Vísir - 19.11.1953, Blaðsíða 5

Fi'mintudaginn 19. hóvémbt‘r 1953.' VISIR
«
í *
Fréttabrcf úr Hnnavalnssýsln:
sumar á þessari
I
víða tvöfalt á við meðallag.
: Blönduósi, 10. nóv.
Síóastliðió sumat var hór
riumuna gott eins og annars
staSar á landinu.
‘Er þa5' óefað bezta sumar á
þéssari ðld. Frá byrjun maí-
mánaðár'var tíð hagstæð svo
skeþnuhöld vöru með bezta
rnóti og 'lanfbadauði enginn.
Sein' annars er meiri eðaminni
flest vor vegna át'alla tim sauð-
burð.
Með vaxandi hlýindum í
júni tók að spretta mjög ört,
svo sláttur byrjaði. óvenju
snemma. Héldust híýindi allt
sumarið og fram um 20. sept.
Kom aldrei næturfrost fram
til þess tíma, eða svo lítið a. m.
li. að ekki sakaði kartöflugras,
enda varð kartöfluupþskera
tvöföld við þáð, sem bezt hefir
þékkzt áður.
Bezt ræktuðu tún voru sum-
staðar tvíslegin. Voru heyföng
öllu meiri en dæmi eru áður
til. Var töðumagn víðast tvö-
falt við það sem meðallag er
talið, og því meira þar sem bor-
ið var á tún milli slátta. Slátt-
artímann var tíð svo hagstæð,
að næg úxkoma vai- fyrir gras-
sprettu, en þurkar samt svo
tíðir, að nýting heyja ágæt ög
tafarlaus.
Fleira sauðfé sett á.
.Bændur hér í héraðinu settu
á fleira sauðfé en áður svo á-
settur fjárfjöldi mun nú næst
því eins mikill og þegar flest
var árin fyrír mæðiveikis-
pláguna. Þó bændur hafi ekki,
þrátt fyrir mikla fjárfjölgun,
fækkað kúm, feru þeir fóður-
birgir, svo þeir þurfa ekki að
kvíða vetrinum, og væntanlega
eléki heldur eyða stórfé í inn-
flutt fóður, eins og oft undan-
farin ár.
Þann 12. okt. síðastl. setti
hér niður mikinn snjó. Fennti
þá nokkrar kindur á fjalla-
jörðum, gn ekki urðu tilfinn-
anlegir fjárskaðar. Snjó þenn-
an tók fljótlega upp af láglendi
í hlýindum, sem gengu yfir
iandið frá 15.—20. okt. Hefir
tíð verið hagstæð síðan. Er
snjólaust að kalla í Öllum lág-
sveitum, en fram til dala nokk-
ur snjór, og af þeim sÖkum
haglaust á fremstu bæjum. '
Miklar bygginga-
framkvæmdir.
Miklar byggingaframkvaemd-
ir voru þetta ár á Blönduósi.
Auk byggingu nokkurra smá-
íbúðarhúsa voru steyptar þrjár
hæðir héraðsspítalans, byggt
stórt hús, sem í verður sýslu-
mannsbústaður og skrifstofur
sýslunnar, . og kvennaskólinn
hefir verið endurbættur og
stækkaður.
