Vísir - 03.08.1938, Blaðsíða 3

Vísir - 03.08.1938, Blaðsíða 3
VlSIR MæOiveikin. Fupðulegap ráðstafanir. Svo mun nú talið nokkuð al- ment, að mæðiveikin, hinn háskalegi vágestur landbúnað- arins, hafi farið öllu hægara yfir siðastliðinn vetur og vor, en verið hefir undanfarin miss- eri. Þykir sumum bændum þvi ekki vonlaust, að pestin sé nú í nokkurri rénan og bráðasta hættan í þann veginn að vera um garð gengin. En valt mun að treysta því, að svo reynist, ef sýkin berst í sveitir og héruð, sem hún hef- ir ekki herjað áður. Þar gæti hún ef til vill blossað upp með svipuðu afli og afleiðingum, sem i Borgarfirði og Húna- vatnssýslu. Stöku bæir á pestarsvæðun- um hafa sloppið að þessu, hvað sem veldur og hversu sem síð- ar kann að fara. Fé frá þessum bæjum mun þó hafa haft samgang við fé af sýktum heimilum, j.afnt i afrétti sem heimahögum. Hinsvegar hefir hrunið og tjónið orðið ægilegt á nálega hverjum bæ i sumum sveitum. Og all-mörg heimili víðs vegar um pestarsvæðin, munu nú gersamlega sauðlaus. Þar hefir öllu fé verið lógað, af ótta við algert hrun. Sum- staðar hefir pestin drepið fé árum saman, án þess að grip- ið hafi verið til niðurskurðar á heilbrigðu fé, og virðist nú tekin að hægja á sér. Þegar þannig hagar, getur mönnum virst svo í fljótu bragði, sem pestin sé í greinilegri rénan. En vitanlega þarf slik rénan ekki að merkja annað en það, að sá hluli fjárins, sem eftir lifir, sé lítt næmur eða ónæm- ur fyrir sóttinni. Sumir bændur munu þeirr- ar skoðunar, að fé þeirra hafi að vísu sýkst meira og minna, en staðist sjúkdóminn og batn- að smám saman flestu eða öllu. Margir bændur segjast hafa veitt þvi eftirtekt, að hrein- ræktað fé verjist pestinni bet- ur og sé ónæmara en hitt, sem blandað er aðfengnum sauð- fjár-kynjum. Sú skoðun er að minsta kosti all-rík í Húna- vatnssýslu, einkum vestan- verðri, að fé, sem blandað er þingeysku kyni, sé mjög sótt- næmt og að öllu veikfeldara en hinn forni og harðgerði , kynstofn heima fyrir. Vestur- Húnvetningar munu hafa gert talsvert að því, að bæta fjár- stofn sinn með kynblöndun, og hafa keypt þfngeyska hrúta í því skyni. Hefir sú blöndun leitt til þess, að féð hefir orð- ið fríðara og ^vænna en áður gerðist, en nú liefir það orðið pestinni mjög að bráð og veitt miklu minna viðnám en hrein- ræktaði stofninn. Lét bóndi einn húnvetnskttr svo um mælt fyrir skömmu, a& í sinni hjörð hefði nú nálega hver einasta kind af þingeysku kyni orðið pestinni að bráð, en fátt eitt af hreinræktaða stofninum, enn sem komið væri. — í hin- um ágætu fjársveitum Húna- vatnssýslu vestan Blöndu, mun nú víða svo komið, að bænd- ur hafi mist um helming fjár sí'ns, en sumir miklu meira. ingur við vörsluna, en þó hef- ir fé iSÍoppið yfir þau, þrátt fyrir all-þéttskipaðan vörð frá jöklum til hafs. — Verður það naumast talinn góður árangur. Mæðiveik,in hefir gert vart við sig á all-mörgum bæjum í Vindhælishreppi, svo sem Vindhæli, Hafursstöðum, Kambakoti, Ytri-Ey, Syðri-Ey, Njálsstöðum og Kirkjubæ. — Og vel má vera, að bæirnir sé fleiri, þó að eg hafi ekki heyrt þess getið. Nokkur von þótti um það fyrst í stað, svo sem líklegt má þykja, að takast mætti að varna því, að mæðiveikin bær- ist austur fyrir Blöndu. Jökul- vötn