Vísir - 03.06.1938, Blaðsíða 1

Vísir - 03.06.1938, Blaðsíða 1
28. ár. Reykjavík, föstudaginn 3. júní 1938. 129. A. tbl. isam tslendingar ættu ad stunda fiskveiðar við Grænland í sumar. Niðurl. Nú mun vera í ráði, að danykt firma, sendi skip til Grænlands í sumar, með salt, olíu og aðrar útgerðarvörur, og kaupi þar veiðina af fiskiskipunum. Um verðið á saltinu, hef eg heyrt það sérstaklega, að það mundi kosta 38 krónur tonnið, afhent í fiskiskipin og olían yrði með líku verði og hér í Reykjavík. Fiskverðið hef eg einnig heyrt, að mundi verða líkt og það var hér í vetur. Vitanlega greitt með dönsku peningum. Verði sú hugmynd. fram- kvæmd, að sjiá fiskiflotanum við Grænland fyrir öllum nauð- synjavörum, og kaupa af hon- um fiskinn þar á staðnum, má heita, að tiltölulega auðvelt sé orðið að nota hin auðugu fiski- mið þar vestra, þrátt fyrir að leiðin er löng. Um 6—7 daga sigling frá Reykjavík. Þegar þangað er komið, er stutt á miðin, oliueyðsla við veiðarnar mun því vera Iítil og sama sem enginn beitukostnað- ur, þvi þar fæst ekki annað til beitu, en loðna, sem veiðist ó- grynni af á fjörðum og vikum við landið. Færeyingar veiða mestmegnis á handfæri, svo veiðarfæraslit og veiðarfærakostnaður þeirra er hverfandi litill, samanborið við veiðarfærakostnað á vetrar- vertíð hér. Fiskinn draga þeir á 20—70 faðma dýpi og oft i miðjum sjó og upp við borð. Það er vist ekki óalgengt, að Færeyingar hafi fengið 2—3000 og jafnvel upp i 4000 á dekk, yfir sólarhringinn. Eftir þessum og fleiri upp- lýsingum, sem eg hef i f engið og eftir fleiri ára reynslu Færey- inganna, virðist mér minni á- hætta við Grænlandsveiðar yfir miðsumarið, en síldarveiðar hér og hagnaðarvonin jafnvel meiri og vissari. Mótorskip, sem veiðir á kom- andi vertíð, 5000 mál bræðslu- sild og 2000 tunnur saltsild, fær að líkindum 36 þúsund krónur fyrir þá veiði, reiknað með því sildarverði, sem nú mun vera gjört ráð fyrir að fáist, fengju þá hlutarmenn sæmilegt kaup og útgerðarmaður dálitinn hagnað þegar kostnaður væri greiddur. En eru likur til að veiðin geti orðið þetta mikil? Mér sýnist útlitiS benda til, vegna vorkulda og veðurfars, að síldveiðarnar muni byrja seint og veiðitíminn verða mun styttri en t. d. i fyrra. Sé aftur á móti gjört ráð fyr- ir, að Grænlandsfarinn veiddi 150 tonn af saltfiski, sem varla er ógætilega áætlað, með hlið- sjón af veiði Færeyinga undan- farin ár, yrði verðmæti veiðinn- ar lika um 36 þúsund krónur, en kostnaðurinn, að mun minni og þá um leið, meiri hagnaður fyrir hlutar- og útgerðarmenn. Einkum held eg, að áhættan yrði minni að gjöra út 20—25 tonna báta til Grænlandsveiða, heldur en til sildarveiða, tvo með eina nót. Tilgangurinn með frámah- sögðu, er að vekja athygli út- gerðar- og fiskimanna á Græn- landsveiðum, eins og von er um, að þær verði reknar í sum- ar og framvegis. Það, sem hér hefir verið sagt um fiskiveiðar Færeyinga við Grænland, er að nokkru leyti tekið eftir Árbok for Fiskeri 1937—38, sem Matthias Þórðar- son er ritstjóri fyrir. I fyrra sumar var hann sendur til Græn- lands til að kynna sér aðstöðu f iskimannanna i Færeyingahöf n og viðar, og horfur fyrir auk- inni útgerS, verslun viðskifta- flotans og fiskiðnaði þar. Matt- hías er glöggsýnn og reyndur áhugamaður um alt, sem að fiskveiðum og fiskiðnaði lýtur, er það honum að þakka, að nú rofar til með þekkingu okkar Islendinga á Grænlandsveiðum. Þó Danir hafi nú loks, opnað þessa gluf u á varnarmúrinn um Grænlendingana, er auðskilið, að þeim