Morgunblaðið - 02.12.1913, Blaðsíða 2

142
MORGUNBLAÐIÐ
leiðis, að hann í hugsunnm, orðum
og gjörðum greiði fult iðgjald eilíjrar
líftryggingar og uppfylli allar mögu-
legar skyldur við konu sína og börn,
land sitt og þjóð, að lögum og dómi
guðs og manna.
Svar nr. 44.
Við hæfi konunnar.
Svar nr. 45.
Það er algerlega undir því komið,
hvernig konu hann á.
--- , . ------------
Símfréttir.
Akranesi í qcer.
Veður hefir verið hér mjög vont.
I fyrradag féll önnur hliðin á fisk-
verkunarpalli, sem Haraldur Böðvars-
son er að láta gera. Tjónið er um
xooo kr. Margir hafa net úti enn
þá, en talið er víst, að eitthvað af
þeim hafi glatast eða horfið í illviðr-
unum. Gísli.
Rjúpnafriðunarlögin.
Eg ferðaðist mjög víða um land
í sumar. Átti eg oft tal við bænd-
ur um rjúpnafriðunarlögin. Allflest-
ir voru mjög ánægðir yfir þessum
lögum og álitu þau bráðnauðsynleg
og þörf, því ella mundi rjúpunum
algeriega verða útrýmt. Einn þeirra,
er eg átti tal við um þetta mál,
sagðist hafa búið á jörð sinni í fjölda-
mörg ár. Fyrst er hann kom þang-
að, var fjöldinn allur af rjúpum og
þurfti hann aðeins að bregða sér rétt
upp fyrir bæinn. til þess að skjóta
nægju sína af þeim. En nú þyrfti
hann að fara hátt upp í fjall eftir
þeim, og væru þær svo styggar, að
það væri varla tilvinnandi. Sagði
hann að þetta væri alt því að kenna,
hvílík ógrynni væri skotið af þeim.
Eg átti tal við marga fleiri, og tóku
þeir nær allir í sama streng. Yfir-
leitt voru flestir löguuum mjög hlynt-
ir. í 812 tbl. >Vísis« (26. nóv. 1913)
ritar }. H. um þetta efni. Álítur
hann þau bæði »heimskuleg og óheppi-
leg vegna tekna landsins«. Sömu-
leiðis tekur hann það fram, hve mik-
ið tjón bændur bíði við lög
þessi. Þetta má vel vera; en sá
góði maður gáir ekki að því, hver
endirinn verður, ef lög þessi komast
ekki á. A hverju ári eru mörg þús-
und rjúpur skotnar. En viðkoman hjá
þeim er ekki svo gifurleg, að þetta
geti til lengdar átt sér stað. Að lok-
um verður lítið sem ekkert eftir af
þeim, eða þær jafnvel hverfa alveg,
og þá verður landið og bændurnir
alveg af tekjunum og óska þess af
heilum hug, að lög þessi hefðu feng-
iðsamþykki árið 1913. Eg fyrir mitt
leyti álít lögin að öllu leyti bráð-
nauðsynleg, enda er það alveg áreið-
aníegt, að það er margfalt betra fyr-
ir landið og bændurna að verða af
tekjunum nokkur ár í bili, en missa
þær fyrir fult og alt seinna meir.
Klanqur.
Böðullinn mikli.
í New York dó nýlega maður,
Edvin Drake að nafni, sem verið
hafði böðull borgarinnar mörg ár.
Hann var aðeins 60 ára — en eftir
útliti að dæma gat hann vel verið
níræður. Allir þektu Drake, er hann
gekk inn um fangelsisdyrnar, og
allir hötuðu hann og fyrirlitu. Síð-
ustu 24 árin hafa allir dauðadæmdir
glæpamenn í Bandaríkunum verið
drepnir með rafmagni — og Drake
hefir bundið þá flesta í stólinn. í
hvert skifti fekk Drake 600 kr að
launum — og fyrirlitningu fólksins
fyrir starfið. En hann kærði sig
kollóttan.
