Morgunblaðið - 21.03.1919, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 21.03.1919, Blaðsíða 1
Föstudag 21. marz 1919 6. argangr 128. tölublað Bitstjórnarsími nr. 500 Ritstjóri: Vilhjálimir Fimima ta*fold*rprantmi8ía jáffrsifalmfSad iUf* 6*§ m I t Guðmundur Guðmundsson skáld. œ \ Það varð skanit á milli skáid- anna okkar, Guðmundanna. Guð- mundur Magnusson andáðist um miðjan nóvembermánuð, og nú er Guðmundur Guðmundjsson einnig dáinn. Varð hann, sem kunnugt er, mjög veikur af inflúenzunni, en hjarnaði þó það við, að hann komst á fætur um tíma. Fyriv nokkrum yikum lagðist hanu rúmt'astur á ný í brjósthinmubólgu, sem nú hefir dregið bann til dauða. Guðmundur er fæddur í Hrólfs- staðahelli í Rangárvallasýslu 5. >sept.. 1874, en þar bjuggu foreldr- ar hans. Bar snemma á miklum skýrleik hjá honum og eigi var hann gamall, er hann íór að setja saman vísur. Hneigðist hugur hans lítt að líkamlegri vinriu, en þeim mun meira að bókumim. Hami las alt sem hann náði í, og hafði öll litispjót til að ná sér í bæktir,, eink- um skáldskaparlegs ct'nis. Séra Valdimar Briem á Stóra-Núpi var maður, sem Guðmundur hafði mikl- ar mætur á. enda var 'hann eina skáldið um þær slóðir og í miklu áliti. Mun hann fyrstur hafa tekið eftir því, að góður efniviður var í Guðmundi og hvatt hanu til náms. Reyndar þurfti ekki að hvetja, — Guðmundur var staðráðinn í að kljúfa þrítugan hamarhm til þess að mentast og í'oreldrar hans styrktu hann eins og títil efni þeirra frekast leyfðu. Hann komst í lærða skólann og útskrifaðist þaðan. Arin áður en Guðmundur fór í skóla hafði hann orkt ýmislegt, og ekki minkaði það eftir að hann var farinn til Reykjavíkur. Hann varð alkunnur fyrir skáldskap sinn, eigi að eins meðal skólapilta, ' heldur einnig um land altf. Viðurnefnið „skólaskáld" könnuðust menn nú við um land alt og heima í átthög- um hans eru þeir margir, sem enn þann dag í dag kalla hann Guð- mutid skólaskáld. Sambekkingar hans úr skóla bregða því við, hversu íslenzku-ritgerðirnar háns hafi'ver- ið liprar að orðfæri og efni, hann var „stílisti" á óbundið mál flest- um öðrum fremur, en iðkaði það ei8i mikið. Hitt varð hans hlutskifti Xaupirðu góBan hlnt, taundu hvar þú fékst hann Sigurjón Pétursson. að yrkja ljóð, og þar náði hann meiri leikni og lipurð en allir sam- tíðarmenn hans. Vorið 1899 kom bið fyrsta ljóða- safn hans út. Misjafnir voru dóm- arnir um það, en þó yfirleitt frem- ur góðir. Einna skýrastur og sann- astur mun dómur Jóns Ólafssonar í „Nýju Öldinni" vera. Hann telur kvæðabálkinn „Hafsins börn'' vera einkennilega rómantiskt, svo ævin- týralegt, að það minni á Hol- ger Drachmann, ,og „Sigrímu í Hvammi" telur hann snildarvel kveðinn Ijóðabálk. Og emi fremur segir hann: .„.... Maður finnur til þess, að ljóðin eru eins og söng- textar; maður finnur til þess, að ]ian Tmiadu fyrst njóta sín til fulls, ef ]>au væru sungin — sungin vmdir lögum, sem túlkuðu sömu tilfinn- ingarnar, sem fengið hafa orðbún- ing hjá skáldinu." — Og einmitt þetta varð eirikenni skáldskapar hans alla tíð. Það voru fyrst og fremst 1 j ó ð, sem hann orkti, og enginn kunni betur en hann að yrkja texta, sem féllu saman við tónsmíðina. Og þegar tónsmiðir hafa viljað velja sér kvæði til að semja lög við, hafa þeir hvergi gresjað jafn auðugan garð og hjá Guðmundi Guðmimdssyni. Hann var söngsins skáld og honum lilýtur að hafa verið einkar létt um að yrkja. Hvergi í öllum hans mikla kveðskap kennir þess, að skáldið hafi átt bágt með að fullnægja kröf- um braglistarinnar, og gekk hanu þó eigi á snið við erfiðari háttu. Hann lék sér að því að kveða dýrt, og búningurinn var alt af jafn nnildarlegur og orðfærið -'afn Jjóst. Hann var ekki einn af þeim, sem kveða svo þvmglega og eru svo myrkir í m.