hefir ekki verið ljúft, að gjöra það. Hin leyfðu frið- indi eru ekki önnur en sæmilega gott og fyrstum sinn nægilega stórt skipalægi. Innsigling þang- að fremur auðveld, eftir sjó- merkjum, sem þar hafa verið sett, gott vatn og lof tskeytastöð. Það hefir áður verið tekið fram, að höfnin lægi vel við hinu leyfða fiskisvæSi, en um val hennar mun ekki hafa ráðið minnu, að hún er hæf ilega langt frá mannabygð, til þess að gjöra það öruggara, að útlend- ingarnir hefðu sem minsta eða helst enga viðkynning og við- skifti við landsbúa. Það megin atriði hefir ekki verið haft með í „planinu" að þörf yrði fyrir byggingar á landi. Matthías Þórðarson gefur í skyn, að byggingaplássið sé mjög óhent- ugt og er það svo stór galli, að naumast verður við unað til langframa. Það mun þá heldur ekki dragast lengi, að aftur fari að heyrast raddir um, að opna verði nýtt og hentugra pláss, þar sem auðveldara verði að byggja íbúðarhús, vörugeymsluhús og verksmiðjur. Og ekki þykir mér ósennilegt, að sú krafa komi frá Grænlendingunum sjálfum. Þeir munu ekki ganga þess duldir mikið Iengur, að þeir eru born- ir til allra mannréttinda. B. G. Ársþing Umdæmisstúkunnar nr. 1 var haldið í Reykjavík 21. og 22. maí s. 1. þingið sátu 133 fulltrúar frá stúkum í Reykja- vik, Hafnar'firði, Gullbringu-, Árnes-, Rangárvalla-, Borgar- fjarðar og Mýrasýslu. Á síSast- liSnu starfsári voru stofnaSar 5 nýjar undirsíúkur í umdæminu og auk þess tók 1 stúka, sem legið hefir niðri um hríð, til starfa á ný. Auk þessarar við- bótar, hefir einnig félögum fjölgað í þeim stúkum er fyrir voru. Þann 1. febrúar 1937 voru i umdæminu 19 undirstúkur með 1937 félögum. Nú eru und- irstúkurnar 25 með um 2700 f é- lögum. Ennfremur eru í um- dæminu 19 barnastúkur meS um 2500 félaga. UmræSur og ályktanir þingsins snertu aS þessu sinni einungis innanreglu- mál. í framkvæmdanefnd fyrir næsta starfsár voru kosnir: Þorleifur GuSmundsson um- dæmis æ. t., Pétur Zóphoníasson Umdæmiskanslari, Sigriður Halldórsdóttir Umdæmis. v. t., Guðgeir Jónsson Umdæmisrit- ari, Jón Gunnlaugsson Umdæm- isgjaldkeri, Gisli Sigurgeirsson fyrv. Umdæmis æ. t., Björn Magnússon Umdæmiskapilán, Jónas Lárusson Umdæmis- gæslum. Unglingastarfs, Einar Björnsson Umdæmisfræðslu- stjóri, Haraldur S. Norðdahl Umdæmisgæslum. löggjafar- starfs, Gunnar E. Benediktsson Umdæmisskrásetjari. — Kosnir voru fulltrúar til Stórstúkunnar: Þorleifur Guðmundsson, Frið- rik Ásmundsson Brekkan Jakob Möller, Jóhann Ögm. Oddsson, Björn Magnússon og Árni Óla. Sjarni S Einarsson verslunarmaður. F. 17. sept. 1914, d. 26. maí 1938 MINNINGARORÐ. Á uppstigningardag barst okkur fregnin um lát Bjarna S. Einarssonar frá VífilstaSa- hæli, þar sehi hann hefir legið undanfarna mánuði, en núna siðustu 5 vikur mjög þungt haldinn, og eigum við vinir hans bágt með að átta okkur á þvi, að hann sé horfinn sjönum okkar fyrir fult og alt, en því mátti altaf búast við, að svo mundi fara. Hið stutta æfistarf Bjarna sál. verður hér ekki rakiS, hann var prýSisvel gefinn til munns og handa, og starfslöngunin rnikil, enda átti hann þaS ekki langt aS sækja þar sem foreldr- ar hans voru hin alkunnu dugn- aðarhjón Einar og RagnheiSur Halldórsdóttir frá Klapparholti, og var Bjarni yngstur barna þeirra. Kæri, horfni vinur. Eg man enn vel daginn sem þú komst frá VifilsstöSum aS heimsækja okkur vini þína. ÞaS var bjart og yndislegt veSur þann dag, og inst í sál okkar skinu bjartir vonargeislar um aS heilsa þín færi aS batna, og þú kvaddir okkur