Þann 7. þ. m. var haldinn
héraðsfundur á Blönduósi um
íaforkumál. FyrrVerandi stjórn
Rafveitu Austur-Húnvatns-
sýslu boðaði fundinn. Fundinn
sátu 60 menn víðsvegar úr hér-
aðinu; þar á meðal fitlitrúar
frá öllum hreppstiéfndum sýsl-
uniiar. Á - íundinum riiættu-:
raíorkumálástjórt' ;Iak<»b rílisla -
ssh og 'þingjnáÖur kjördæmis-
ins Jón Páimasoni Raforku-
málastjóri lagði fram áætlun
um framkvæmdir i raforku-
málum í landinu á .næstu . 10
árum. Þótti fundarmönaum sú
áætlun ná skammt til að full-
nægja óskum manna og þöTf-
um. Höfðu Húnvétningar búizt
við skjótari og víðfeðmari
framkvæmdum í þeim málum
4 sínu héráði, þa er þeir áfhéntu
ríkinu endurgjaldslaust öll
mannvirki og vélar raforku-
versins við Sáuðanes. En í á-
ætlun þessari er gert ráð fyrir
að einungis f jórði hlúti syeita^-
býla í sýslunni fái raffnagn
einhvern tíma á næstu tíu ár-
um, og þó ekki svo mörg nema
raflögn vérði lögð frá Sáuða-
nesstöðinni til Hyánimstangá.
En það er álit kunnugra, að
stöðin geti áldrei t'ullr.a-gt allri
Austur-Húnvatnssýslu, hvað
þá fle’iri héruðum.
Þessar ályktanir voi'u sá'm-
þykktar á fundinum:
Óánægja með raforkumal.
1. Almennúr héraðsfundut,
haldinn á Blönduósi 7, nóv.
1953, skorar á ríkisstjórrúna
að hraða sem mest stækkun ráf-
stöðvarinnar við Hauðahes
samkv. heimild í lögum og í
samræmi við þann samning, er
gerður var af forstjóra ríkis-
rafveitnanna f, h. ríkisins og
stjórnar Rafveitu Austur-
Húnavatnssýslu þannig, að
nægilegt rafmagn verði fyrir
hendi innan tveggja ára til að
fullnægja rafmagnsþörf hér-
aðsins.
2. Fundurinn skorar á ríkis-
stjórnina, að láta þegar á næsta
sumri byrja á raflögnum óm
byggðir A.-Húhavs. og verði
árlega unnið að raflögnum þar
til rafleiðsla ér komin um allf
héraðið og verði það ekki síðar
en innan 5 ára. . Skírskötar
; fundurinn til 8, ög 9. gr. sarrin-
| ings. niilli . rafveitustjórnar
A.-Húnv. og stjórnár rafveitna
ríkisins fyrir hönd ríkisstjóm-
arinnar dags. 1. nóv. 1937.
Rnnfremur leggm' íunduriun á-
herzlu á að ekki sé rétt eða
heimilt, að leiða rafmagn frá
stöðinni við Sauðanes út úr
A.-Húnvs. nemá að fengnu
samþykki sýslun. A.-Húnvs.
samkv. samningi um yfirtöku
ríkísihs á raforkuverinu. við
Sauðanes.
3. Almennur héraðsfundur,
haldinn á Blönduósi 7. nóv.
1953 ályktar að hagkvæmast
sé að hvert hreppsfélag í sýsl-
unni - kjósi einn mann, sem
starfi sem -fulltrúi fyrir hönd
viðkomandi sveitarfélags,
vegna væntanlegra raforku-
framkVæmda í héráðínu. Full-
trúar þessir séu kosnir áf við-
komandi sveitastjórnum íyrir
1. des. n. k.
Húnvetningar
fómuðu mest.
, Til skýringar þessum álykt-
unum skal þess getið, að fund-
armönum var fullljóst, að ekki
verður hægt að fulinægja öll-
um kröfiim, sem gerðar eru í
raforkumálum héraðsins á
allra næstu árum. En þar sem
Húnvetningar, því miður, af-
hentu ríkinu að gjöf öll raf-
orkumannvirki sín, er að verð-
gildi nam minnst 3 millj. kr.
og' .allstóra sjóðeign (160 þús.
kr.) þá telja þeir sig eiga rétt
á að verða efstir á bláði um
raforkuframkvæmdir ríkisins,
því ekkert hérað, svo vitað sé,
hafi lagt fram svo stóra fórn
til þessara mála.
Stgr. Davíðsson.
r* j
VIÐSJA VISIS:
100.000 Alsírmenn í Frakk-
landi atvinnulausir.
