Morgunblaðið - 30.03.1919, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 30.03.1919, Blaðsíða 1
Sunnudag 30 marz 1919 NBLA 6. árgangur 37 tölublað Ritstjórnarsími nr. 500 Ritstjóri: Vilhjálmur Pinsen ísafoldarprentsiniðja Afgreiðslusími nr. 500 Utan af laodi. Sfórbrunð á Seyðisfirðí Seyðisfirði, í gær. f fyrrinótt kom upp eldur á Seyð- isfirði og brunnu þar þrjú hús, lækniskúsið og hinar svo kölluðu Nýjabúð og Nielsensbvið. í læknis- liúsinu brann alt innbú, en vörum bjargað að mestu úr búðunum. Um tíma var ekki annað sýnna en öll Aldan mundi brenna. Var á ssnarpur norðanvindur og hríð. Jariiiför Guðmundar GuSmundssonar skálds. Hún fór íram í gær að viðstöddu aneira fjölmenni en dæmi eru til, og sýndi það bezt hve víða hami átti ítök í fólki, að svo margir nrðu til þess að fylgja sögvaranum góða til hinstu hvíldar. Á heimili hins-látna flutti séra Ólafur Ólafsson húskveðju, en bekkjarbræður hans, E. Claessen, Jón Proppé, Árni Pálsson, Ólafur D. Daníelsson, Einar Gunnarsson og S. Á. Gíslason báru hann að samkomuhúsi guðspekinga, Pór þar fram stutt kveðjuathöfn. Frú Aðal- björg Sigurðardóttir talaði nokkur prýðisfalleg orð eftir hinn látna formann félagsins, en Einar Viðar söng kvæði það eftir Sigurjón Jóns- son, er birtist i Morgunbl. fyrir nokkrum dögum. Guðspekingar báru kistuna inn í húsið og út úr því, þeir L. Kaaber, Jón J- Aoils, Jón Asbjörnsson, Halldór Hansen, Jón Árnason og Þork. Þorláksson. Kistan var hvítmáíuð og festur á hana silfurskjöldur með nafni f3uð- mundar heitins. Hún var alþakm krönsum og einnig var á henni feilí- urharpa frá Stórstúku íslands. Inn í dómkirkjuna báru kistuna skáldin Indriði Einarsson, Einar H. Kvaran, Þorsteinn Gíslason, Bjarni frá Vogi, Hannes Blöndal og Árni Tkorsteinsson. Plutti séra Bjarni Jónsson ræðuna, en áður en kistan yar borin út söng karlakór, undir stjórn Sigfúsar Einarssonar, ljóð er Þorst. Gíslason hafði orkt, en Sigfús samið lag við. Sama kór söng einnig við gröfina og heima. Út úr kirkjunni báru embættis- Uinlitt KADETTATAU og MORGUNKJÓLATAU. H. P. Duus. A-deid. LeihfélatQ H^ijkiavíkur. Nei og Hrekkjabrögð Scapins leik;n i kvöid og á tnorgun — Aðgöngumigar seldk í Iðnó. menn stórstúku íslands kistuna, en samsýslungar Guðmundar heitins, þeir A. J. Johnson, Halldór Sig- raðsson úrsm., Eyjólfur Eiríksson, Jón Ólafsson, Bogi Ólafsson og Brynj. Björnsson tannlæknir inn í kirkjugarðinn. Höfðu þejr beiðst þess, að Rangæingar mættu votta Guðmundi heitnum hugarþel sitt með því að sjá um litförina. 1 norðvesturhorni nýja kirkju- garðsins er uppmúruð gröf, alþak- in blómum og krönsum. Þar hvíiir Guðmundur Guðmundsson. En blómin visna fljótt. í þeirra stað á að koma bautasteinn, er standist tímahs tönn jafn vel og ljóð skálds- ins munu gera, og samboðinn þeim. Bæjarpósturiiin. Verið er að koma nýju skipulagi á útburð bréfa í bænum. Er bænum skift í fjögur umdæmi og verða því framvegis 4 póstar í bænum, en hingað til mun sami maðurinn hafa séð um útburð allra bréfa í bæinn. Það er eitt atriði bæjarpóstunum viðvíkjandi, sem rétt væri að vekja máls á nú. Það er það, að póstarnir eiga aS hafa einkennisbúninga. Bærinn er orðinn stór og það kem- ur sér oft vel að geta þekt póst- ana. Önnur lönd hafa einkennis- húninga handa póstunum og það er miklu uauðsynlegra að þeir séu ein- kennisbúnir) heldur en embættis- mennirnir. Þar að auki er útgang- nrinn á bæjarpóstunum sumum svö slæmur nú, og póststjórninni ósam- booinn, að fyrir þá sök eina væri næg ástæða til þess að klæða þá fyrir opinbert fé. Þess vegna skal þeirri tillögu beint til þóstmálastjórnarinnar, ag bæjarpóstunum verði hið fyrsta fenginn smekklegur einkennisbún- ingur og er eigi síður ástæða til þess að fara fram á þetta, er burð- argjöldin hafa nýlega verið hækk- uð um helming. Svart ALPACCA og GARDÍNUTAU. H. P. Duus. A-deid. » áGBOS Messur í dag: I dómkirkjunni kl. 11 f. h., síra Frið- rik Friðriksson. 