eru vissulega mikill stuðn- Fyrir rúmum hálfum mán- uði (14. eða 15. júlí) varð pest- arinnar vart á Njálsstöðum — insta bæ á Skagaströnd —- með þeim atvikum, að þar fanst dauð eða dauðvona kind í haga Var talið vist, að mæðiveikin mundi hafa orðið henni að fjörtjóni. Mun stjórnarvöldunum hafa verið tilkynt þetta þegar i stað eða þeim mönnum, sem yfir pestarmálin eru settir. Og nú var ekki haldið að sér höndum eða sofið á verðinum, heldur brugðið við og gefnar út fyrirskipanir, sem mörgum rnunu þykja Inokkuðj úrleiðis frá vegum heilbrigðrar skyn- semi. Það var upphaf hinna miklu fyrirmæla, að hefja skyldi taf- arlaust smalamensku d fé bóndans. En þar næst skyldi koma innrekstur, brottflutn- ingur og sala fjárins. Ríkis- sjóður ætlaði að kaupa allan hópinnl Þess þarf naumast að geta, að fé Njálsstaða-bóndans var komið um allar jarðir — nú í miðjum júlímánuði — og hafði vitanlega haft meiri og minni samgang við fé næstu granna og margra annara i alt vor og sumar. í hinni fyrirskipuðu smala- mensku eða skyndi-göngum, var að sögn kunnugra manna farið víða um fjöll og dali og sópað á einn stað öllu þvi fé, sem fyrir varð. Því næst var saf ninu kássað saman í hús eða rétt til sundur-dráttar. Vitanlega eru beldur litlar likur til þess, ;að alt Njálsstaða- féð hafi komið fram eða fund- ist í smalamenskunni og auð- vitað hafa sjúkar kindur eða sýktar getað leynst, engu síð- ur en heilbiágðar. Má þvi fast- lega gera ráð fyrir, að smöl- unin hafi ekki náð tilgangi sin- um að þessu leyti. Hún hefir ekki orðið -annað en kák og vandræða-fálm. Hitt er ekki allskostar ósennilegt, að sam- anrekstur fjárins og óhjá- kvæmilegur iroðningur í rétt eða húsi, hafi getað valdið smilun, ef sjukar kindur eða sýktar hafa verið í safninu. Þessu næst var fé Njálsstaða- bóndans dregið lúir hjörðinni og sent á bifreiðum eitthvað vestur í sýslu — jafnvel alla leið vestur á Vatnsnes. — Hafa kunnugir menn gisk'að á, að flutningskostnaður d hverja kind fullorðna muni ekki hafa orðið undir 4 krónum. Þess er áður getið, að ríkis- sjóður hafi keypt fé það, sem hér um ræðir. Munu kaupín hafa gerst heima á Njálsstöð- um og flutningskostnaðurinn lagst á ríkissjóð. Um verð fjár- ins er það að segja, að fullyrt var nyrðra, að ær hver með einu lambi hefði verið greidd með W krónum. Um hitt voru menn ekki á einu máli, hvað verðið hefði verið fyrir ær með tveimur lömbum (tvílembur). Þóttust sumir vita með vissu, að það hefði verið 60 krónur, en aðrir hugðu það nokkuru lægra. En um það virtust allir eins hugar, að ráðstafanirnar á Njálsstaða-fénu væri hinn furðulegasti barnaskapur og gætu ekki orðið að neinu gagni. Kostnaður ríkissjóðs af vörn- um gegn útbreiðslu mæðiveik- innar er orðinn geysimikill, en árangurinn miklu minni en vonir manna stóðu til. Þykir mörgum bændum illa og ó- giftusamlega hafa verið á haldið af hálfu stjórnarvald- anna. Þau hafi sofið von úr Víti, er háskinn var skollinn yfir, og með því framf erði sínu Veitt pestinni ríflegain •' ú't- breiðslufrest, einstökum mönn- um og alþjóð til skapraunar ogfjóns. Hitt annað, að hvorki girðingar né varsla hafi kom- ið að fullum notum, þrátt fyr- ir all-mikinn mannafla og geysilegan fjáraustur. — í fyrra