Vísir - 26.04.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 26.04.1940, Blaðsíða 1
Ritstjóri: Kristján Guðlaug sson Skrifstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri Blaðamenn Simi: Áuglýsingar 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsfa 30. ár. Reykjavík, föstudaginn 26. apríl 1940. 96. tbl. Þjóðverjar tóku Röros, en urðu að hverfa úr borginni aítur vegna ákafrar skothríðar Bandamanna. Bandamenn hafa mikinn her- afla í Guðbrandísdal. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. ^^amkvæmt fregnum, sem bárust í morgun frá landamærum Noregs lil Stokk- ^^ hólms, sóttu Þjóðverjar hratt fram til Röros og tókst 500 manna sveit sem fremst fór að komast inn i borgina. En þetta lið Þjóðverja varð brátt að hverfa úr borginni á ný, þar sem herlið Bandamanna, sem safnast hafði saman i hæðunum fyrir norðan borgina, hóf ákafa skothríð á hið þýska lið, sem hélt undan, að þvi er sagt er til Austurlands-þorpanna Os og Tolga. Os er 15 kílómetra fyrir sunnan Röros, <en Tolga 23 kílómetra Þar hraða Þjóðverjar sem mest að grafa skotgrafir og hlaða vamargarða. Áður en Þ jóðverjar hófu undanhaldið höfðu framverðir þeirra komist að raun um, að Bandamenn hefði mikinn liðsafla fyrir norðan Röros, en liðflutningi þangað höfðu Bandamenn hraðað sem mest þeir máttu frá Stören. I fyrri fregnum var sagt, að Banda- menn hefði sent lið frá Dombaas, áleiðis til Röros og Stören. 1 Dombaas hafa Banda- menn komið sér sæmilega fyrir og hafa þeir þar mikinn liðsafla. Það er talið, að vegna fannkomu og slæmrar færðar á vegum hafi Bandamenn ekki getað komið liði sínu eins fljótt til Röros og þeir ætluðu, þótt þeir gerði alt, sem þeir gátu, tii þess að hraða flutningunum. Það mun hinsvegar hafa verið greiðara umferðar fyrir Þjóðverja þar sem þeir fóru, og mættu þeir lítilli mótspyrnu, — að eins fáeinumsveitumnorskra,finskraogsænskra sjálfboðaliða. Hermálafréttðritori ire Post ritar Bandamenn hafa sótt nokkuð fram eftir þjóðbraut- inni frá Ulsberg, tæpl. 90 kílómetra fyrir norðan Dom- baas, og sækir lið þeirra fram í áttina til Tynset í Aust- urdal, en til Tynset höfðu Þ jóðver jar komist úr annari átt, meðan fannkomur hindruðu framsókn Banda- manna. Að því er hermt er í sænskum fregnum hafa Banda- menn dregið að sér mjög mikið lið í Guðbrandsdal. 1 fregnum sem bárust i gær segir svo: í símfregnum frá Stokkhólmi segir, að Þjóðverjar leggi nú hina mestu áherslu á, að ná sambandi við herlið sitt í Niðarósi. Eins og áður hefir verið getið í skeytum var lið Þjóðverja þar búið að ná á sitt vald nokkrum stöðum á járnbrautinni til sænsku landamæranna, en hið ramgerða Hegra-vígi var enn á valdi Norðmanna, er síðast fréttist. Hinsvegar hermdu þýskar fregnir í fyrrakvöld, að Þjóðverjar hefði tekið Steinkjær fyrir botni fjarðarins. Er það smábær, 2—3000 íbúar, en allmikilvæg járnbrautarstöð og Norðmenn hafa lengi haft þar hermanna- skála og æfingastöðvar. f norskum og breskum fregnum var einnig getið um snarpar viðureignir þarna og voru bandamenn komnir suður fyrir Steinkjær, en svo virðist sem við töku Stein- fcjær hafi Þjóðverjar notið stuðnings herskipa sinna á firðin- um, Af breskum tilkynningum mátti ráða, að bandamenn------ þótt þeir hefði orðið að láta undan síga í bili — hefði aftur bætt aðstöðu sína við Steinkjær. Aðrar fregnir hermdu, að herlið bandamanna nálgaðist Niðarós að norðan og sunnan. Þrátt fyrir töku Steinkjær, ef sönn reynist, er herlið Þjóðverja í Niðarósi í hættu, og það er því mikilvægt fyrir Þjóðverja, að koma liðs- auka norður þangað, vopnum og skotfærum. Leiðin, sem þeir verða að fara, er um Austurdalinn. Herma Stokkhólmsfregn- irnar, að Þjóðverjar leggi á það megináherslu, að sækja fram norður á bóginn þessa leið, og hafi herliði þeirra miðað vel á- fram. Haf a hersveitir þeirra vélknúin farartæki, bif h jól og bryn- varðar bifreiðir, og auk þess skriðdreka. Liðið flytur stórar fall- byssur með