Morgunblaðið - 16.04.1942, Qupperneq 6

MORGU NBLAÐIÐ
Fimtudagur 16. apríl 1942.
Minningarorð um
Magnús Halidðrsson
Fæddur 22. sept. 1912.
Dáinn 7. apríl 1942.
Trpregnin um andlát Magnúsar
*■ kom okkur samstarfsmönn-
nm hans mjög á óvart, aðeins
tveim dögum áður hafði hann
Verið heilbrigður og að starfi
meðal okkar.
Magnús Halldórsson byrjaði
járnsmíðanám í H.f. Hamar þ.
1. október 1929 og lauk fulln-
aðarprófi í þeirri iðngrein þ. 1
okt. 1933. Hann starfaði síðan
alla tið hjá því fjelagi og nú
síðast sem yfirmaður eldsmiðju
deildar fjelagsins.
Allir, sem kyntust Magnúsi,
urðum snortnir af mannkostum
ha^is, enda naut hann mikijs
álits yfirmanna, jafnt sem
starfsmanna sinna, bæði fyrir
mjög góða verklega kunnáttu í
sínu fagi og svo fvrir samvinnu-
lipurð og góða framkomu. —
Magnús var góðum gáfum
gæddur. Hann var maður
stefnufastur og átti þó aldrei
sa^cnæmt við neinn mann. Ef
sköðanamunur greinidi á milli
hajns og fjelaganna, hafði hann
sjerstaka lipurð til að bera og
gat ávalt í slíkum tilfellum fært
þaju rök fyrir skoðunum sínum,
að þeir er um deildu, mættu vel
við una.
Þótt Magnús fjelli frá ungur
að! árum, hafði hann frekar
morgum öðrum lánast að skapa
sjer tiltrú allra þeirra, er hon-
um kyntust, enda fundu þeir, að
hjer var maður, er ekki máttí
vahnp +tt vita í neinu.
Meðal okkar starfsmanna
hans, er nú höggvið skarð, sem
vi$ vitum,' að seint verður að
mu bætt. Við söknum góðs
fjelaga og minningin um hann
mén ávalt varðveitast í hugum
okjkar.
;.jKonu Magnúsar og börnun-
unji ungu, ásamt föður og nán-
ustu ættingjum. vottum við okk-
arldýpstu hluttekningu. Við vit-
um að söknuðurinn er mikill, en
mínningarnir eru fagrar um
góðan eiginmann, föður, son og
frænda.
jOrðin, sem lýst hafa í gegn
unji margar aldir hug manna til
hins óþekta, sem veldur því, að
svo ungir menn eru á besta ald-
ursskeiði kallaðir burt, hljóta
að koma hverjum þeim í hug, er
minnast Magnúsar: „Þeir, sem
gúðirnir elska, deyja ungir“.
A.
r
Avarp listamanna til Alþingis
ntAMH. AT ÞRIÐJU glÐU
en samstarfsxnenn hans, hefir á
síðustu árum skrifað ýmsar grein-
ar um íslenska list og listamenn,
sem vjer teljum alveg óviður-
kvæmilegar af manni í slíkri
stöðu. Þar er meðal annars veist
mjög freklega að ýmsum lista-
stefnum og einstökum listamönn-
um, því er annað veifið haldið
fram, að engu máli skifti, hvort
listamenn reyni að afla sjer ment-
unar í grein sinni eða ekki, og
stundum hefir formaðurinn ráðist
með hatrömum brigslum á lista-
menn rjett áður en þeim komu til
umræðu við úthlutun listamanna-
launa af ráði því, sem hann veitir
forstöðu. Ef þessar greinar væru
ekki eftir mann, sem gegnt hefir
hárri virðingarstöðu og hlotið að
leggja sig eftir mannasiðum, held-
ur óvalinn blaðamann, mundi
margt í þessum árásum vera talið
strákslegt. Væfi höfundur þeirra
ekki viðurkendur gáfumaður,
mundi rökfærslan víða vera talin
mjög heimskuleg. En úr því að
þær eru eftir slíkan mann sem
formann Mentamálaráðs, sem ætla
mætti að vildi beita viti sínu,
hlýtur hann að hafa verið miður
sín af geðæsingu, er hann skrif-
aði annað eins. Eitt dæmi þessa
skal nefnt. Sá beygur virðist hafa
sótt meir qg meir að formannin-
um, að menn geti ekki 'verið hon-
um ósammála um neitt nje gert
neitt, sem honum er ekki að skapi,
nema þeir sjeu kommúnistar eða
verkfæri í höndum kommúnista.