sumar slapp fé gegn um flestar eða allar varðlínur og yfir hvert vatnsfall, sem vörðum var ætlað að gæta. Vonandi tekst varslan eitthvað betur i sumar, og virðast þó margir hafa heldur litla trú á því, að svo muni reynast. P. S. Síldveiðarnar Mesti II oo besta iÍÍIÉ, ið lifir ð EINKASKEYTI TIL VÍSIS. Siglufirði í morgun.. I gær og nótt lögðu þessi skip sild í bræðslu: Njáll 100 mál, Mars 470, Gulltoppur 400, Gull- toppur/Hafaldan 600, Sjöfn250, Oliwette 450, Muninn 250, Már 100, Fylkir 100, Jon Þorláksson 300, Lagarfoss 100, ;Óðinn/Ó- feigur 400, Snorri 400, Venu.8 700, Drifa 400, Grótta 300, Is- björn 650, Síldin 1000, Vísir250, Frigg 300, Haraldur 400, Bragi 100, Fylkir 550, Skúli fógeti/ Bragi 250, Sigriður 1300, Sæ- björn 600, Eggert 250, Vébjörn 600, Freyja 400, Erlingur I 200, Ásbjörn 650, Bjarnarey 750, Vestri 450, Arthur/Faimey 300, Þór 150, Þorgeir goði 450, Ágásta 400, Þorsteinn500, Skúli fógeti 400, Unnur 300, Hafald- an 250, Sæborg 250, Harpa 350, Einar Þveræingur 150, Kári 500, Erna 220, Höskuldur 550, Þór/ Hrasey 150. — Ennfremur hafa mörg skip lagt upp í salt. — Óhemju mikil síld veiddist við Flatey í gær og komu flest skip- in þaðan. Einnig hefir fengist mikil síld út af Siglufirði. Þráinn. Svartur sjór af síld var fyrir öllu Norðurlandi í gær og mok- afli. í gær var besta veður, sem komið hafði á sumrinu á Norð- urlandi og óð síldin um allan sjó. 1 gærkveldi og nótt kom f jöldi skipa af veiðum til Siglu- fjarðar. Ríkisverksmiðjunum einum bárust í nótt um 20.000 mál. Skipin, sem komu með síld, voru svo mörg, að þau komust ekki öll að til þess að losa, og biðu í morgun 10—20 skip eftir losun á Siglufirði. Síra Bjarni ÞorsteiisssoD frá'Siglufirði andaðist í gær hér í bænum, i Landakotssjúkrahúsi, en þar hafði hann legið rúmfastur frá því i byrjun maimánaðar. Síra Bjarni var 76 ára og var, frá þvi i fyrrahaust, til heimil- is hér í bænum hjá dóttur sinni og tengdasyni, Stemgrími Björnssyni. Síra Bjarni hafði átt við æðaltölkun að striða um nokkurt skeið og var hrumur orðinn. Æviatriða þessa merka manns verður síðar getið hér í blaðin'u. Maðup bíðui* bana af slys- fÖFum. EINKASKEYTI TIL VlSIS. Akureyri í gær. í dag ld. 11,30 var vörubif- reið að flytja fallhamarsbúkka frá Oddeyrartanga að Tuliníus- arbryggju. Gamall maðm% Jón Jóhannesson, Lækjargötu 9, sat á pallinum. í Skipagötu rakst búkkinn í streng, er lá milli símastaurs og rafstaurs yfir göt- una í þriggja metra hæð. Sóp- aðist búkkinn og maðurinn aft- ur af bílnum. Maðurinn rotað- ist, en var fluttur á sjúkrahús- ið og andaðist þar um hádeg- isbilið. Jón heitinn var mágur Magn- úsar heitins Kristjánssonar og* var vel metinn og gamall borg- ari i Akureyrarkaupstað. Fréttaritari. Feröafélag íslands ráÖgerir að fara hringfer'S um BorgarfjöríS Ultt næstu helgi. Lagt á staÖ á laugardagseftirmiðdag kl. 3 yí og ekiÖ um Þingvöll, Kaldadal, Húsafell og til Reykholts og gist þar, — Á sunnudagsmorgun fari'S frá Reykholti upp í NorÖurárdal að HteÖavatni, HreÖavatnsskála, geng- IS aÖ fossinum Glanna og komiS vií5 hjá hinum fagra fossi Laxíossi. Verði bjart veður og gott skygni, verður ef til vill gengiS á Baulu. HeimleiSis verSur ekiS um Hvítár- brú fyrir framan HafnarEjall um HvalfjörS og tii Reykjavíkur. 