Morgunblaðið - 07.07.1934, Page 3

MORGUMBLAÐIÐ
3
Ekki §vo leiit §em
þeir lála.
Ofbeldisstefnur og skriffinn-
ar Alþýðublaðsins.
Þann 26. maí s. 1. skýrði Al-
þýðublaðið frá því, að upp hefði
komist í Rússlandi fjárdráttar-
og mútumál og' að leynilögregla
stjórnarinnar (Gr. P. U.) væri
bendluð við málið.
Þegar Alþýðublaðið birti fregn
þessa, fanst því sýnilega mikið til
hennar koma, því að fyrirsögnin
ein tók nálega % tveggja dálka
rum í blaðinu. í fyrirsögninni
stóð m. a. þetta:
„25 lögregluþjónar skotnir.
100 bíða hengingar“.
— Hver ósköpin gang'a á, hugs-
aði lesandinn, er hann sá þessa
fyrirsögn. — Nú hlýtur þó Al-
þýðublaðið að taka rækilega í
lurginn á stjórn bolsjevíka fyrir
slík hryðjuverk.
En hvað skeður ?
Alþýðubláðið segir ósköp iát-
laust frá þessum viðburðum. Er
blaðið hefir skýrt frá fjárdrátt-
unum og mútunum, seg'ir það, að
rússneska stjórnin hafi tekið
málið „föstum tökum“. „Stalin
hefir sjálfur tekið málið í sínar
hendur og tekið það mjög föst-
um tökum“, segir Alþýðublaðið.
Þvínæst segir Alþýðublaðið, að
Staiin hafi þegar látið skjóta 25
menn úr rússnesku, pólitísku lög-
reglunni og á annað hundrað lög-
reglumanna sætu í fangelsinu og
biðu hengingar!
Á þann hátt tók Stalin ,,föst-
um tökum“ á málinu. Og Alþýðu-
blaðið hafði ekkert út á þessar að-
farir Stalins að setja. Síður en
svo; honum var hrósað fyrir dug'n-
aðinn og snarræðið.
Þýska stjórnin.
Rúmum mánuði síðar berast þær
fregnir frá Þýskalandi, að ein-
ræðisstjórn Þýskalands hafi farið
nálcvæmlega eins að og rússneski
einræðisherrann, Stalin.
Uppvíst var, að nokkrir af
trúnaðarmönnum þýsku stjórnar-
innar sátu á svikráðum við stjórn-
ina og höfðu byltingaráfonn í
huga, Stjórn Hitlers fór nákvæm-
lega eins að , og Stalin, hiin ljet
tafarlaust skjóta forsprakkana
„öðrum tii viðvörunar‘“. Sam-
kvæmt opinberum skýrslum þýsku
stjórnarinnar hafa 26 menn verið
líflátnir vegna atburða þessara.
En nú kom. annað hljóð í Al-
þýðublaðið, heldur en á dögunum,
þégar Stalin tók ,,tt«ium tðkum“
á málinu og ljet unasvifalaust
skjóta 25 lögreglumenn og hengja
100. Nú var Hitler ríkiskanslari
og ,allir ráðherrar Þýslcalamds
stimplaðir morðingjar í Alþýðu-'
blaðinu.
Þessir atburðir eru hjer dregnir
fram, til þess að almenningur sjái
hina rjettu mynd af skriffimmum
Alþýðublaðmins.
í báðum þeim ríkjum, smm hjer
um ræðir, Rússlandi og Þýska-
landi. sitja að völdum einræðis-
stjórnir. Aðeýis er munurinn sá,
að í Rússlandi eru það kommún-
istar sem st.jórna, en í Þýskalandi
andstæðingar kommúnista, Naz-
istar.
í báðum ríkjunum er persónu-
legt frelsi þegnanna mjög' skert
og harðstjórn sitúr 'í valdastól-
unum.
Þegar harðstjórnin rússneska læt
ur umsvifalaust skjóta 25 lög-
reglumenn og hengja 100, heitir
það á máli Alþýðublaðsins, að
stjórnin „taki föstum tökúm á
málinu“. og stjórnin fær hrós
fyrir.
En þegar.þýska einræðisstjórnin
fer .nákvæmlega eins að og sú
rússneska, ráðherrarnir morðingj-
arnir, á máli Alþýðublaðsins.
Af þessu getur almenningur
sjeð, að ofbeldis- og hryðjuverk
eru‘ leyfileg og lofsamleg, að dómi
.Alþýðublaðsins, þegar harðstjórn
ra.uðliða framkvæmir , þau. En
þetta verður morð, þegar andstæð-
ingastjórn rauðliða lætur fivim-
kvæma verkiú.
Alþýðublaðið hefir hjer enn á
ný sýnt sinn rjetta liug til ein-
ræðis og ofbeldisstefnanna. Stefn-
an er ágæt, ef kommúnistar eða
rauðliðar fara með völdin. Þeir
mega drepa og myrða — það
heitir á máli Alþýðublaðsins, að
„taka föstum tökum á máhin-
um“.
Ráðningarskrifstofu
setur bæjarstjórn á stofn
í haust.
