcaupi, bera nú þungann af gjöld-
um til bæjarins, en
gróðamenn. sem falsa skatta-
framtal sitt, sleppa með lág
gjöld.
Þetta eru alvarleg tíðiindi, sem
taka til hvers einasta gjaldarida
bæjarfns, en enginn hefir þó látið
neitt tíl sín heyra enn þá.
Alþýðublaðið hefir dokað við
til þess að sjá, hvort engir þeirra,
sem hlut eiga að máli, létu til
sjn heyra, en þykist nú sjá fxam
á, að málið verði alveg látið falla
í þagnargildi, ef það haldi því
ekki vakandi.
Það liggur beint við, að ef ekk-
ert verður gert til að kippa þeSsu
í rétt lag með því að gefa Skatt-
s\dkurunum þá ráðningu, sem iög
standa til, þá færist skattsvikar-
prnir \ aukana, og endirinn verði
sá, að þeir sleppi alveg við alla
•katta og skyldur í skjóli kæru-
leysis meiri hluta niðurjöfnunar-
nefndarxnnar og jdirskattanefndar,
en hinir beri öll gjöldin, sam hafa
þá þjóðféla-saðstöðu, að aðrir
geta talið fram tekjur þeirra.
Eeint í þessa átt ber sú laga-
setning ihaldsins að taka af bæj-
arstjórnunum úrskurðarvaldið um
útsvarskæmr. Það er nú komið
í jjós, að íhaldið hefir ætlað að
koma } krrng, gróðursetja og
ræk'a með þjóðdnni
skattasvik undir verud rikis-
váldsins,
evo að auðborgaramir gætu velt
ftf sér skattabyrðinni yfir á
vinnuborgarana, aiþýðuna. ihaldið
heíir hér enn 8em fyrr gengið er-
indi s'éttarhagsmimanna í laga-
setningu sinni.
Hér er voði á ferðum. En nú
er þagað, þagað. Hvi kærir ekki
fjárhagsnefnd bæjarins yfir tekna-
missinum? Hvað hefir yfirskatta-
nefndin að segja? Hvað gerir rík-
isstjómin við málið?
Og hvers vegna leggja asuð-
valdsblöðán ekkert til málanna?
Er það af því, að með þessu lagi
sé einmitt hugsjón þeirra í skatta-
málurn að gerast veruleiki? Eða
gera þau sér von um að fá gróð-
ann af skattsvikunum sem útgáfu-
styrk? Ef svo væri, er ekki und-
arlegt, þótt þau hamist út af al-
þjóðlegri samhjálp jafnaðar-
manna. Það er vafalaust. „þjóð-
legt“ að stela undan gjöldum til
sameiginlegra þjóðfélagsnota, ög
það skapar burgeisunum óneitaíi-
lega aðstöðuhagræði i stéttabar-
áttunni \dð alþýðu að korria mál-
unum svo fyrir, að hún beri allan
þunga binna félagslegu byrða,
svo að hún geti engu varið sjálf
til vamarbaráttu sinnar gegn yfir-
gangi burgeisa, en megi síðan
ekki svivirðingalaust njóta hjálp-
ar góðra manna ti.1 að verjast því
að verða troðin ajxæg niður í
skítinn.
Skattasvikin og pögn auðvalds-
ins við þeixn sýnir, að stéttabar-
áttan er engin hugarborin og á-
stæðulaus kreddutenning, heldur
kaldur og gaddharður vemleiki,
sem alþýða verður að sigrast á
með þvi að sigra í henni.
Fersæíáspííðheppa
OB
falltrái Síór-Dana.
Mý
Dönsku hluthafarnir i íslands-
banka fengu svo góða reynslu af
Jóni Þorlákssyni sem forsætisráð-
herra, þegar hann átti að væra
að gæta hagsmuna íslendinga
gegn þeim, að þeir kusu hann
fulltrúa sinn í ráð bankans.
Jón hefir ekki getað látið
„Morgunblaðíð“ færa sér neitt til
máísbóta annað en það, ,að allir
sannir fslendingar“ gleddust yfir
þvi, að nú væri orðið einum Í8-
lesndingi fieira í bankaráðinu.
Ef ásíæða er til þess að gleðj-
ast yfir þessu, þá væri sama á-
stæöan til þess að gleðjást yfir
hverjum tslendingi, sem gexist
leppur útlendinga hér. Minnir
þetta á, þegar ,.Morgunblaðið“
flutti viðtal við manninn, sem er
leppur fyrlr Kros::anesfyrrrtækið,
og lét hann skýra málið, það er
mál máianna (c: sviknu sildarmál-
anna í Knossaruesi). I viðtali þessu
segir sá góði mann, sem ekki er
annað en „pliktugur þénari" eig-
enda Krossa; essverksmiöjunnar
(eins og Jón Þorláksson er full-
trúi Stór-Dana í bankaráðinu), að
alt sé gott og blessað í Knossa-
nesi.
Ef það er gott, ,að forsætisráð-
herra Islands gæti hagsxnuna ís-
lendinga svo slælega, að hann
fær við það trau&t auðmannanna
í Danmöxku, þá hlyti það jafn-
framt að vera gott, ef ís-
lenzku millilandanefndarmeðlim-
irnir störfuðu þanmig, að Danir
gerðu þá eða vifdu gera þá að
sinum fuiltrúum.