Sparsemdarmaður var hann mikill
— átti dálítinn búgarð fyrir utan
New York, og hélt þar til ætið, því
hann var hálfhræddur að ganga út
um stræti. Oft höfðu glæpamenn
reynt að ræna hann lífinu og hann
vissi vel, að hvergi var hann óhult-
ur fyrir þeim.
Annars var Drake hræddastur um
hefnd i öðru lífi fyrir böðulsstarf sitt.
Eitt sinn er hann átti að drepa mann,
sem dómstólarnir höfðu dæmt til
dauða, leið hann í öngvit. Það var
ungur maður — morðingi —, sem
altaf bjóst við sjálfur, að hann mundi
verða náðaður. En Drake tók hann
og batt hann rækilega i rafmagns-
stólinn. Ungi maðurinn lét sér eigi
bregða, leit á Drake og hvíslaði:
»eg hitti þig hinumegin«. Eftir
litlastunddó morðinginn — en Drake
lá við fætur hans í öngviti.
Skömmu áður en Drake dó, fann
hann upp rafmagnsstól til þess að
drepa glæpamenn i, og er hann þannig
ger, að engan böðul þarf til aftök-
unnar'.
Amerísk blöð hafa mikið talað um
það, hvort þeir, ungi morðinginn og
Drake, hafi hizt »hinu meginc—og
»hvoru meginc það þá hafi verið.
Þykir mörgum líklegt, að Drake hafi
farið þangað, sem »morðinginn« var
fyrir.
Rottur drepa mann.
í smábæ einum á Frakklandi gerð-
ist saga sú, er hér fer á eftir.
Fátækrahæli var þar i þcrpinu.
Gamall maður nokkur laumaðist
þaðan á brott, og kom aftur heim
blindfullur. Umsjónarmaðurinn varð
bálvondur og dæmdi karlinn í þriggja
daga fangelsi. En nú var ekki önn-
ur fangavíst í hælinu en kjallarinn,
og þangað var maðurinn fluttur.
En svo gleymdist hann þar niðri og
umsjónarmaðurinn mundi ekkert eftir
honum, fyr en þrir sólarhringar voru
liðnir frá því, er hann var fluttur
niður í kjallarann. Var uú farið að
grenslast eftir líðan hans, og brá
mönnum í brún, er hann lá þar á
gólfinu steindauður og margir tugir
af rottum í kring um hann. Þegar
að var gætt, höfðu rotturnar etið
hann upp að mestu og var ekki ann-
að eftir en bein og föt. En í vasa
hans var brennivínsflaska hálftæmd,
sem hann hefir skemt sér við áður
en rotturnar spiltu gleði hans.
Hversvegna fara húsbænd-
urnir í veitingahúsin ?
Þeirri spurningu hefir hygginn
maður svarað á þennan hátt:
Af því að maður veit ekki' nema
það sé í síðasta skifti;
af því að það er betra að gefa
veitingamanninum peninga heldur
en lækninum;
af því að það er betra fyrir kon-
una að taka til í berbergjunum, þegar
maðurinn er ekki heima;
af því að maðurinn skipar fyrir i
veitingahúsinu, en verður að hlýða
heima;
af því að konan fer ekki með
manni þangað;
af því að ung og fögur jungfrú
þjónar manni til borðs;
af því að maður hittir þar ef til
vill lækni eða málaflutningsmann,
sem maður þiggur ráð af, án þess
að borga þau;
af því að konan getur þá með
góðri samvizku sagt skuldheimtu-
mönnunum, að maðurinn sinn sé
ekki heima;
af því að maður hittir þar ef til
vill unga og fríða stúlku. . . .
Fleiri ástæður eru að vísu til, en
nú er bezt að lesendur vorir bæti
við þennan lista eins og þeim bezt
líkar.
Smáyegis Yíðsvegar að.
Ákaflega næmur sjúk-
dömur. Kenslukona við barna-
skóla bar ákaflegan ótta fyrir næm-
um sjúkdómum.
Dag nokkurn, er hún fekk að vita
að móðir Möggu litlu lægi í rúm-
inu, gaf hún stúlkunni skipun um
að koma ekki í skólann nokkra daga,
meðan hún leitaði sér vissu um það,
hvað gengi að móður hennar.
