Morgunblaðið - 14.11.1915, Síða 4

4
MORGUNBLAÐIÐ
hvorki meira nó minna en hann Her-
bert. Hann Herbert maðurinn þinn«.
»Hvað segirðu manneskja«, sagði eg
»er það hann Herbert«. Því eg skal
segja yður, herra dómari, að hann
Herbert fór í stríðið í apríl suður eftir
þarna þangað, sem Tyrkinn er, ein-
hversstaðar í Asiu og síðan hafði ekki
spurst af honum annað en það að
skipið, sem hann var á sökk í saltan
sjóinn og — guð blessi þá alla saman
— hver maður sem á því var drukn-
aði. Svo þór getið nærri, yðar hável-
borinheit, hve ofsakát eg varð þegar
hún Mrs. Jonas sagði þetta svona
aldeilis með sól og tungl í málrómn-
um. Eg rauk frá bollunum bara í
morgunkjólnum og hrópaði svo hátt
að eg er viss um, að það hefir heyrst
um hálfan himininn — »Ó, Herbert ertu
kominn!«
»Og hvað gerði Herbert?«
»Herbert hann fóll um hálsinn á
mór og faðmaði mig alla og svo grét
hann og þakkaði drotni fyrir að sjá
mig aftur, fallega og blómlega. Og
þarna grétrum við bæði og líka Mrs.
Jonas og Mrs. Dobson svo götustein-
arnir hefðu hlotið að vikna befðu þeir
haft mannleg hjörtu, sem nú ekki var.
»En hvað þú hefir breyzt, elsku Her-
bert«, sagði eg, því bann var svo voða
aumingjalegur og eins og ólíkur sjálf-
um sór.
»Og það er nú engin furða, þegar
maður hefir legið 72 klukkustundir í
Svartahafinu með hálfan kroppinn mas-
aðan og sundur splundraðan af tund-
urskeytum og sprengikúlum þá breyt-
ist maður — geturðu skilið«.
»Og hvað svo?« spurði dómarinn.
Mrs. Herbert fór að vatna músum
og bar vasaklútinn upp að augum sór.
»Já, yðar hávelborinheit — það er nú
ekki gaman fyrir konu á bezta aldri
sem alla sína tíð hefir verið laus við
allan útslátt og svoleiðis, að segja frá
svona nokkru —---------«.
»Takið í yður kjark góða frú, takið
í yður kjark ef þór getið«.
»Já — eg skal gera það, herra dóm-
ari. Barna minna vegua skal eg gera
það. — — Hann þarna sem þóttist
vera Herbert — þetta afhrak og úr-
slíka sprengingu. Augun eru alveg
óskemd, en hannj“sér þó’^ekkert.
Og hann heyrir ekkert heldur. Heil-
inn hefir orðið fyrir svo miklu
áfalli að hann hefir ekki beðið þess
bætur enn þá. Ef til vill getur
hann hugsað. En talað getur hann
ekki.
í litium sal á neðsta gólfi eru
margir hermenn saman komnir og
hlýða á meðan lesið er upphátt fyrir
þá um sigrana í Champagne. Loks-
ins koma þá mikil og góð tíðindi.
Ungu mennirnir reykja vindla og
horfa út í bláinn eins og eitthvert
töfraland blasi við þeim. Og þá
sé eg fyrst að þeir eru allir blindir.
Þeir heyra getið um staðina þar
sem áhlaupin hepnuðust — þar sem
stórskotahríðin muldi sundur varnar-
vígi óvinaDna og þar sem fallbyssur
voru teknar. Og þeir kinka kolli
hver til annars — og brosa. Já —
þarna hafa þeir sjálfir verið. Þarna
kannast þeir við sig. Þarna og þarna
börðust þeir sjálfir.
Að sjá svona marga unga og
hrausta menn með tómar augna-
þvætti mannkynsins, þessi þrjótur sem
nú kallast Robinson — hann fór inn
með mór og heilan hálfan mánuð lifð-
um við saman rótt eins og það hefði
verið hann Herbert. Og allir voru að
koma og heimsækja okkur og þegar
eg var að segja að mór þætti hann
ekki eins og hann Herbert og eins og
eitthvað undarlegur og öðru vísi, þá
sögðu allir við mig: hvaða vitleysa,
það er hann Herbert, það er hann
Herbert — því máttu trúa og treysta
eins og sólinni og stjörnunum«.
