Morgunblaðið - 20.04.1932, Blaðsíða 3

MORGUNBLAÐIÐ
S
IHorgtttiMaðift
Út^rof.: H.f. Árvakur, Reykjarlk.
Ritstjðrar: Jðn KJartansson.
Valtýr Stef&nsson.
Rltstjðrn og afgreitisla:
Austurstræti 8. — Slmt B00.
Auglýslngastjðrl: E. Hafberg.
Auglýsingaskrifstofa:
Austurstræti 17. — Stml 700.
Helmaslmar:
Jðn KJartansson nr. 741.
Valtýr Stefánsson nr. 1810.
E. Hafberg nr. 770.
Áskrlftagjald:
Innanlands kr. 2.00 & mánuOl.
Utanlands kr. 2.50 & asAouBL
t lausasðlu 10 aura eintakiB.
20 aura meO Losbðk.
• r ■ •• •
riarlogin
afgreidd til efri deildár.
Þriðju umræðu fjárlaga var lok-
ið í Nd. í fyrrinótt. Hjer verður
getið um helstu brtt. er samþykt-
ar voru.
Frá fjárveitinganefnd: — Til
Bakkafjarðarvegar og Geithellna-
vegar 5000 kr. til hvors, til Álf-
heiðar Bilöndal, eltkju Kristjáns
Blöndal póstafgr.m. 300 kr.
Frá einstökum þingmönnum:
Fjallabaksvegur 10 þús., Jökul-
Halshlíðarvegur 5000, Breiðdals-
vegur 5000 kr.. til fjallvega 5000
kr. hækkun; vörnflutningastyrkur
til hafnleysishjeraða á Suðurlandi
20 þús. (ef frv. um bifreiðaskatt.
verður samþ.); til v.b. Skaftfell-
ings 4000 kr. hækkun, til Jóns
Blöndals til lokanáms 1200 kr.,
til Jóns Leifs 1500, Skáksamband
íslands 1500; ræktunarvegur í
Vestmannaeyjiim 6000 kr.; fram-
lag ríkissjóðs til erindrekstrar í
Miðjarðarhafslöndum lækkað úr
-3000 í 6000 kr.; til Búnaðarbanka
fslands, til greiðslu á eftirstöðv-
um af láni Áslækjarrjómabús við
Viðlagasjóð 5500 kr.; samskonar
æftirgjöf vegna Mjallar 12 þús.
kr.; Gamalmennahæli á ísafirði
200 kr. liækkun; til Jóns Gauta
Jónatanssonar, til að Ijúka námi
í rafmagnsfræði 1800 kr. Aftan
við styrkinn til Leikfjelágs Rvík-
ur var skeytt þeirri athugasemd,
-að 1000 kr. skyldu ganga til frú
Soffíu Guðlaugsdóttur til sjólf-
stæðra leiksýninga, ef ekki næst
samkomulag um samstarf milli
hennar og Leikfjelagsins. Til. Stór-
stúkunnar 10 þús. (úr 8 þús.) en
þar áf 2500 til sambands bindind-
isfjelaga i skólum landsins. Holta-
vörðuheiðarvegur 30 þús. (úr 20
þús.).
I’á. voru samþyktar ýmiskonar
heimildir til stjórnarinnar, svo
sem:
Að skipa þrjá menn t il að at-
lmga ástand Flóaáveitunnar og
fjárhagsgetu bænda á áveitusvæð-
inu; að láta niður falla áskilið
framlag á móti ríkissjóðstillagi til
Kjósarvegar árin 1930 og 1931;
að veita st.yrk til að koma upp
mjólkurhúuin til osta- og smjiir-
gerðar. Vj kostnaðar; að fela
st.jórn Búnaðarbankans að selja
hin dönsku ríkisskuldabrjef. sem
viðlagasjóður á og eru nú að
tryggingu fyrir veðdeild Lands-
bankans, enda greiðist skuld við-
lagasjóðs við ríkissjóð af andvirði
hinna seldu brjefa; að taka á
h igu á hentngum stað í Reykja-
vík kjallara til geymslu á Inn-
lendiuu kartöflnm.
„Hegrinn"
veldur spjöllum í höfninni.
Brýtur framsiglu og reyk-
háf af skipi.
1 rokinu í gærkvöldi tók „Hegr-
inn“ svo mikið á sig að hemlur
hans biluðu hafnarbakkamegin og
Iirakti stormurinn ,,Hegrann‘ ‘ með
f'Iugferð eftir brautart.eininum sem
ei' á hafnarbakkanum.