1 þessari stuttu ferð sér fólk afar- mikið af fjölbTeytrri náttúrufeg- urð, aTt frá h-æstu jökultindum ni'S- ur í fjaroarbotna. — Komið heim aftur á sunnudagskvöld. FarmiSar seldir hjá gijaldkeTa' félagsins, Kr. Ó. SIcagfjöÆ, Tungötu 5, til kl. 7 á föstudagskvöld. I nótt komu til Djúpavíkur: Kári með 673 mál, Pilot með 227 og 184 tn. í salt, Ólafur með 1200 mál og 165 tn. í salt, Málmey 270 tn. i salt, Tryggvi gamli 1400 mál, Bragi 1100 mál. Aflinn fékst við Vatnsnes og Skaga. Sómenn segja, að fyrst nu sé síldin farin að vaða eðlilega. .. 15 stiga hiti var á Djúpavik í morgun. Norðan andvari, þykt loft og síld um allan sjó. Til Hjalteyrar komu í gær: Gloria með 302 mál, Fjölnir með 887, Jökull lueð 1200 og Mímir með 751. Línuveiðararn- ir Garðar og Huginn komu í morgun, báðir með fullfermi. Til HjaltejTar hafa nú borist 78.000 mál síldar, en á sama tíma í fyrrá höfðu verið sett þar á land 96.000 mál. Það tilkynnist að faðir okkar, Bjarni Þorsteinsson, fyrv. prestur i Siglufirði andaðist á Landakotsspítala í gær. Börn hins látna. I Haraldar Magnússon 1 Barónsstig 19, var bormn til moldar 24. júní(dáinn 12. júni). Haraldur var fæddur 1873, 2. mars, á Læknisstöðum á Langanesi. Þaðan fluttist hann með foreldrum sinum, 5 ára, að Skála i sömu sveit og ólst þar upp. Árið 1897 kvæntist hann Ólöfu Helgu Baldvinsdótt- ur frá Gunnólfsvík á Langanes- strönd. Beistu þau bú þar. Þau eignuðust 2 dætur. Eftir fárra ára sambú'ð misti hann konu sina og aðra dótturina. Hin lifir og er búselt á Vopna- firði. Árið 1910 kvæntist Haraldur öðru sinni, Þuriði Hannesdótt- ur, sem þá var ekkja og bjuggu þau á Gunnólfsvík til 1917, en fluttust þá til Vestmannaeyja. Þaðan fluttust þau 1921 til Reykjavíkur og bjuggu þar síð- an. Þuriður er eftirlifandi og ekkja i annað sinn. Býr hún á Barónsstíg 19. Hún á 2 dætur á lífi af fyrra hjónabandi. En þeim Haraldi varð eigi barna auðið. Þessar stjúpdætur Haraldar sál. minnast föðurlegrar vernd- ar hans og aðstoðar með þakk- læti og söknuði. Samskonar huga renna frændfólk og vinir yfir moldir hans, þaklílátum huga með saknaðartilfinningu. Þetta er sagan, sem altaf er að gerast. Sá sem skrif ar þessi orð kynt- ist Haraldi Magnússyni fyrst fyrir 6 árum og hefir æ síðan verið það mikils virði. En eg vildi nú óska þess, þótt um seinan sé, að eg hefði kynst honum fyrir sex sinnum sex ár- um. Svo heilsteyptur var hann og mikilsverður samferðamað- ur öllum sem unna dáð og drenglund, Irygð og trúmensku i orði og verki — öllum sem þarfnast meiri mannkosta, meiri skapfestu, að það var eft- irsóknarvert að kynnast hon- um. Ef til hans var Ieitað, þá hjálpatSI hann hildaust og af- dráttarlaust, eins og hugprúður sjósóknari hjálpar skipbrots- manni í hæstu nauð. Hann var líka talinn hugdjörf hetja í hðmrum og á sjó, á þroska og manndómsskeiði. Og þá kosti bar hann með sér og sýndi að lokum þá er mest á reyndi, i Iangri og þungri banalegu. Haraldur Magnússon mintist sveitunga sinna, talaði vel um þá og bar þeim vel sögu. Eg býst við að margir þeirra mundu fúsir á að bæta góðum orðum við þessi minningarorð. E'n það er þá betra að segja heldur of fátt, en of margt um Iátinn vin. Auk kynna minna af