sér. Þjóðverjar tilkyntu í gær, að þeir hefði brotið á bak aftur mótspyrnu Norðmanna og sótt fram 90 kílómetra vegalengd, og væri hersveitir Þjóðverja nú komnar til Storsjöen. Ennfremur sækja hersveitir Þjóðverja fram til Röros og virðast ætla að gera tilraun til þess að taka þá borg i leiftursókn. Áður höfðu borist fregnir um, að lið bandamanna væri að sækja fram til Röros. Sagt er, að Þjóðverjar hafi teflt fram mörgum herfylkjum til þess að taka Rena, eftir að þeir náðu Elverum. Markmið þeirra var að ná Blodek-brautinni til Röros, sem bandamenn voru einnig að reyna að ná. verjar hafa ekki tilkynt neina verulega sókn í Guðbrandsdal. Fyrir sunnan og norðan Nið- arós virðist ekki hafa komið til neinna stórkostlegra viðureigna, né heldur hafa Þjóðverjar reynt að sækja fram frá Steinkjær eða á þeim slóðum í áttina til Namsos. Frá Narvik hafa borist fregn- ir um, að allar hernaðarlegar að- gerðir hafi stöðvast, vegna stór- hríðar, sem nú hefir staðið yfir í 6 daga. Eru horfur um betra veður ekki góðar og hefir orðið hlé á tilraunum bandamanna til þess að ná Narvik úr höndum Þjóðverja. draga saman lið í Eystra- saltshöfnum sínum. Þjóðverjar hafa og tekið sér stöðu í Melbos fyrir sunnan Niðarós, 90 km. fyrir norðan Röros, en eini vegurinn þaðan liggur upp Guldal, en þar mun vera fyrir mikið herlið banda- manna. Skæðir bardagar hafa orðið milli Þjóðverja og bandamanna í Guðbrandsdalnum en fyrri fregnir hermdu, að bandamenn hefði járnbrautina í dalnum á sínu valdi næstum því að Hamri. í Guðbrandsdal hafa Þjóðverjar í fyrsta skifti átt í höggi við lið útbúið nýtísku hergögnum, að undantekinni orusíunni milli Hamars og Litlahamars. Þjóð- Talið er, að lið þetta eigiað fara til Noregs. Varúðarráðstafanir Svía. Einkaskeyti frá United Press. London i gær. Fregnir hafa borist um, að Þjóðverjar hafi safnað miklu liði í ýmsum höfnum við Eystra- salt og herflutningasldpin bíði þar reiðubúin, til þess að láta úr höfn fyrirvaralaust. Er talið sennilegt, að lið þetta eigi að fara til vígstöðvanna í Noregi, en hvaða leið Þjóðverjar ætla vita menn að sjálfsögðu ekki. Lausafregnir hafa borist um, að nokkur herflutningaskipin hafi þegar látið úr höfn, en að svo stöddu verður ekkert fullyrt um. hvort þær fregnir hafa við rök að styðjast. 4 Svíþjóð er stöðugt verið að styrlaldarhorturnar. Útbreiðslumálaráðuneyti Breta tilkynnir: „Alt bendir til þess, að eins ætli að fara fyrir Þjóðverjum í þessu striði pg 1914—'18", seg- ir hermálafréttaritari „York- shire Post" í yfirlitsgrein um styrjöldina. Bendir hann á það veikleika- merki Þjóðverja, að þeir seilast eftir yfirráðum yfir hlutlaus- um nágrannaríkjum, vegna þess að efnahagur Þýskalands er svo bágborinn, að þeir verða að grípa til örþrifaráða, til þess að velta hernaðarkostnaði sínum yfir á aðrar þjóðir. Þetta hlýtur að hafa það i för með sér, að Þjóðverjar vekja óhug allra ná- granna sinna, sem i sjálfsvarn- arskyni hljóta fyrr eða síðar að snúast gegn Þýskalandi. Eins og stendur eru smáríkin ennþá sundruð og samtakalaus, en hver einasta innrás Þjóðverja i hlutlaust land ýtir þeim meir og meir saman og sannfærir þau betur og betur um fánýti þess, að trúa á virðingu Þjóðverja fyrir alþjóðarétti. Loks bendir hann á að allar hernaðaráætlanir Þjóðverja séu gerðar af gálausri bjartsýni og að herstjórn þeirra hafi hvergi reiknað með neinni alvarlegri mótstöðu af hálfu þeirra, sem ráðast átti á. Innrásin í Noreg átti eftir áætluninni að ganga eins vel og innrásin í Danmörku og þegar Þjóðverjar höfðu náð þessari aðstöðu átti vörn Svía að vera þýðingarlaus. Herför- in til Noregs hefir nú lent í mestu handaskolum fyrir Þjóð- verjum og eyðilagt möguleika þeirra til að undiroka Svíþjóð á sama hátt. En hernám Svi- þjóðar var hið endanlega tak- mark herstjórnarinnar í norð- urátt, vegna þess að Svíþjóð hefir miklu meiri hernaðarþýð- ingu fyrir Þjóðverja en bæði hin löndin til samans. „Tauga- stríð" það, sem