Þar við bakkann liggur kola-
skipið ,,Ingerfire“, sem verið ei\
að skipa upp úr. Um leið og ,.Hegr
inn“ rauk á stað, rakst hann fyrst.
a framsiglu skipsins. Er hún úr
hollu járni að neðan og bognáði
þar og lagðist flöt út af ofan á
stjórnpall skipsins. „Hegrinn“ helt.
áfram. Fór hann rjett yfir stjórn-
pallinn og rakst mi á reykháf
skipsins og svifti honum af, svo að
hann lá laus og flatur á vfirbygg-
iuguunL
Enn helt „Hegrinn“ áfram og
rann brautina á enda. Þar á end-
anum er viðnám, oki allmikill, sem
hann átti að staðnæmast við, en
hann hentist þar vfir og fram af
ieiniimm og gróf sig niður í upp-
fyllinguna. Þá. staðnæmdist hann
fyrst og munaði þá minstu að
hann hefði líka lent á aftursiglu
,.lngerfire“ og þá auðvitað brotið
hana eins og framsigluna.
Fjárlög Breta.
Nýir tollar.
London, 19 .apríl.
United Press. FB.
Fjármálamenn og viðskiftamenn
sjerstaklega, en raunar eigi síður
a'Ilur almenningur, bíður með ó-
þreyju eftir því, að Chamberlain
leggi fram f járlagafrumvarp
stjórnarinnar í dag, ekki síst
vegna þess að talið er víst. að
frumvarpið muni leiða í ljós hver
verði stefna stjórnarinnar um á-
lagningu fastra tolla. í nánustu
framtíð og hvað komi í stað
þeiírra, sem ganga úr gildi í imaí
næstkomandi. — Búist er við. að
Chamberlain hefji ræðu sína kl.
3.30 síðd. og tali í níutíu mínútur.
— Vegna Lausanne og Ottawe
ráðstefnanna er tæplega búist við,
að önnur fjárlög verði lögð fram
í haust.
Samkvæmt útvarpsfrjettum frá
Englandi gat Chamberlain þess í
ræðu sinni, að tekjuhalli á sein-
ustu fjárlögum hefði orðið meiri,
«D ráð var fyrir gert. og stafaði
það aðallega af því, að tekju-
greinir hefði brugðist, t. d. tekjur
af pósthúsum uim 700.000£. Aftur
á móti hefði skattar farið fram úr
áætlun og hefði það bjargað fjár-
málum Breta hve vel menn hefði
greitt skattana. Lengra væri ekki
hægt að ganga í beinum skattaá-
lögum en gért hefði verið. og yrði
skattarnir að lækka undir eins og
liægt væri. — Tekjuauka af inn-
fhitningstollum kvað hann hafa
orðið 33 milj. £ og gerði ráS fyrir
að nýir tollar yrði lögleiddir.
---——-------------
Forvaxtalækkun.
Helsingfors, 19. apríl.
TJnitcd Press. FB.
Forvextir hafa verið lækkaðir
um í &V2%.
innflutninsur á vörum
sem framleiddar eru í landinu,
eða hægt er að framleiða hjer.
Þegar litið er á verslunarskýrsl-
urnar, rekur maður fljótt augun í
það, að fyrir stórfje eru fluttar
inu árlega ýmsar vörur, sem fram-
Ieiddar eru í landinu sjálfu, eða
hægt er að frainleiða hjer.
Nú er það að vísu svo, að ekki
éru til yngri verslunarskýrslur en
frá árinu 1929, og hefir eitthvað
bre.ytst til batnaðar nm innflutn-
inginn síðan. En af skýrslum þess-
v.m má þó margt læra, og margar
tölur eru þar athyglisverðar.
T. d. höfum vjer flutt inn þetta
ár síld til beitu fyrir 95 þús. kr.
Er hart ti! þess að vita, þar sem
vjer erum á hverju ári í vand-
ræðum með að selja þá síld. sem
vjer veiðum sjálfir.
Kjötmeti var flutt inn fyrir 66.-
299 kr., þar af pylsur fyrir 45.401
kr. og flesk fyrir 17.291 kr.
Smjörlíki var fhitt inn fyrir 170
þús. kr„ en síðan mun sá inn-
flutningur hafa minkað st.órum,
enda eigum vjer ekki að þurfa að
flytja inn neitt af þeirri vöru. Af
svínafeiti, tólg o. fl. var flutt inn
fyrir 89 þús. kr.
Mjólkurafurðir voru innfluttar
fyrir rúmlega hálfa miljón króna,
þar af niðursoðitt mjólk fyrir
346.827 kr., smjör fyrir 22.338 kr.
og östar fyrir 146.516 kr.
Egg voru fhitt inn fyrir 140.946
krónur, og er það þó vara, sem
hægt er að framleiða hjer með
litlum tilkostnaði.