Kveður svo ramt að þessu, að
>egar einn skrifstofustjóri í
stjórnarráðinu svarar fyrirspurn
er það einsætt, að starf slíkra
manna er mjög undir því komið,
hvort þeir vita nokkuð með vissu
:um afkomu sína, en fótum er ekki
kippt undan þeim snögglega og
alt gengur í bylgjum eftir geð-
brigðum eins eða örfárra manna.
Væri æskilegt, að hið háa Alþingi,
sem að minsta kosti í einu tilfelli
hefir talið sjer skylt að lagfæra
gerðir ráðsins, tæki þetta mál til
almennrar athugunar.
Um reikninga Menningarsjóðs,
sem Mentamálaráð ræður yfir og
formaður þess er gjaldkeri fyrir,
þótt ráðið sje vitanlega alt áhyrgt
um stjórn hans, skal það tekið
fram, að þessir reikningar hafa
aldrei síðan 1936 verið sendir til
venjulegrar endurskoðunar í fjár-
málaráðuneytinu, ekki verið birtir,
svo sem lög sjóðsins mæla fyrir,
og eru ekki enn komnir í vörsl-
ur fjármálaráðuneytisins. Hvað
þessu ráðlagi veldur, er oss eðli-
lega að litlu leyti kunnugt. En á-
hugaleysi ráðsins að fá reikning-
ana birta gæti staðið í sambandi
við ráðstafanir, sem almenningi
þykir ekki koma við. Svo er fyrir
mælt, að af sameiginlegum sjóði
megi taka fje til óhjákvæmilegra
útgjalda (sbr. athugasemdir við
fjárlagafrumvarp 1932). Árið 1940
hefir kr. 792.18 verið varið til
veisluhalda. Fyrir óhjákvæmileg-
um útgjöldum af slíku tagi þekkj-
um vjer enga heimild í lögum, og
með þvx lága verði, sem þá var
á matföngum og drykkjarföngum,
er það allrífleg risna handa svo
fáum mönnum. — f>á er það lítt
skiljanleg ráðstöfun, að meðal rit-
launa þessi tvö ár eru greiddar
kaup á listaverkum, komi hrein-
lega fram í dagsins ljós, svo að
engar grunsemdir nje getgátur
komist þar að. Vjar treyatupi hinu
háa Alþingi að atlmga þemú mál
með ró og rjettsýni, því að hverj-
Skólasundmút í Kvöld
til ágóða fyrir
„Sumargiöl"
alt og hver eiflstaklingur þess
ræki því samviskusamlegar skyld-
ur sínar, sem Alþingi hefir sýnt
því meira transt með síanknu
vxildi í íslenskum menningarmál-
um.
Reykjavík, 29. mai-s 1942.
Mynlistamenn:
Ásgrímur Jónsson, Kristín Jóns-
dóttir, Jóhann Briem, Jón Egil-
berts, Gunnlaugur Óskar Sche-
ving, Nína Tryggvadóttir, Snorri
Arinbjarnar, Þorvaldur Skúlason,
Asmundur Sveinsson, Jón Þorleifs-
son, Marteinn (íuðmundsson.
varðandi embættissvið hans, er j kr. 1050+1200 til ungrar stúlku,
kommúnistum um kent. Vjer, sem
ritum hjer undir, erum af ýms-
um ólíkum stjórnmálaflokkum og
teljum þær sköðanir alveg óvið-
komandi iistastefnum, starfsemi
Mentamálaráðs og öðrum andleg-
um hlutum. Slík bardagaaðferð er
ekki annað en margþvælt áróð-
ursbragð, og yfirleitt hyggjum
vjer, að þessi bardagahugur for-
manns Mentamálaráðs samrýmist
illa stöðu hans. Hann ætti að vera
upp yfir slíkt framferði hafinn.