»En þegar þið fóruð að lifa saman
eins og maður ög kona, gátuð þór ekki
þá gengið úr skugga um að — —«.
»Jú — það var nú einmitt þá, yðar
hávelborinheit, að hann var eins og alt
öðru vísi en hann Herbert og svo var
hann heldur ekki með ankerið á upp-
handleggnum en það sagði hann nú
að hefði skolast af sór. Því, sagði hann,
þegar maður liggur 72 klukkustundir
í Svartahafinu hálfmolaður og sundur
splundraður af tundri og sprengikúl-
um, þá fer nú af maríni það sem meira
er en eitt ankeri. Og svo hafði hann
aldeills mist minnið og mundi ekki
vitund. Ekki einu sinni nöfnin á bless-
uðöm börnunum eða vinnukonunni. Og
þess vegna bað eg nú hana Agnes
systur mína að koma og hún kom og
óðara fóllu þau í fangið hvort á öðru
húgrátandi og hún skammaði mig fyrir
tortrygnina og sagði hvað eftir annað
við mig: »Það er hann Herbert«, sagði
hún. »Herbert sjálfur og enginn annar«.
Og avona gekk það nú, herra dóm-
ari og göfugu kviðmenn, þangað til
þessi kona þarna, sem segist vera Mrs.
Robinson, kom og tók hann. Hún
húðskammaði okkur bæði, en það veit
gvöð að aldrei sóktist eg eftir honum
Robinson og hefðu ekki allir sagt að
það væri hann Herbert, þá hefði eg
aldrei lofað honum það sem eg lofaði.
Því þegar maður er í blóma lífsins og
á bezta aldri er það hart að vera
svikin svona. Og eg blð yður, allar
yður hávelborinheitir, að láta bann fá
sitt straff og helzt konuna líka, sem
ekki passar upp á hann og — það
veit gvöð — sannarlega þó þarf. Því
það er sveimór ekki neitt gaman að
geta ekki stigið svo spor út á götuna
að ekki hver strákur og stelpa grenji
á eftir raanni: »það er hann Herbert,
það er hann Herbert«, eins og þeir
— það veit sá eini — gera núna hve-
nær sem eg stíg mínum fæti út fyrir
hússins dyr. Látið þan fá sitt straff,
háu hæstvelborinheitir, það er það ein-
asta sem getur gefið mínu mædda
móðurhjarta örlitla fróun — — —«.
Með þessu hjartnæma ákalli til dóm-
endanna settist Mrs. Herbert og þurk-
aði af sór svitann og tárin með stór-
um vasaklút. En svo allir í salnum
heyrðu sagði Mrs. Robinson við hana
um leið og hún gekk fram hjá henni
inn í vitnastúkuna: »Auli — fádæma
auli ert þú. En hálfu verri var hann
þó, að geta lagt lag sitt við þig —
föj þór, svo ljót sem þú ert!«
Sókrates.
Dangiis hershöfðingi.
Þegar Grikkir áttu i ófriði við
Tyrki síðast, var Danglis hershöfð-
ingi formaður herstjórnarráðuneytis
þeirra. En er Venizelos fór fram á
það i fyrsta skifti, að Grikkir skyldu
ganga i lið með bandamönnuro,
gerðist Danglis öflugur mótstöðu-
maður hans, og það réði mestu um
Alt sem að greftrun lýtur:
Líkkiitnr og Líkklæði
bezt hjá
Matthíasi Matthíassyni.
Þeir, sem kaupa hjá honum kistuna,
fá skrautábreiðu lánaða ókeypis.
Simi 497.
það, að Venizelos varð þá að segja
af sér. Danglis treysti eigi Grikkj-
um til þess, að þreyta kapp við
Búlgariu og Tyrkland. En þeim
mun meiri athygli vakti það, er hann
var gerður að hermálaráðherra í
stjórn Venizelos. Það ráðuneyti er
nú að visu fyrir löngu fallið, en
menn ætla, að Danglis sé ekki jafn
andvígur Venizelos eftir sem áður
og hefir það mikla þýðingu, því
maðurinn á margt undir sér.
Belga-samskotin.
Það hefir verið hljótt um þau um
tima. Hefir nefndin verið að bíða
eftir skilagrein frá ýmsum sem veitt
hafa gjöfum móttöku og þeim, sem
hafa ætlað sér að gefa, en hafa ekki
enn afhent gjaikera gjafirnar.