Síðan Aiþýðublaðið um daginn
flutti’ greinina um fulltrúa Stór-
Dana, heíir komið ný frétt um
Jón Þorláksson sem umboðsmann
danskra ixenlngamanna. Fregnin
er sú, að Jón Þorláksson hafi,
mec n haim vw forsœtisráðherra,
jafnframt verið umboðsmaður hér
fyrir Prívatbankaim í Kaupmanna-
höfn. Fregnin segir, að Jón hafi
tekið við tryggingum af íslands-
banka fyrir hönd Privatbankans
og geymt þessar tryggingar jþ.
e. víxla og' önnur verðbréf]. Jafn-
framt hafi hann haft á hendi um-
sjón með því, að verðbréf þessi
væru endurnýjuð á réttum tíma,
— i stuttu máli, að Jón hafi jafn-
framt því, að hann gætti emb-
ættisins sem forsætisráðherra Is-
lands, gætt víxlarastarfs fyrir
bankann } Danmörku. Fylgir það
sögunni, að Jón hafi notað eld-
fasta skápa i stjórnarráðinu til
þess að geyma í verðbréf, ex við
komu þessu víxlarastarfi hans.
Það er ekkert skemtileg tilhugs-
un, ef þetta reynist alt rétt að
vera, að peningamenn úti i Dan-
mörku hafi notað sjálfan forsæt-
ísráðherrajxn sem umboðsmann
sinn og undirtyllu, og myndi frétt
þessi þykja ærið ótrúleg, ef ekki
væri áður sannfrétt, að Jón væri
orðinn bankaráðsmaður Dana.
Hverju skyldi Jón Þorláksson
láta „Morgunblaðið" svara?
Sennilega því, að þetta sé á-
gætt, og það sé heiður fyrir Is-
lendinga, að Stór-Danir noti for-
sætisráðherra þeirra sem þjón og
xmdirtyllu.
Aoe Meyer BenedictseR
dáinn.
Rithöfundurinn Age Meyer-Be-
nediktsen, ritari Dansk-íslenzka fé-
Iagsins, lézt föstudaginn 21. þ. m.
af gallsteinum eftir þriggja vikna
þxmga legu. Með honum er í val-
inn fallinn einn af ágætustu stuta-
ingsmönnum tslands og lslend-
inga hér í Danmörfcu. Hann var af
íslenzku bergi brotinn í móður-
ætt og hafði frá unga aldri áhuga
fyxir fslandi og öllu því, sem
íslenzkt' var. Fáir hafa eins og
hann unnið að því að útbreiða
þekkmgu á Islandi og íslenzkri
menningu hér i landi. Með hinni
frábæru mælsku sinni gaf hann á-
heyrendum sinum um þvera og
endilanga Danmörku hinar feg-
urstu mjmdir af íslenzkri nátt-
úru og íslenzltri menningu. Land-
íð, þjóðin, menning hennar og
hin harðá lifsbarátta stóð Ijós-
Iifandi fyrir hugskoti manns, er
hann haíði lokið .máli sínu. Ég
minnist þannig eins erindis hans
um Islnnd, er ég hlustaði á fyrir
nokkrum árum. Hann lýsti land-
inu, fegurð þess og gróðri, og
svo lifandi var það af vörum
hans, að mér fanst ég finna ang-
anina af skógarkjarrinu og ilminn
af grasjnu. Ég heyrði á tal tveggja
eldri manna að loknu erindinu,
og féllu orð þeirra á þessa leið:
„Ætli þetta sé nú eins og hann
segir; munu það ekki ýkjur, þetta
um gróður landsins?“ — Áge
Meyer-Benedictsen bar ekki ýkjur
á borð fyrir áheyrendur sína, en
hann Iagði alla sál sína og til-
finningar í fyrirlestra sína, og því
I urðu þeir svo lifandi. Starf hans
í þarfir Dansk-íslenzka félagsins
var umfangsmikið og margvíslegt
Hann var lífið og sálin i þdm.
íélagsskap; allar framkvæmdir
þess hvíldu á herðum hans, og
hann var ávalt reiðubúinn til þess
að rétta þeim Islendingum hjálp-
andi hönd, er eitthvað leituðu til
hans, og það voru margir yngri
menn, er farið höfðu ,,í flaustrf
að heiman", er leituðu til hans, og
hann rétti þeim hjálpandi hönd.
eftiT mætti. Það verður örðugt að
finna mann, er fylli hans sæti i.
stjóm félagsins, og Islendingar
hafa mist einn af sínum beztxfi
stuðningsmönnum og velgeröft-
mönnum hér í Danmörku.
Khöfn, 23. okt
Þorfinnur Kristfánsson.
Innlend* tíðindi.
Akureyri, FB„ 25. nóv.
Frá Akureyri.
Norðvestanrosi og fjúk. I fyrra
kvöld vnr hvassviðri á norðvest-
an. — „Esja“ er enn ókomin, hef-
ir tepst fyrix Austurlandi vegna
veðra. — Heilsufar er allgott
Leikfélagið er nú að æfa
„GaIdra-Loft“ Jóhanns Sigurjóns-
Sonar. Haraldur Bjömsson leikur
Loft, en frú Svava Jónsdóttir muB '
leika Stefnunni. Ráðgert er að
byrja að sýna leikinn um aðra
helgi.
Séra Friðrik Rafnar á Útekálum
er væntanlegur hingað með „Al-
exandrinu drottningu“ næst. Tek-
ur hann við piestsskap hér, þeg-
ar hann kemur norður.
fbalds?iaafreiið.
Ihalds hélt hann ónefnið
iila lykta mundi.
Seménts-kóngur sjálfstæðið
söng á ,,Varðar“-fxmdi.
Vondur magnast verkurjnn
viður málahrjmu.
Kvennabrekku-klerkurinn
klifaði á sjálfstæðinu.
„Alt er þetta illa melt,“ —
andar fram úr Ieiðum skolti —.
„Þjóðemíð er þar með felt,“
þrumdi i rödcl frá Brautarholti.
3. A.