Hann er nú dómstjóri í eins kon-
ar hæstarjetti í íslenskum lista-
málum, til dómstarfa þykir sjer-
stök þörf á hlutlausri atbugun og
rólegu skaplyndi, og vjer hyggj-
um, að dómgreind hans á listir
sje ekki meiri en svo, að hann
þurfi hennar við allrar og óskertr-
ar í starfi sínu. Það væri tvímæla-
laust ávinningur fyrir íslenska
listastarfsemi og traust almenn-
ings á Mentamálaráði, ef hið háa
Alþingi sæi einhver ráð til þess,
Rithöfundar:
Friðrik Ásmundsson Brekkan,
Jóhannes úr Kötlum, Sigurður
Helgason, Halldór Kiljan Laxnéss,
Sígurður Nordal, Halldór Stefáns-
son, Stefán Jónsson, Steinn Stein-
arr, Ólafur Jóh. Sigurðsson, Þór-
bergur Þórðai-son, Tómas Guð-
mundsson, Theódór Friðriksson,
Gúnnar Benediktsson, Kristmann
Guðmundsson, Jón Magnússon,
Magnús Ásgeirsson, Magnús Stef-
ánsson, Þórunn Magnúsdóttir,
Guðmundur Böðvarsson (staðfest
með símskeyti), Guðmundur Daní-f
elsson (staðfest með símskeyti),
Gúðmundur Gíslason Hagalín með
fyrirvara um orðalag og einstök
atriði (staðfest með símskeyti),
Kristján Guðlaugsson, Margrjet
Jónsdóttir, Gunnar M. Magnúss,
Jakob Thorarensen, Gunnar Gúnn-
arsson (staðfest með símskeyti).
Jeg mótmæli meðferðinni á 18. gr.
fjárlaga og þeirri andlegu kúgun,
sem formaður mentamálaráðs beit-
ist fvrir — Helgi Hjörvar. Jakob
Jóh. Smári, Davíð Stefánsson með
fyrirvara (staðfest með símskeyti)
Tónlistamenn:
Árni Kristjánsson, Björn Ólafs-
son, Pájl ísólfsson, Karl Ó. Run-
ólfsson, Rögnvaldur Sigurjónsson,
launum sínum, en ékki kostnað- Emil Thoroddsen, Árni Björnssqn,
armáður, enda inun Men'tamálaráð Pjetur Á Jónsson, Helga Laxness,
ekki hafa getað haft neitt eftir- Guðm. Matthíasson, Björgvin Guð-
lit með, hvað hin unga stúlka hef- mundsson með fyrirvara (staðfest
ir unnið „vegna“ fyrirhugaðrar með símskeyti).
ævisögu. — Fleiri dæmi skulu
ekki nefnd, enda er þekking vor
sem aldrei hefir ritað neitt, sem
birst hefir á prenti, „vegna ævi-
sögu Jóns Sigurðssonar". Þessi
unga stúlka er að vísu dóttir
manns, sem haft hefir á orði að
rita bók um Jón Sigurðsson, þó
að oss sje ókunnugt um, að Menta-
málaráð hafi samþykt að gefa
slíka hók út ósamda og ósjeða. En
væri hjer um aðstoð við samningu
þeirrar bókar að ræða, mundi það
Öllum venjúm samkvæmt, að höf-
undur greiddi slíka aðstoð af rit-
Skólasundmót og sundsýnfng-
ar fer fram í Sundhöllinni í
um alþingismanni hlýtur að vera kyöld til ágóða fyrir bamavina-
það áhugamál, að Mentamálaráð- fjelagið „Sumargjöf“.
Um 100 börn á aldrinum 13
ára sýna þarna sund, bringn-
sund, baksund, björgunarsund
og köfun. Eru þetta þau atriði,
sem krafist er til prófs í barna-
skólum hjer. Verða einnig sýnd-
ar sundkenslu aðferðir, er not-
aðar eru hjer við skólana. Hefði
þessi sundsýnirVg orðið viða-
meiri, ef ekki hefðu hamlað
veikindi í bænum.