glaSur og brosandi er þú fórst, en i síSasta sinn. Hinn miskunnarlausi „hvíti dauSi" varS yfirsterkari en lífsþróttur- inn, og lagði þig í valinn ungan og efnilegan. En hversu margir ungir og velgefnir menn og konur verða ekki þessari geig- vænlegu veiki að bráð. Vinur Bjarni, eg þakka þér einlæga vináttu þína og gleði- btundir, er þú veittir mér i þau 17 ár sem við höfum verið sam- an. Nú skilja leiðirnar, og þú heldur út yfir djúpið mikla til Iandsins handan við hafið, þar sem lífið ljómar þér á ný full- komnara og varanlegra en hér hefir orðið. íslensku rafmagnselda- vélamar. Rafha, hafa verið til sýnis í sýn- ingarskálanum við Austurstræti undanfarið. Auk útlits vélanna gat almenningur séð þar sam- setningu þeirra og hve bökunar- ofninn er rækilega einangraður með eldtraustu stoppi. Það eru allir sammála um það, að útlit þessara rafsuðu- véla og gerð þeirra að öllu leyti, standi fyllilega jafnfætis úthti og gerð þeirra rafsuðuvéla, sem hingað til hafa verið fluttar til landsins. Og að ýmsu leyti eru þær fullkomnari og traustari en þýsku vélarnar. Samt hafa ýms- ir orðið til þess að ófrægja þessa innlendu framleiðslu, og gera sölu vélanna örðuga. Nú munu Rafha-vélarnar vera komnar í svo mörg hús, og margra góðra húsmæðra hendur, að shkt starf ber engan árangur hér eftir. Þeim, sem þetta ritar, er kunnugt um þaS, að margir þeir, sem besta þekk- ingu hafa á því að velja sér raftæki, hafa keypt Rafha og f orðið prýðilega ánægðir með þær. Aðrir hafa aftur uppástað- ið að fá þýskar rafsuðuvélar, þótt þeir hinsvegar gætu ekki gefið neina ástæðu fyrir því, hvers vegna þeir vildu þær heldur. Það virðist vera gömul trú meðal nokkurs hluta þjóð- arinnar, að ísl. iðnvarning- ur og raunar einnig islenskar fæðutegundir, geti ekki verið eins góður og ódýr og aðkeypt- ur iðnvarningur. Þetta kann að vera rétt í nokkrum tilfellum, sem og raunar eðlilegt er. En þeim, sem stofnsetja ný iðnfyr- irtæki, er það betur og betur ljóst, að nauðsynlegt er að var- an sé samkepnisfær i alla staði, þegar frá byrjun. Þetta hefir á- reiðanlega tekist með Rafha- tækin. Enda eru þau gerð ná- kvæmlega eftir norskum raf- tækjum, sem reynst hafa einna best þar i landi og hafa 20 ara reynslu að baki sér. Framleiðsla þeirra hluta, sem landsmenn þurfa með, er stór liður í sjálfstæði þjóðarinnar. Eins og þaS er réttmætt aS vita slæma framleiSslu, er skylt að viSurkenna og virSa þá góSu. Þeir, sem notaS hafa Rafha- eldavélarnar, ættu því aS segja sem flestum frá reynslu sinni á þeim, og helst aS senda verk- smiSjunni skrifleg ummæli sín. __________3L_ FRÁ VESTMANNAEYJUM. E.s. Edda lestar í Vestmanna- eyjum 12 þúsund pakka af salt- fiski til ítaliu. Kongshavn losar 800 smálestir af kolum til ÓI- afs AuSunssonar. Togarinn Hvassafell fór i gær meS 80 smálestir saltfisks til Akureyr- ar. GarSar, skipstjóri |Óskar Gíslason, fer í kvöld á síldveiS- ar viS NorSurland og er þaS fyrsti báturinn, sem fer úr Vestmannaeyjum, en alls munu fara norSur um tuttugu bátar. - (FO).