áli, að fólk kallar þá spekinga, af þVí að það skilur þá ekki. Önnur ljóðasöfn Guðmiindar eru: „Strengleikar", „Gígjan", „Priður á jörðu" (bókin, sem Þórhallur heitinn biskup sagði um, að höf- undurinn verðskuldaði friðarverð- laun Nobels fyrir), „Ljósaskifti" o. fl. í hltteðfyrra kom út nýtt safn af ljóðmælum Guðmundar í vand- aðri útgáfu. Hann hafði þá um Kæupirðu góðan blut, þá mtœdu hvar þú fékat hann Sigurión Péturason. Leikféíog Heijkfavífiur. Skuggar leikrit i 4 þáttnm, eftir Pál Steingrímsson, verður leikið sunnudaginn 23. marz kl. 8 síðdegis Aðgöngumiðar seldir í Iðnó á laugardag frá kl. 4—7 með hækkuðn verði og á sunnudag frá kl. 10—12 og eftir 2 með venjulegu verði. margra ára skeið verið uppáhald allra Ijóðelskandi manna og náð þeirri viðurkenningu, að vera tal- inn mesta ljóðskáld landsins, að minsta kosti hvað búning ?ánerti. Fyrir utan allar þessar Ijóðabækur, orkti hann feiknin öll af erfiljóð- um, og mun tvímælalaust meira liggja cftir hann af ljóðmælum en nokkurri íslcnding annan. Hagur Guðmundar var alla tíð fremur crfiður, eins ng títt er um skáld á þessu landi. Það verður engimi feitur á því að yrkja, og flestir verða að stunda önnur störf jöfnum höndunj, þó þau séu þeim ógeðfeld, til að hafa til hnífs og skciðar. Lengst af átti Guðmundur heima hér í Reykjavík og stundaði skrifstofustörf, kenslu og annað þess háttar. Hann dvaldi nokkur ár á ísafirði, var þar fyrst skrifari hjá bæjarfógeta, en síðar gerðist hann umsjónarmaður með bóka- safninu þar og var jafnframt kenn- ari. Síðustu árin dvaldi þann hér í bænum og stundaði blaðamensku jafnframt ritstörfunum; var haim ritstjóri „Frétta" síðastliðið ^r. Á stúdeutsárum sínum var Guð- mundur efamaður mikill í trúmál- um, og marga hildi mun hann hafa háð við sjálfan sig um það um æf- ina, hvað væri sannleikur í þeim efnum. En á síðari árum var hann kominn að fastri niðurstöðu. Kenn- ingar guðspekinga f éllu honum vel í geð og hann varð einn áhugasam- asti maðurhm í félagsskap þeirra hér á landi. Hann var mjög áhuga- samur um bindindismál síðari ár æfi sinnar og var í stjórn Good- Templarareglunnar frá 1913, þar af stórtemplar árin 1915—14. Kvæntur var hann Olínu Þor- steinsdóttur frá fsafirði, Eignuð- ust þau hjón 3 dætur, Hjördísi, Steingerði og Droplaugu, sem all- ar eru á æskuskeiði. Var heimilislíf Guðmundar eins og Ijóð hans — fegurra heldur en flestra. Erl. símfregnir. (Frá fréttaritara Morgunblaðsins). KáupirQu góðan hlut, pi mundu hvar þú fékst hann. Sigurjön Péturtison. Khöfn, 19. marz. Ðanska stjómin. Zahle-stjórnin tekur við aftur hreytt. Á föstudagirm verður fund- ur í ríkisþinginu og er búist við því, að vinstrimenn og íhaldsmenn muni enn halda áfram baráttu gegn stjórninni. Munch hermálaráðherra og Neer- gaard eiga að vera fulltrúar Dana í nefnd þeirri, sem á að koma fram fyrir hönd hlutleysingja, þá er farið verður að stofna alþjóða- bandalagið. Friður um mánaðamðtin. Prá London er símað, að Þjóð- verjum muni birtir friðarskilmál- arnir um 29. þessa mánaðar. Ur loftinu. London, 20. marz. Priðarskilyrðin. Brezkir fréttaritarar í Paríg segja, að nieðal friðarskilyrða þeirra, sem Þjóðverjum verða sett, séu þau, að þýzki herinn sé lagður niður. Þjóðverjar hafi ekki leyfi til þess að hafa meira en 100,000 menn undir vopnum, og strangar gætur verði hafðar á því, að tak- markaður verði herbúnaður þeirra og hcrgagnaframleiðsla. Ráðstaf- anir verða líka gerðar til þess, aS Kaupirðu góðan Mut, pá mucdu hvar þé fékat h«am< Sifipurjón Pétuwson.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.