Nemendur Stýrimannaskól-
ans sýna stakkasund í kvöld.
Kepni fer fram í boðsundi milli
nemenda framhaidsskólanna og
taka þessir skólar þátt: Háskól-
ínn, Mentaskólinn, Iðnskólinn
og Verslunarskólinn. Tíu kepp-
endur verða frá hverjum skóla
og syndir hver einstaklingur
66% metra. Samanlagður tími
hvers flokks ræður úrslitum. —
Kept verður um verðlaunabik-
ar, sem Alexander Jóhannesson
rektor Háskólans hefir gefið.
Þrír skólar, Verslunarskól-
inn, Mentaskólinn og Gagn-
fræðaskóli Reykjavíkur senda
stúlkur til boðsundskepni.
I ráði er að hafa sundkepní
milli barnaskólanna, en efamál
ihvort úr því getur orðið vegna
i bólusetningah og veikina.
Sundkennarar skólanna sjá
um mótið, en Sundhöllin veitir
ókeypis húsnæði fyrir mótið.
á reikningum sjóðsins af eðlileg-
um ástæðum mjög takmörkuð.
Vjer vitum, að bak við oss
stendur ekkert pólitískt vald nje
flokkur og vjer ætlum oss ekki
þá dul að gefa hinu háa Alþingi
Gullna hliðið verður sýnt í
kvöld.
að \itsmunir og stilling nefnds nejnar reg]ur urn ráðstöfun þess-
formanns yrðu fyrir sem minstum ara m41a nje gera til þegs frek.
truflunum framvegis. | ari kröfur en áður er vikið
Um úthlutun á launum til Hitt vitum vjer, að sumt í starfs-
skálda og annara listamanna mun háttum Mentamálaráðs, einkum að
það hafa verið nokkuð almenn því leyti, sem þeir mótast af ger-
skoðun meðal þingmanna, að þeg- ræðislegri vanstillingu formanns
ar Mentamálaráð fjekk hana í sín- þess, finst oss lítt við unandi, telj-
ar hendur, mundi það ekki hagga um það skaðjegt heilbrigðum
við þeim launum, sem voru á 18. þroska íslenskra lista og ósamboð-
grein fjárlaganna, því að það ið vel háttuðu þjóðfjelagi. Það
voru óskráð lög á Alþingi, eins virðist m. a. öllum fyrir bestu, að
konar drengskaparsáttmáli, aS allir reikningar Menningarsjóðs,
þau væru til frambúðar. Þetta hef- meðal annars um hina umfangs-
ir Mentamálaráð að engu haft. Nú miklu bókaútgáfu hans og um
Leikarar:
Þorst. O. Stephensen, Lárus
Pálsson, Jón Aðils, Gestur Páls-
son, Alda Möller, I. Waage, Lárus
Ingólfsson,. Emilía Borg, Arndís
Björnsdóttir, Þóra Borg Einars-
son, Anna Guðmundsdóttir, Brynj.
Jóhannesson, V. Gíslason, Regína
Þörðardóttir, Har. Á. Sigurðsson.
Leyfð umferð um
Etðisvík á ný
Rikisstjórnin hefir auglýst,
að umferðarbann það, sem
verið hefir, samkvæmt ósk hern
aðaryfirvaldanna á Eiðisvík, sje
nú upphafið.
Umferðarbann þetta gekk í
gildi 4. apríl 1941.
MSnningarspjöld fyrir Ekknasjóð
Mosfellshrepps fást í afgreiðslu
Álafoss, Þingholtsstræti 2.
=^i—ig=a BB Q F==ap=ns==aia-i
KMIPIOGSELÍ
aHakonar
g Verflbrfef eg |
faitfeignir.
Gmrðar Þormteinason. |
I Símar 4400 o« 3442.
laiæai
Vantar verkamenn
Mikil eftirvinna.
Gunnar Bfarnason
Suðurgötu 5.