Af niðursuðuvörum, svo sem
síld, fisksnúðum, laxi, humar og
skelfiski, var flutt inn fyrir 83.769
krónur, en.af kjötmeti fyrir 60
þús. kr. og niðursoðið grænmeti
fyrir 27.237 krónur.
Kartöflur voru fluttar inn fyrir
329.951 kr„ laukur fyrir 41.460
kr., kálhöfuð og annað nýtt græn-
meti fyrir 42 þús. kr., og bláber
fynr 6367 kr.; er það að vísu
ekki há upphæð, en hjer er nóg
til af bláberjum og mætti tína svo
rnikið af þeim í sumum sveitum, að
þau væru útflutningsvara.
Alls konar efnavörur, svo sem
ávaxtamauk, saft, lakkrís, soja og
ávaxtalitur, tómatsósa, brjóstsyk-
ur. marsipan og konfekt var flutt
inn fyrir 268 þús. kr.. og kaffi-
bætir fyrir 257.619 kr.
Oáfeng drykkjarföng, svo sem
ávaxtavín, öl, gosdrykkir og edik
var flutt ínn fyrir 565.157 kr.
Af allsbonar ullarvörum er flutt.
inn geisimikið, þar á meðal ullar-
band f.yrir 123.506 kr., prjóna-
vörur (sokkar, hærföt o. fl.) 995,-
707 kr„ ullarfatnaður karla 883,-
341 kr .
Húðir og skinn voni flutt inu
fyrir 279.038 kr. og strigaskór fyr-
ir 111.276 kr.
Kert.i. sápa, skósverta, fægiefni
o. fl. var flut.t inn fyrir 617 þús.
króna.
Kjöttunnur og síldartunnur voru
fluttar inn fvrir rúmlega eina milj.
króna.
Tilbúnar vörur úr st.rái. reyr o.
fl. (þó ekki hattar) voru flntt.
ar inn fyrir 108.751 kr.
Baðlyf voru flutt inn fyrir 55.-
762 krónur.
Leirker ýmiskonar voru flutt.
irm fyrir 13.728 kr.
Hjer er farið fljótt yfir sögu.
en þessi dæmi ættu ])ó að nægja
til að sýna mönnum fram á, að
þett.a er óeðlilegur innflutningur.
Vjer flytjum hjer inn vörur, sem
vjer framleiðum sjálfir, svo sem
kjöt, fisk og ullarvörur. Og svo
flytjum vjer inn ógrynni af iðn-
aðarvörum, sem hægt er að fram-
leiða í landinu. Væri oss stórhagn-
aður að því að framleiða þær
sjálfir, þótt vjer verðum að kaupa
liráefni í þær frá útlöndum, því
að með því er aukin vinna í land-
inu, en það er nauðsynlegt, eins og
Iiögum vorum er nú lcomið.
Sambanö
iðnfjelaga.
Nýlega hefir verið stofnað sam-
band með iðnfjelögum þeim, sem
vinna að húsagerð í Reykjavík.
Sambandið lieitir: Tðnsamband
byggingamanna í Rej’kjavík. Þátt-
takendur í stofnun þess eru þessi
átta fjelög: Trjesmiðafjelag Rvík-
ur, Múrarafjelag Reykjavíkur,
Málarameistaraf jelag Reykjavík-
ui, Málarasveinafjelag Reykjavík-
ur, Fjelag píplagningamanna í
Reykjavík, Rafvirkjameistarafje-
lag Reykjavíkur, Rafvirkjafjelag
Revkjavíkiir og Veggfóðrarafjelag
Reykjavíkur.
Stjórn sambandsins' skipa einn
fulltrúi frá hverju sambandsfje-
lagi, og eru þeir þessir: Fyrir
Trjesmiðafjel. Markús Sigurðsson,
fyrir Múrarafjel. Kjartan Olafs-
son, fyrir Málarameistarafjel. Ein-.
ar Gíslason, f.yrir Málarasveinafjel.
Araldimar Hannesson, fyrir Fjel.
pípulagningamanna Ríkarður Ei-
ríksson, fyrir Rafvirkjafjel. Sig-
urður Jónsson, fyrir Rafvirltja-
méistarafjel. Eiríkur Hjartarson,
fyrir Veggfóðraraf jel. Victor
Helgason.