Mumtmínisíar rerna að »rra þá að
iiaiidbmdi sína.
Vel tekið fyrst,
en nú —
Og fyrir 7 árum, er þéir fóru 1
að streyma til Frakklands var
þeim vel tekið, en nú harma
menn hinn mikla innflutning
Alsírmanna, sem átt hefur sér
stað. Það er orðin almenn skoð-
un í Frakklandi, sem ekki er
þó rétt, að Alsírmennimir al-
meunt óski ekki eftir að hveria
heim aftur. Áreiðanlegai
skýrslur eru fyrir hendi um,
að næstum jafnmárgir hverfa
heim og koma. Árið 1952 komu
nærri 149 þús., en yfir 134
þúsund fóru heim aftur.
I Paris er áætlað, að 100.000
Alsirmenn gætu haft stöðug'a
atvinnu i Frakklandi. Árið
1949 sendi 125.000 Alsírmenn
heim 4.500 milljónir franka, eða
35.000 franka hver, og er þetta
eigi lítið fé. — í Renaultverk-
smiðjunum fór fram athugun á
vinnuhæfni og reyndust 25 af
hundraði Alsírmenn ágætir
verkmenn, en flestir hinna við-
unandi. Áhugi var fýrir áð
þjált'a hina beztu enn betur. én
það kom í Ijós, að fæstir haldá
kyrru fyrir í Frakklandi iiema
3 ár. Um það mun þó miklu
valda óviðunandi húsnæði.
Franskir verkamenn búa við
betri kjör og þurfi að fækka
bitnar það fyrr á Alsírmönnum.
En nokkur hluti Alsírmanna,
sem koma, blindast af Parísar-
ljósunum, og ekkert gæti fengið
þá til að hverfa heim aftur. Eru
þó sumir blásnauðir og eiga
hvergi höfði sínu að að halia.
i Meðal þessara manna eru marg-
ir, sem verða handbendi kom-
múnista, því að kommúnistar
hugsa um það fremst af öllu, að
geta fylkt sem flestum undir
fána sína. Þeir falla auðveldlega
í gildrur þeirra og það lyftir
undir þá skoðun, að Alsírmenn
í Frakklandi séu allir kom-
múnistar eða handbendi þeirra,
en sú skoðun er orðin nokkuð
almenn í Frakklandi. Áhrifa
frá þessum mönnum og öðrum,
lágt launuðum eða atvinnulaus-
um, hafa enn ekki haft teljándi
n
áhrif á gang franskra stjórn-
| mála, en gæLu orðið mikil, ef
kommúnistai’ tækju upp bar-
áttuaðferðir til þess að magna
óánægju þeirra enn meira,
sjálfum sér til framdráttar.
Myiidarlegt vestur-
íslenzkt tímarit
Vísir hefur borizt tímaritið
„The Ieelandic Canadian“, 1.
hefti 12. árgangs.
Rit þetta, sem gefið er út af
félagsskapnum The Icelandic
Canadian ClUb í Winnipeg, er
hið vandaðasta, og treystir á
myndarlegan hátt vinuáttu-
og mer.ningarbönd íslendinga
vestan hafs og austan.
Að þessu sinni flytur ritið m.
a. grein um Stephan G.
Stephánsson og- Norður-Ame-
ríku eftir dr. Watson Kirk-
connell, íslandsferð, eftir próf.
Finnb»ga Guðmundsson, sagt
er frá hátíðaliöidum og mérki-
sögum íslendinga í Kanada í
fyrra (Jón K. Laxdal), þá er
ítarleg' grein um próf. dr. Alex-
ander Jóhannesson (W. J. L.)
og grein um kosningarrétt
kvenna eftir W. Kristjánson.
Margt fleira er í ritinu, bæði
myndir (m. a. mynd af styttu
Jóns Sigurðssonar við þinghús-
ið í Winnipeg), fréttir o. fl.