Daginn eftir kom Magga litla í
skólann á venjulegum tima og þeg-
ar kenslukonan skjálfandi af hræðslu
spurði hana hversvegna hún ekki
hefði hlýtt og verið kyr heima, svar-
aði Magga litla: fú, eg skal segja
yður fröken, hún mamma átti barn
í gærkvöldi, — og pabbi hélt að
það gæti varla smittað frökenina
svona alveg strax — hérna í skól-
anum. —
Hann rataði á þá réttu.
Húskarlinn: Gottkvöld, gott
kvöld, eg átti að skila þessu bréfi
frá honum bróðursyni yðar, unga
manninum, sem leigir hjá okkur.
Það er viðvikjandi 10 krónum, sem
bróðursonur yðar þarfnast og eg átti.
að taka með mcr.
Ungfrúin: En hvernig gátuð
þér nú vitað, að það væri eg, sem
átti að taka á móti bréfinu.
Húskarlinn: Það var vanda-
laust. Bróðursonur yðar sagði að
þegar eg kæmi inn í stofuna og sæi
þar eldgamla vinnuþurku — eða
kerlingu, þá gæti eg verið viss um
að það væri hún, sem við bréfinu
ætti að taka, svo að þér sjáið að hér
var ekki úr vöndu að ráða.
Tóurækt.
20.000 kr. fyrir einn ref.
Það er nú aldarfjórðungur siðan
fyrst var byrjað á því að rækta tóur.
Það var á eyju Játvarðar prins r
Norður-Ameríku. í fyrstu var það
að eins i smáum stil, en reynslan
sýndi að fyrirtækið var arðvænlegt,-
þvi að eftirspurnin eftir fallegum tóu-
skinnum óx ár frá ári. Og nú er
tóurækt stunduð bæði þar, á New-
Foundlandi, Grænlandi og víðar.
Það eru einkum skinnin af silfur-
tóunni, sem eru í geypiverði. Þau
eru kolsvört, en broddurinn er silf-
urlitur á hryggnum og afturlöppun-
um. Þessi skinn eru seld i Lund-
únum, París og Pétursborg, fyrir
400—500 pund Sterling (7200—
9000 krónur). En það er beldur
ekki hlaupið að því að ná í þessr
skinn. Ein tóuhjón af þessu kyni
eiga sjaldan meira en 30—60 hvolpa
og stundum minna.
Og það er ýmsum erfiðleikum
bundið, að fá sér góðan ref til und-
aneldis. Verðið á tóunum lifandi
er alt að 20 þús. kr., og það er
slæm snurða á þræðinum, ef sú
verður reyndin, að tóan er óbyrja,
þegar er sú upphæð hefir verið goldin
fyrir hana.
Oft og tíðum vill það einnig til,
að tóan drepur alla hvolpana, þegar
þeir eru nýfæddir.
Meðalverð tóuhjóna á New-Found-
landi er 2800 pund Sterl. og stund-
um eru 7000 pund borguð fyrir tóu
með fjórum hvolpum.
Kostnaðurinn við tóuræktina er
ekki svo tilfinnaniega mikill. í Norð-
ur-Ameríku kostar matur handa hverri
tóu frá 2 pence upp i 6 pence á
dag, og á Grænlandi mun það verða
svipað, því þar er fiskur notaður til
fæðu handa þeim. Þar eru tóurnar
hafðar í eyjum, og eru af sama kyni
sem íslenzka tóan, ýmist hvítar eða
mórauðar.
Hér á landi hafa verið gerðar ýms-
ar tilraunir í þá átt að ala upp tóur
og selja svo skinnin, en þær hafa
flestar mishepuast. Mun það þvi að
kenna, að kostnaðurinn hefir orðið
of mikill í samanburði við hagnað-
inn. Þó má telja vist, að tóurækt
gæti margborgað sig hér, ef fyrir-
komulagið væri haganlegt, og nægir
að benda á hið geypilega verð á
skinnunum því til sönnunar.
FluqmaÖur.