nasistar halda nú uppi á hendur Svíum, er lík- ast urrinu, áður en hundurinn glefsar. Það er því ekki ólíklegt, að Þjóðverjar leggi enn út i eitt af hinum hættulegu hernaðar- æfintýrum sínum og gangi einu skrefinu lengra í áttina til fulln- aðar-ósigurs. gripa til æ víðtækari varúðar- ráðstafana. Þannig hafa íbúar Málmeyjar í Suður-Svíþjóð fengið sldpun um, að vera við því búnir, að flytja úr borginni. Skylduvinna hefir verið ákveðin og getur stjórnin nú skipað vinnufærum körlum, að gegna hverskonar störfum sem vera skal, í þágu ríkisins. Pilta á aldr- inum 16—17 ára er verið að æfa til varnar fólkinu i þorpum og bæjum, ef til loftárása skyldi koma eða ef herlið verður selt á land úr flugvélum. Eru piltarnr Það liggur við að kalla megi þetta loftskip „varðskip". Það er þýskt og er fylt gasi að baki þýsku víglínanna. Síðan er það sent á loft og eiga „skipverjar" að hafa gát á liðsafnaði Bandamanna. SkothríO unilan VestfjðrOum. Um tíu-leytið í gærmorgun heyrðu menn á Flateyri við ön- undarfjörð skotdynki utan af hafi. Ekki var hægt að greina, hvort um eitt skip eða fleiri væri að ræða. Átti Vísir í morgun tal við Ásgeir Guðnason, kaupmann á Flateyri og sagði hann blaðinu svo frá þessu: Fólk i landi heyrði um tólf skot, en menn, sem voru að yeiðum á trillubat úti i fjarðar- mynninu, kváðust hafa heyrl alt að tuttugu og fimm skot. Gerð- ist þetta á 20 mínútum. Maður einn í landi sá eitt skip i sjónauka, en mennirnir á trillubátunum sáu að eins reyk úr skipi eða skipum. Yeður var gott og sást alllangt á haf út. Flotastjórnir ófriðarríkjanna hafa ekki gefið út neinar til- kynningar, sem geta gefið til kynna að skipum þeirra hafi lent saman á þessum slóðum. KAFFIPOKAR VEIÐAST Á LÓÐ. t allan vetur hafa bátar, sem farið hafa á veiðar frá Flateyri og viðar þar i grend, oft fengið kat'fipoka á lóðirnar. Eru þeir fullir af kafíibaunum. Er lík- legt að hér sé um að ræða farm- inn úr „Bahia Blanca", sem fórst undan Vestfjörðum fyrir ára- mót. Skipið var á leið frá Brasiliu að ætlaði að komast heim norð- ur um ísland, en lenti i is og sökk. Bv. Hafstein, sem Ólafur ófeigsson er skipstjóri á, bjarg- aði skipshöfninni, 63 manns. — Bahia Blanca hafði m. a. 40 þús. sekki af kaffi innanborðs. æfðir í skotfimi og er tilgangur- inn, að hvarvetna verði vopnað lið við hendina, ef til árása frá slíku liði kemur. 1 þýskum blöðum og útvarpi kemur fram mikil gremja í garð Svía fyrir afstöðu þeirra, en sænsk blöð láta það ekki á sig fá, og kemur fram i þeim mikil samúð í garð Norðmanna. Þýskir fIugmenn halda áfram að skerða hlutleysi Svía, með því að fljúga yfir sænskt land. Mót- mæli, sem sænska stjórnin hefir lagt fram í Berlín, hafa ekki bor- ið árangur. AFLALEYSI. Enginn afli er nú fyrir öllum Vestfjörðum, hvort sem er á lóð eða færi. Veður hefir verið einstaklega gott undanfarna tíu daga, still- 'ur miklar og blíðviðri. I morg- un byrjaði dálítið að rigna. Innrásin í Noreg undirbúin fyrir trara árura? Einkaskeyti til Vísis. London í morgun. Bretar telja sig nú hafa sannanir fyrir því, að Þjóð- verjar hafi þegar fyrir tVeim árum verið farnir að undir- búa hertöku Noregs. Um það litla, sem látið hefir verið uppskátt um þetta, ritar stjórnmálaritstjóri „Daily Telegraph" á þessa leið: Það lítur út fyrir, að her- málaráðunautur þýsku sendi- sveitarinnar í Osló hafi verið valinn til starfans vegna þess, hve þægilegur hann var í við- móti og af því að hann Var af göfugum ættum. Enda fór það svo, að hann gerðist hrókur alls fagnaðar í Osló, kyntist fjölda fólks, sem sýndi honum vinsemd og trúnað. Það hefir nú komið í ljós, að þessi herforingi hafði það hlutverk að koma Há- koni konungi fyrir kattarnef, þegar Þjóðverjar réðust inn í Noreg. Þessi maður var enn starfandi í Osló, þegar inn- rásin var gerð, en ýms atvik urðu þess valdandi, að hann gat ekki framkvæmt áform sitt. —

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.