í ritstjórn The Icelandic
Canadian eru Axel Vopnfjord,
Helen Sigurdson, W. J. Lindal
dómari, Halldór J. Stefanson,
Jon K. Laxdal, dr. Áskell Löve
og dr. Gilbert Arnason. Frétta-
ritstjórn annast Stefanía Eydal,
Mattie Halldorson og Arthur
M. Reykal. Frú Holmfríður
Daníelson var í ritstjóm tíma-
ritsins hálft sjöunda ár, og
hefur unnið mikið og gott
kynningarstarf í þágu íslenzkr-
ar menningar vestan hafs. —
Umboðsmaður The Icelandic
Canadian hér er frú Ólöf Sig-
urðárdóttir, Vesturgötu 26 C.
Kostar árgangurinn 24 kr., sem.
greiðist fyrirfram.
Það eru nú um 300.000 Alsír-
menn í Frakklandi og 100.000
þeirra atvinnulausir, og aðeins
60.000 þeirra búa við viðunandi
húsnæðisskilyrði, að því er
hermt er í skýrslu innanríkis-
raðherrans.
Þessir Afríkumenn, sem
komnir eru í umhverfi, sem er
gerólíkt því, sem tíðkast í
þeirra eigin landi, haía gert
yfirvöldunum, ög ekki sizt lög-
reglunni erfitt fyrir. Á undan-
gengnu 2% ári háfa þe-ir vér-
ið þátttakendur í 8 alvai'legum
óeirðúm og niörg hundruð sinn-
um í minni uppþotuim —
Franska stjórnin ef þeirrar
skoðunar,; að' í álvarlegustu
úeirðunum —-'hinn 14. jtdí -sl.
riA' hafi í. 'Körn’múistafíokkúririn
beinlínis sigað þeim fram með
milligöngu MTLD, sern er rót-
tækur félagsskapur, aðallega
Norður-Afríkunianna, ér hefir
náið samband við kommúnist-
iska verkalýðssambandið. En
verkalýsfélög jafnaðarmaima
standa Alsírmömium jafnopin
og verkalýðsfélög kommúnista.
Koma og fura
að vild. —
Frá því Alsír fékk stjórnar-
skrána 1947 njóta Alsírmenn
þeirra forréttinda, sem Tunis-
menn og Marokkomenn njóta
ekki, að geta komið til Frakk-
lands og farið þaðan, að yild.
Innflutningu'rinn er aðallega
frá hinum þéttbýlustu hlutum
AJsír, 'þar sem barnsfæðingum
fjölgar' stöðugt, en dauðsföllum
fækkar, og svo eru vouir um
hærra kau-p og betri - kjör |í
Frakklandi: Það vár og mjög
Jagt að- Alsírmönnum að koiria
eftir styrjöldina, til uppbótar
fyrir ódýrt italskt vinnuafl,
sem þá glataðist Suður-Frakkl.
Alsírménn fara nær einvörð-
ungu til Frakklands í von um,
að geta aurað eínhverju saman.
þót margir atvinriulaUsir Alsir- . Þþir lifa sparlega og í vohinni
meim hali -gengið kommúnist-um, að geta haldið heim, og
um á hönd verður að viður- komið sér upp emhvérskoant
Jcenna, aS erflðleikarnir eru, sjálfstaiðmn smárelLstri, é5á
aðallega efnahagslegir. Og.íengið sér landsklka.
Á bverjum degi kl. 3. staðnæmist maður með þetta sendiferða-
hjól fyrir utan skóla einn í Kaupmanriahöfn. Tveír nemenda
skólans — systur — klifra upp í vörukassann, honum er lokað
og síðan ekið af stað. Það ev faðir tclpnanna, sem sækir þær
þanmg, og kairir sig kollóttann, þótt það sé óleyfilegt nð íij'tja
slikan varning á senditerðah jóli.