Haraldi, þessi fiáu ár, er mér annars vegna náskjdt að minn- ast hans, þar sem hann var förunautur systur minnar síð- ustu 28 ár æfi sinnar. Að leiðar- lokum minnist hún og manns síns, sem sannrar hetju, dugn- aðarmanns, atorkumanns, ágæt- ismanns, skyldum og vanda- lausum. Flokksmaður í stjórnmálum var Haraldur Magnússon ákveð- inn, eihbeittur og trúr og var ekki á mínu færi né annara að þoka honum hársbreidd frá ör- uggu fylgi. Á sama hátt var hann og einlægur og trúr vin- ur vina sinna, áreiðanlegur og hreinskif tinn svo af bar. Haraldur sál. átti jafnan af- komu sína að sækja undir högg áreynslunnar og hlífði sér þax; ekki. Hann f ór heklur ekki var- hluta af andstreymi í Iifimi. Með það á vitorði, ásamt því a"ð hann varð hálfsjötugur, þá verður eigi sagt að dauða hans hafi borið mjög óvart að. — Og Þegar lögð er önd að hjarta hart við lokið dauðastríð, þá er engin þörf að kvarta,. þá er komin vorleg tíð. Þegar samtíðarmaður er far- inn, þá skýrast kostir hans, svo að hann Iifir i minnum. Engims veit hvað átt hefir fyr en mist hefir. Þessi fáu orð eru þá lífcá vottur þess, ófullkomin minn- ingarorð um svo mætan mann. En það eru líka hjartans or5, hjartans þakkir, sameinaaðar hjartans þakkir. Litla-Hvammi, 21. júlí 193S. Stefán Hannesson^ OP iréWw Veðrið í mórgnif. 1 Reykjavik 13 st., heitast í gær 15, kaldast í nótt 12 st. Úrkoma í gær 1.0 mm. Sólskin í gær 3.8 st. Heitast á landinu i morgun 16 st.» Bolungarvík og Raufarhöfn, kald- ast 9 st., á Papey. — Yfirlit: Lægð- in er nú um 500 km. suSvestur af Reykjanesi og hreyfist í norðaust- ur. — Hqrfur: SuSvesturland í Stinningskaldi á suSaustaii eða sunnan. Rigning öSru hverju. Nor?5- urland, norSausturland: Surman kaldi eSa gola. SumstaSar dálitii rigning. Skip Eimskipafélagsíns. Gullfoss er í Reykjavífo. Goðá- foss kom til ísafjarftar kl II í morgun. Brúarfoss ei r Grimsby^ Del|tifoss ier á leiS til /Hull frá Hamborg. Lagarfoss er á leið tili Kaupmannahafnar frá Austfjorð- um. Selfoss er í Londbn. E.s. Súðin var í Stykkishólmi í gær.. Höfnín. Geir koni: 'r. gær/ og:- foV a' veið'ar í morgttrr.. Júpiter kom til að taka. ís í gær og fór síÖan aftur á veið— ar. OlíuskipiS British Tommy fór- í gær. Ægir, júIí-heftiS, er nýkomiS úr. Flyt- ur þaS tneSal annars greinar uiri: HafrannsóknaskipiS Dana, Snæ- björn í Hergilsey, HugleiSingar um niSursuSuverksmiSju S.Í7R, físk- neyslu EgyiJta, hvalveiSasýninguna í Osló, yfirlítsfréttir um aflabrögð, síldveiSina 1938, fiskveiSar Afríku- manna, söltt sjavarafurSa og mark- aSshorfur, fréttirúr verstöSvunum\. fiskaflann á landmu,, útflutníng sjávarafurSa o. fL Hjónaband. 1 dag verSa geíin saman í hjóna- band í Kaupmannahöfn ungfrá Svava Halldórsdóttir frá Hvann- eyri, dóttir Halldórs heitins skóla- stjóra, og Gunnar Bjarnason, Bene- diktssonar frá Húsavík. HeimíII þeirra verSur í VenJersgade 2jr„ Kaupmannahöfn. Hjuskapur. _ Vígslubiskup FriSrik Rafnar gifti í gær ungfrú GuSrúnu Ragn- ars og Geir Borg í Akureyrarkirkjiv Ný bók. Um miSjan næsta mánuS kemur ut-bók, er heitir: ,,A vcgum and-¦ ans", eftir Grétar Fells. Bókin cr nærri 10 arkir aS stærS og er gef- in út af GuSspekifélagi Islands.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.