Forseti Sambandsins var kjörinn
Markús Sigurðsson; ritari Sigurð-
ur Jónsson; fjehirðir Einar Gísla-
son. Tilgangur sambandsins er að
(fla samstarf iðnaðarmanna í þess-
nm iðngreinum á allan hátt og
þá fyrst og fremst með því, að
fyrirbyggja að aðrir en kunnáttu-
menn, vinni að fagvinnu í þess-
um greinum, og gera tilraun til
að hindra óheiðarlega samkepni,
sem komið hefir fram í því að
einstaklingar hafa gert, svo lág
tilboð í ýms verk, að þeir hafa,
ekki getað leyst þan svo vel af
hendi, að viðunandi geti talist.
cg stundum orðið að hætta við
þau há.lfgerð, sjer og öðrum til
tjóns. Þessum tilgangi livgst Sam-
bandið að ná, með því að stuðla
að því, að hver einstaklingur, sem
iðnrjettindi hefir, sje meðlimur í
fjelagsskap sinnar iðngreinar, og
að þeir brjóti ekki í bág við lög
og fyrirmæli fjelaganna.
Meðlimir geta öll iðnfjelög orð-
ið, sem vinna að húsagerð í Rvík.
og auk þess, einstakir meistarar,
ef ekkert meistarafjelag er starf-
andi í þeirra iðngrein.
Sambandið vinnur á ópólitískum
grundvelli, enda mæla lög ]iess svo
fyrir, að ekkert sambandsfjelag
megi vera meðlimur í neinu því
sambandi. sem pólitískt get.i talist.
Erindreki í London. Við 3. um-
ræðu í Nd. í fvrrinótt, var feld
fjárveiting ti*l þess að hafa ís-
lenskan erindreka í London.
Deilur Breta og Ira.
Lorulon, 18. apríl.
United Press. FB.
De Valera hefir skorað á breshu.
stjórnina að leggja fram sannanir
fyrir því, að fríríkið hafi með
samningi skuldbundið sig til a<5
inna af hendi ársgreiðslur t»»r,
sem hafa orðið Bretastjórn og'
hinni nýmynduðu fríríkisstjórn. íjð
deiluefni. Breska stjórnin hefir
orðið við áskorun De Valera nu.ð
því að birta opinbera skýrslu utm(
fjárhagssamkomulag milli Breta-
stjórnar og fríríbisstjórnarinnar,
frá árinu 1923, en í samkomnJagi
þessu er vikið að. ársgreiðslrumm.
Sjálfstæði Navarra.
Pamplona, 18. apríl.
United Press. UB.
Tilraun varð gerð til þess 1 d&g
að brenna hús Joaquin Bale«tetta,
leiðtoga flolcks. sem vill endur-
reisa hið forna Navarra-konung-
dæmi. — Balestena og fleiri hoo-
ungssinnar hafa verið handteknir
og saltaðir um svikráð gegn lý.ð-
veldinu. (Pamplona. eða Pampiv-
luna, stendur við fljótið Arga »
Norður-Spáni. Borg þessi var höi-
uðborg hins forna Navarra-koo-
ungdæmis).
mþingisfáninn.
í 87. tbl. Morgunblaðsins ei
smágrein með yfirskriftiiini
lenski fáninn og Alþingishúsið"
og undirskrifuð „8káti“.
Það má vel vera að sá, sem.
greinarstúfinn skrifaði sje eða hafi
verið skáti, um það er mjer óhunn-
ngt.
Skátum er kent að hera vir$-
ingu fyrir þjóðarfánanum og elska
hann svo, að þeir megi eigi þola
að honum sje sýndur ósómi, en'
])ótt skátum sárni að sjá t. d. ilia
útleikinn eða rifinn fána dreginn
a stöng. her þeim að finna að því
á kurteislegan h.átt og ef þeir
birta aðfinslur sínar í opinheru
blaði. þá að skrifa undir eigih
nafni. Enda er það algjorlega
gagnstætt anda og fyrirmælum
sfcá.talaganna að ófrægja með
dylgjum hvern sem í hlut á eg
ekki þá síst sjálft Atlþingi lands-
ins eins og virðist koma fratn í
áðnrnefndri greiu.
Reykjavík, 16. apríl 1932.
A. V. Tulinina,
skátahöfðingi.
Ath. Urnrædd grein var birt. hjcr
í blaðinu með tilliti til þess, að
það væri almenn ósk skátafjeiaga
að hún væi'i birt. Hefir því hjer'
verið um misskilning að ræða sem
liöf. ofannefndrar greinar íeið-
rjettir. . Ritstj.
Gengi sterlingspunds.
London, 19. apríl.
United Press. F*B.
Gengi sterlingspunds í gær. mið-
að'við dollar 3.7714, er yiðskifti
hófnst. en ■ 3.78%, er viðskiftttm
laiik.
New Vork: Gengi sterlingsprnuks
$3.79, er viðskifti liófust, eú
$3.78%, er viðskiftum lauk.
Verslnnarmannafjelag Hafnas-
fjarðar heídur dansleik í kvöid
í Hótel Birninum.