Svohljóðandi tillögu frá
borgarstjóra samþykti bæjar-
ráðið á fundi sínum þ. 29.
júní:
„Bæjarráðið leggur til,
að bæjarstjórn setji á stofn
ráðningarskrifstofu fyrir at-
vinnuleitandi bæjarmenn,
karla og konur, er taki tíl
starfa í byrjun sept. þ. á.
Forstöðumaður verði ráðinn
svo snemma, að hann fái
tíma til að kynna sjer til-
högun á slíkum ráðningar-
skrifstofum erlendis áður
en skrifstofan tekur til
starfa.“
Tillaga þessi var samþykt
á síðasta bæjarstjórnarfundi.
Um hana urðu nokkrar um-
ræður.
Borgarstjóri benti á, hve ó-
viðkunnanlegt það væri, er
menn kæmu á skrifstofur bæj-
arins í atvinnuleit, þá væri
ekkert hægt að liðsinna mönn-
unum, nema því aðeins, að
bærinn gæti tekið þá í vinnu.
Með því að hafa ráðningar-
skrifstofu, sem atvinnurek-
endur gætu leitað til, er
vinnu vildu kaupa, væri hægt
að miðla atvinnunni til þeirra,
sem mest væru þurfandi fyr-
ir atvinnu.
Stef. Jóh. Stefánsson bar
fiam tillögu um það, að leitað
yrði til verkalýðsfjelaganna
um forstjórn og tilhögun ráðn-
ingarskrifstofunnar. Sú tillaga
var feld.
í því sambandi sýndi borg-
arstjóri fram á, að aðalatriðið
væri það, að atvinnurekendur
bæru þá tiltrú til skrifstofu
þessarar, að þeir leituðu til
hennar; því aðeins kæmi hún
að tilætluðum notum.
rmaveikln
og lækn^iigatilraunir
Niels Dungail.
Nú vita menn hvaða tegundir orma það
eru, sem valda sjúkdómum sauðfjár hjer
á landi.
Góðar vonir um að hægt sje að stemma
stigu fyrir miklu tjóni.
Eftir að Níels Dungal pró-
fessor kóm heim úr utanför
sinni á dögunum, hafði blaðið
tal af honum til að fá að vita
um árangurinn af ferð hans
og rannsóknirnar á ormaveiki
sauðfjár. En það vandamál
bænda er eitt af þeim mál-
um, sem Dungal hefir tekið
að sér.
Hann segir svo frá:
Eg var um fjögra máhaða
skeið við dýralæknaskólann í
Hannover. Þar kynti jeg mjer,
eftir því sem kostur er á, hve
rannsóknum á innýflaormum
er langt komið. Er það mikil
og flókin fræðigrein, enda
mörg atriði, sem vísindin hafa
ekki enn leyst úr.
Ormategundirnar sex.
Eftir því ^sem næst verður
komist eru það aðallega sex
tegundir innýflaorma, er
valda sjúkdómum í íslensku
sauðfje, tvær tegundir í lung-
um, en fjórar í maga og görn-
um.
Allar tegundir þessar
þekkja erlendir vísindamenn.
En svo er að sjá, sem sömu
tegundir og hjer eru skæðar
í sauðfje, geri frernur lítinn
óskunda í öðrum löndum. Mun
sá mismunur sennilega stafa
af því, að fje fær hjer aðra
meðferð og aðbúð en víða
annarsstaðar.
Skæðasti innýflaormurinn
erlendis lifir í lifur kinda. En
hann er hjer ekki til, enda
hefir hann hjer eigi lífsskil-
yrði, því hann lifir á vissu
þroskastigi í smásnígli einum,
sem er ekki hjer á landi.
En t. d. lungnaorúiurinn,
sem hjer gerir mikið tjón, er
talinn fremur meinlaus ytra.
Og eins er með smáorminn,
sem lifir í vinstur kindanna og
vafalaust veldur oft mestu um
það, að fjeð horast og fær
ekki, notið fóðursins.
Þá er hjer önnur tegund
garnorma í wiuífje, sem oft
er svo mikið af, að kindurnar
verða fárveikar og drepast
margar.
Lækningar og varúðarráðstaf-
anir.
• Nú,þegar fengin er vissa um
það, hvaða tegundir orma það
eru, sem gera hjer tjón á
sauðfje,v er lagður grundvöll-
urinn að lækningastarfinu og
varúðarráðstöfunum í fram-
tíðinni. Því um leið vita menn
að mestu um lífshætti þess-
ara orma, þar sem um það er
fróðleik að fá í erlendum
fræðiritum.
Að vísu getum við ekki svo
mjög stuðst við erlenda
reynslu hvað læk.ningar snert-
ir, þar sem, sem fyr segir, að
ormategundir þessar eru víð-
ast taldar meinlausar og lyf
því sjaldan notuð.
Nú verða rannsóknir að
byrja hjer á hverri einstakri
ormategund fyrir 'sig, hvern-
ig ormarriir berast kind frá
kind og hvernig þeir haga sjer
yfirleitt.