Upphæð sú, sem þegar er af-
hent gjaldkera, nemur kr. 5122.57
og af því hefir Morqunblaðið safnað
kr. 48yj.yy. Hefir sú upphæð verið
lögð inn á sérstaka bók í Lands-
bankanum, smátt og smátt eftir því
sem safnaðist, og hefir þannig borið
vexti, sem bætt verður við sam-
skotaféð, áður það verður sent nú í
byrjun desembermánaðar. Samkvæmt
auglýsingu sem birtist í blaðinu í
dag í gær, biður nefndin þá,
sem fé hafa safnað, að skila því til
gjaldkera nefndarinnar, hr. konsúls
Jes Zimsens, fyrir lok þessa mán-
aðar.
Æskubragur hennar leikur um vit
hans og hann baðar flekkótt andlitið
í ilminum af hári hennar.
Þrir Afrikumenn, Múhamedsmenn,
sitja á bekk og stinga saman nefj-
um. Þeir stara með tómúm augna-
tóftum út í myrkrið. Þeir talast
við á móðurmáli sínu — ef til vill
um ættjörð sína, um ljósið og sól-
arhitann í Algier og Marokkó. Þeir
komast einhvern tima heim til sín,
en heimkynnin sin sjá þeir aldrei
framar. Þeir verða að eins að láta
sér nægja að finna það, að þeir séu
heima.
Nei, sjá! Þarna kemur regluleg-
ur örkumlamaður. Tréfótur, hand-
leggsstúfur og tómar augnatóftir —
— — jæja. Nú hefir hann lagt
handleggsstúfinn að mitti feitrar
hjúkrunarkonu, sem Ijómar af gleði
út af því að geta verið honum til
þægðar. Og hann syngur. Hann
ber höfuðið hátt og er ölvaður af
gömlum minningum — eða draum-
um.
Er það svo furðulegt þótt jung-
frúin sé glöð í skapi? Hann heldur
tóftir eða brostin augu — — nei,
við skulum hlaupa yfir hið sorglega.
Þeir eru ekki að fárast um það
sjálfir. Þeir bera það með stillingu
— þjáningarnar, ósigrana og sigrana.
Eg vík mér að háum liðsforingja.
Hann er bóndasonur frá Auvergne.
Annað augað hefir hann mist alveg
og bundið er fyrir hitt.
— Jæja, félagi. Þú munt sanna
það, að læknarnir bjarga því aug-
anu, sem bundið er fyrir.
— Þeir hafa þegar bjargað þvi,
monsieur. Þeir stungu það úr mér
fyrir hálfum mánuði, svo það er nú
úr allri hættu. Þetta band hérna
hefi eg að eins til minningar um það.
En þetta geð, þessi galliska geð-
ró, að geta brosað við hinum hræði-
legu forlögum I Takið eftir því,
norðurbyggjar, og lærið af því.
Úti fyrir skín sólin milli trjánna
í hinum stóra garði og margir vegir
eru þar til að ganga eftir.
Þeir ganga þar saman tveir og
tveir og leiðast, Stórskotaliðsmaður
og f)allahermaður með lága húfu í
öðrum vanganum. Þeir eru að æfa
sig í þvi að ganga blindandi. Þeir
hafa sinn stafinn hvor og þreifa sig
áfram með þeim. Undir einu trénu
er bekkur og þar situr ung stúlka
í hvitum hjúkrunarbúningi og kenn-
ir tveimur hermönnum að leika á
fiðlu. Hún er af hinum göfugustu ætt-
um í Faubourg St. Germain, en
hún hefir einnig lokið námi á hljóm-
listarskóla. Það getur verið, að hana
hafi einhvern tíma dreymt um það,
að verða heimsfræg. Nú er hljóm-
listin sama sem landvarnarskylda henn-
ar. Hún á að græða meinin. Hún á
að kenna hinutn blindu að sjá.
Hljómarnir eiga að verða að birtu
fyrir hina blindu.
Blindi lærlingurinn, sem er að
æfa sig, er allur bláflekkóttur i fram-
an. Sprengingin varð svo nærri
honum, þá er þeir félagar gerðu
áhlaup á skotgröf nokkra. Bæði
augun misti hann, en yfirskeggið er
snoturlega snúið upp á við. Hann
er tuttugu og fjögra ára og hún
tvitug. Hún ljómar af gleði og
hann brosir. Það getur vel verið,
að hann sjái hana samt sem áður.