1 fríkirkjumh í Haínarfirði kl, 2 síðd., síra Ól. Ólafsson. í þjóðkirkjunni í Hafnarfirði ki. 12, síra Árni Björnsson. Biskupinn flytur hið fjórða og síð- asta erindi sitt í dórakirkjuimi i dag kl. 5. Efni þess er: „Hvað er kristin- dómur f' „Botnía" kom til Kaupmannahafn- ar þ. 28. þ. mán. M.b. „Faxi" kom í fyrrinótt frá Þorlákshófn og Eyrarbakka. Hafði meðferðis mikið af vírbundnu heyi frá Eyrarbakka. „Ýmir" er nýkominn af fiskveiðum n>eð ágætan afla (79 tunnur iifrar). Enskur botnvörpungur kom hm í lyrrakvöld með brotið spil. Víðsjá, Sól og jörö Það er margsannað, að loftslag hér á jörðunni hefir verið miklum breyt- ingum undirorpið. Pyrir 10—20000 ár- um var allur norðurhluti og nokkuð af Mið-Evrópu þakið ís. En lengra t'ram í aldir var svo milt loftslag á Spitz- bergen að það var líkast því sem nú er í norðurhluta ítalíu. Þá óx þar pálniaskógur og þar sprattn valhnet- ur. Þessi dæmi sýna það Ijóst, hve stórkostlegum breytingum loftslagið hefir tekið og allar líkur eru til þess að aðrar eins breytingar mnni verða í framtíðinni. BORÐDÚKAR og SERVIETTUR. KVEN-NÆRFATNAÐUR. H. P. Duus. A-deid. En af hverju stafa svo þessar tóeyt- ingar? Verður þeirra vart nú á dög- um ? Margar getgátur hafa komið fram um það. Sumir hafa haldið fram, að bafstraumar mundu valda breytingun- um, aðrir álíta að þœr stafi af því, að heimskautin flytjist til, enn aðrir að jarðskorpan skriki til o. s. t'rv. All- ar þessar getgátur eru nú taldar rang- ar. Vísindamenn halda því fram, að ástæðurnrir til loftlagsbreytinganna sé að leita utan við jörðina, í sjálfri hitalind jarðarinnar, sólinni. En þá kemur spurningin um það, hvort geislun sólarinnar sé breytingum undirorpin. Og því svara vísindamenn- irnir játandi. Á yfirborði sólar verða stórkostlegar breytingar, en þær hafa aftur áhrif á loftslag jarðarinnar. Hafa ameríksku vísindamennirnir Langley og Abbots auðgað vísindin mikið á þessu sviði hin síð&ri árin. Af breytingunum á yfirborði sólar- imiar eru sólblettiruir merkastir. Stærð þeirra er mismunandi, sumir eru 100 sinnum stærri heldur en yfirborð jarð- arinnar, en ínenn hafa þó tekið eftir sólblettum, sem eru 2—300 sinmun stœrri en yfirborð jarðar. En auk sól- blettanna verða ýmsar aðr^r breyting- ar á yfirborði sólar, til dœmis hinir svo nefndu sólkyndlar (protuberans) og sólgígir (solpore). Sólkyndlarnir ern. ógurleg gos, að meðaltali 36,000 km. há, en stundum alt að 500,000 kíló- metra há, og goshraðinn er frá 400— 900 kílómetrar á sekúndu hverri. En verður nú þessarar breytinga vart hér á jörðunni? Já — sólblettirnir standa í nánu sambandi við segulafl jarðar og norðurljósin. Þetta sézt glögt á því, að misvísun áttavita stend- ur í nánu sambandi við aldur sólblett- anna, þ. e. a. s. þau 11,2 ár, sem sól- blettirnir eru að vaxa og þverra aftur. En það er ekki að eins rafgeislun sól- arinnar, sem hefir áhrif á jorðunni, heldur einnig ljósgeisluu og hitageisl- un hennar. Það getur hvert barnið skilið, að hitageislun hennar hafi áhrif á lofts- lag jarðarinnar. Norsku vísindamenn- irnir Priðþjófur Nansen og Helland- Hansen hafa um mörg ár verið að rannsaka þetta og rannsóknir þeirra hafa sannað það, að náið samband er milli meðalhita jarðarinnar á ári og hins, hvað sólblettirnir eru stórir. Þegar sólblettirnir stækka eykst hitageislun sólarinnar, en brátt fyrir það kólnar loftslagið á jörðnnni sam- tímis. Menn hefir stórfurðað á þessu, og ekki skilið slíkt undnr. En það er vegna þess, að þeir hafa gleymt hreyf- ingunni í gufuhvolfi jarðarinnar og hinu, að það eru ekki nema 12% af sólarhitanum, sem komast í gegn um gufuhvolfið. Hitabreytingar valda vindum í gufuhvolfinu og þess vegna er það, að aukin hitageislun sólar verð- Stórt úrval af Rlúndum, svörtum og hvítum, mjóum og breiðum. H, P. Duus. A-deild.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.