Góðar horfur eru á, að tak-
ast megi að hreinsa ormana
úr fjenu. En spurningin er
þessi, hvernig á að koma í veg
fyrir, að kindurnar smitist
jafnharðan aftur og fyllist af
ormum. Egg ormanna fara
með saurnum niður í taðið.
Þar klekjast þau út í hinum
sífelda raka sem þar er og
hlýju, skríða út á yfirborðið
og komast ofan í fjeð með
fóðri og drykk.
Reynslan í vetur.
Hvernig reyndist ormalyf-
ið, sem reynt var í vetur?
Jeg hefi þegar náð tali af
nokkrum bændum, sem mesta
reynslu hafa feng'ið af tetra-
klórkolefninu síðastliðinn vet-
ur, og ber þeim öllum saman
um, að árangurinn hafi ver-
ið mjög góður, svo að hvergi
hafi borið verulega á orma-
veiki, þar sem meðulin voru
notuð. Þar sem lyfið var gef-
ið snemma í fyrrahaust, var
þó sumstaðar farið að bera á
óhreysti í fjenu í 'vor, en þar
sem það var gefið seinna, um
eða eftir áramót, eða tvisvar,
hefir ekki borið á ormaveiki.
Nú er í ráði að blanda þetta
meðal öðru lyfi, svo að verkun
þess verði betri, og láta blönd-
una úti hylkjalaust. Geri jeg
ráð fyrir, að þetta lyf verði
gefið inn meiri hluta alls fjár
þar sem ormaveikin hefir
geisað, og þar sem jeg býst
við, að við getum selt á 4 kr.
lyf í JL00 fjár, en samsvar-
andi skamtur kostaði 15 kr. í
fyrra, þá vonast jeg til, að
kostnaðurinn verði ekki lyfja-
notkuninni til hindrunar.
Ormarnir valda geysitjóni.
Þegar á það er litið, hve
innýflaormarnir standa fjenu
mjög fyrir þrifum, er sýnt, að
þeir gera geysimikið tjón á
hverju ári. Til þess að fá um
þetta nokkurn kunnleika,
höfðum við 4 kindur inni í
Tungu í vetur, sem allar voru
mjög ormaveikar. Ein fékk
engin ormalyf. Hún' hefir með
góðu fóðri ekkert þyngst.
Ein fjekk venjulegan skamt
af tetraklorkolefni í hylkum,
önnur sama skamt án hylkja.
Báðar eru hressar og hafa
fóðrast sæmilega. En ein fjekk
sama skamt af lyfinu tvisvar.
Hefir hún þrifist best, þyagst
um 20 pund.
Hin nýja rannsóknastofa.
Að endingu barst talið að
hinni nýju r,annsóknastofu,
sem nú er bygð suður á Lands-
spítalalóðinni, og kostað hefir
120 þús. kr. Er það myndar-
leg bygging. Verður hún tek-
in til nota í júlímánuði. Þar
verða gerðar sjúkdómarann-
sóknir manna og húsdýra. Þar
á líkskurður að fara fram.
Þar verður húsrúm fyrir til-
raunadýr, svo hægt verður að
gera þar f jörefnarannsóknir.
Þar koma fyrst til afnota
vísindaáhöld þau, er Þjóð-
verjar gáfu íslandí 1930.
Þurfti nokkur verkfæri til við-
bótar stofnun þessa.
Gjöf frá Rockefeller stofnun-
inni.
En til þess að kaupa þessi
verkfæri veitti Rockefeller-
stofnunin 3000 * dollara.
Keypti Dungal áhöld í Þýska-
landi fyrir fje þetta, og
fjekk, fyrir milligöngu þýsku
stjórnarinnar ríkismörk með
sjerstaklega góðum kjörum,
svo að styrkurinn notaðist
sem best.
Koma þessi nýju áhöld inn-
an skamms.
Rtvlnnuleyslnsar
drepa sig á ban-
vænu áfengi.
Berlín 6: júlí F.Ú.
í atvinnulej^singjahæli einu í
Bandaríkjunum Ijetust nýl. 6 menn
af nautn eitraðs áfengis. Fregnir
segja, að þrátt fyrir afnám banns-
ins sje ennþá mikið drukkið af
heimabrugguðu og smygluðu á-
fengi, og sje það mí orðið miklu
ódýrara en áður en bannið gekk
úr gildi. ,
Lennismeistan.
London 6. júlí. F. Ú.
Englendingurinn Mr. Perry
vann einmenniskepnina í tenn-
is í Wimbledon í dag. Þetta
er í fyrsta skifti, sem Englend-
ingur vinnur þenna kappleik.
Mr. Perry hefir þá unnið
tennismeistarakepni í Wimble-
don, Ameríku, Ástralíu og
Bretlandi.
Ugía ræðst á siúlkti.
Hinn 18. maí var úng stúlka á
leið um skóginn „Præstekrattet“
hjá Nuntofte, skamt frá Randers
í Danmörku. Vissi hún þá ekki
fyrri til en ugla kom fljúgandi of-
an úr trje og læsti klónum í hatt
hennar. Stúlkan varð hrædd og
rak upp hl.jóð. Brá ugglunni svo
við það, að hún flaug inn í skóg-
inn — með vorhatt stiilkunnar í
klónum.