____________________ Vertu sæll vinur, og guðs friður hvíli yfir moldum þin- um. Við gleymum aldrei vináttu þinni. Innilega kveðja þig for- eldrar og systkini, vinir þínir og félagar, á þessari stund er þú flytur héðan til hinstu hvildar. Far þú í friði. B. Kr. Grímsaon. H ví tasunnumy ndir kvikmyndahúsanna. Gamla Hló: „Engillinn". Gamla Bíó hefir valið snild- arlega leikna og gerða mynd til þess að sýna á frumsýningu á annan i hvitasunnu, en á þeim degi er alt af sérstaklega vandað til vals á þeim mynd- um, er kvikmyndahúsin sýna, enda búast kvikmyndahúsa- gestir við að sjá goðar mynd- ir þá. Þessi mynd er gerð af Para- mount-félaginu góðkunna og það er hin fræga þýska leik- kona, Marlene Dietrich, sem leikur aSalhlutverkiS, en hún NÝJA BÍÓ: „ Bonémeliv". Kvikmyndin, sem sýnd verð- ur í Nýja Bió á annan í hvíta- sunnu í fyrsta sinn er stórfrasg. Myndin er gullfalleg og skemti- leg og mun einkum hrífa alla, sem mætur hafa á góSum sðng, enda leika og syngja í myndinni tveir bestu söngleikarar heims, Jan Kiepura og Martha Eggerth. Hinar frægustu söngkonur Dana hafa lokiS miklu lofsorSi á sönginn í myndinni. Kgl. söng- -'.,'> ¦¦¦-'* hefir sem kunnugt er dvalist í Ameríku nú í nokkur ár. Móti henni leika þeir Herbert Mar- shall og Melvyn Douglas ágæta vel. — Kvikmyndin varS gerð undir stjórn Efnst Lubitsch, eins frægasta leikstjóra, sem nú er uppi. — „Engillinn" er aS sinu leyti talinn eins mikill sigur fyrir Marlene Dietrich á framabraut hennar í Ameríku — eins og sigur sá, sem hún vann fyrir leik sinn i „Bláa englinum" meS Jannings, en þá hlaut hún alþjóðafrægð. Euyiand sigrar lantl i knatupymu i nerlin með 6:3. Ekki alls fyrir löngu háSu ÞjóSverjar landskappleik við Englendinga á Olympía-stadion i Berlin. Leiknum var útvarpað frá þýska útvarpinu. Leikurinn hófst með sókn Englendinga. Sóttu þeir fast að Þjóðverjum framan af fyrri hálfleik og skoruðu mark eftir \ 16 min. Þjóðverjar náðu upp- hlaupi 5 min. síðar og fengu hornspyrnu, sem þeir skoruðu mark úr. Náðu nú Englending- ar alveg tökum á leiknum og skoruðu þrjú mörk með skömmu millibili. Þegar tæp mínúta var eftir af hálfleik, skoruðu Þjóðverjar rnarjk úr hornspyrnu. Snemma i síðari hálfleik skoruðu Englendingar 5. markið en fóru sér siðan ró- lega og fengu ÞjóSverjar nokk- ura gagnsókn og skoruSu, þeg- ar ca. 10 mín. voru eftir, en Englendingar kvittuSu fyrir 4 mín. síSar, og viS þaS stóS. — Englendingar unnu „leik árs- ins", sem ÞjóSverjar kölluðu, meS 6 : 3. Til fróSleiks má telja hér nöfn keppendanna, taliS frá marki og frá vinstri: England: Woodley; Hapgood, Sproston; Welsh, Young, Willingham; Bastin, Goulden, Broome, Ro- konan Emihe Ulrich segir: „Dá- samleg mynd — meS takmarka- lausri fegurS og yndislegum söng." Kgl. söngkonan Ida Möller segir: „Yndisleg mynd — ágæt- lega sungin og leikin og mjög f jörleg. —- Marth Eggerth er hrífandi." Frægustu óperusöngvarar Dana f ara svipuSum orðum um myndina. Niels Hansen, kgl. söngvari, segir, að þetta sé ein- hver hin fegursta mynd, sem hann hafi nokkuru sinni séð. Og Axel Kierulf segir í Pohti- ken, að þetta sé einhver besta söngvamynd, sem nokkuru sinni hafi heyrst og sést." Til JsnsSæmmiíssonar skálds. Á sextugs afmæli hans 14. apríl 1938. Sextugt skáld, með silfrað hár syngur glöðum rómi, inn þó blæði undin sár of t i þögn og tómi. Mörgum bát á boðnarsjó bjargar þú að landi, rýran hlut þér réttir þó rangsýnn tíðarandi. Enn eru skáld, sem eiga bágt á okkar kalda landi, skipar sess við skarnið lágt skýr og fagur andi. Lastað oft og lítilsvirt ljóð, sem yrkir snauður, er með lofi alþjóð birt eftir að hann er dauður. Á. H. H. binson, Matthews. — Þýska- land: Jacob; Múnzenberg, Janes Kitzinger, Goldbrunner, Kupfer, Pesser(?) Gauchel(?), Szepan, Gellesch, Lehner. —• Síðar fór fram kappleikur á Olympia Stadion, milli fyrverandi aust- urríska landsliðsins og enska félagsins Aston Villa. Aston Villa sigraði með 3 :2.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.