Morgunblaðið - 23.04.1950, Qupperneq 8

8
MORGUNBLAÐIÐ
Sunnudagur 23. apríl 1950.
i
í-'.
Gtg.: H.f. Arvakur, Reykjavík.
Framkv.stj.: Sigfús Jónsson
Ritstjóri: Valtýr Steíánsson (ábyxgCurm.1
Frjettarilstjon: ivai uuóiiíc
Auglýsingar: Arni Garðar Kristinsson.
Ristjórn, auglýsingar og afgreiðsla:
Austurstræti 8. — Sími 1600.
Lesbók: Arni Óla, sími 3045.
Askriftargjald kr. 12.00 á mánuði, innanlands,
í lausasölH 50 aura eintakið. 75 aura með Lesbók.
Hámark gikksháttarins
FYRIR nokkru var vakin athygli á því hjer í blaðinu, hversu
fráleitt það væri að við íslendingar eyddum miljónum króna
érlega í erlendum gjaldeyri til kaupa á kartöflum. Var jafn-
framt hvatt mjög til þess að ræktun þessara hollu og nauð-
synlegu matvæla yrði aukin að miklum mun þannig að þörf-
tim þjóðarinnar yrði fullnægt.
í þessu sambandi var bent á nauðsyn þess að skapa bætt
geymsluskilyrði fyrir kartöflur, þannig að framleiðendur
gætu losnað við þær þegar að lokinni uppskeru.
★
Allir, sem eitthvað hafa fylgst með þessum málum vita,
að skortur á geymslum er ein meginorsök þess, hversu kart-
cfluræktin hefur gengið í bylgjum hjer á landi. Þess vegna
er það eitt þýðingarmesta atriðið fyrir eflingu hennar og
þar með til þess að spara þjóðinni stórfje í erlendum gjald-
eyri, að búa svo um hnútana að hvorki framleiðendur nje
neytendur þurfi að vera í vandræðum með kartöflugeymsl-
ur.
Blaðið beindi þeirri ósk til Grænmetisverslunar ríkisins, er
það ræddi þessi mál, að hún gæfi upplýsingar um það, hvað
forstöðumenn hennar hefðu gert til stuðnings kartöflufram-
leiðslunni. Við þeirri hógværu beiðni hefur þessi virðulega
líkisstofnun orðið á þann hátt, að einn af starfsmönnum
hennar er í gær látinn skrifa dólgslegar dylgjur á hinn gikks-
legasta hátt í Tímann.
★
Þessi prúði starfsmaður Grænmetisverslunar ríkisins held-
ur því fram í Tímagrein sinni, að Morgunblaðið telji ókleift
3,að geyma hjer kartöflur nema með ríkisrekstri“!! Ekki er
þetta ráðvandlega ályktað hjá starfsmanninum. Morgunblað-
ið hefur bent á það að það standi fáum nær en Grænmetis-
verslun ríkisins að hafa forystu um að skapa möguleika til
þess að hægt sje að rækta og geyma þá vöru, sem hún á að
versla með. Það hefur hún hinsvegar ekki gert. Hún hefur
iátið við það sitja að flytja inn erlendar kartöflur fyrir mil-
jónir króna árlega. Svo kemur starfsmaður þessarar stofn-
imar og svarar hógværum og rökstuddum óskum til hennar
með frekjulegum sleggjudómum og skætingi. Það er sann-
arlega að bíta höfuðið af skömminni.
★
Aðalfundur Búnaðarsambands Kjalarnesþings, sem hald-
inn var fyrir nokkrum dögum hafði allt aðra skoðun á þess-
um málum en talsmaður Grænmetisverslunarinnar. Fund-
urinn samþykkti tillögu, þar sem þeirri skoðun er lýst að
henni beri að sinna því hlutverki betur framvegis en hún
hefur gert hingað til, að annast geymslu á kartöflum og gefa
framleiðendum kost á að losna við þær að lokinni uppskeru.
Bændur á þessu búna.ðarsvæði vita það, sem hrokagikkurinn,
sem skrifar í Tímann, veit ekki, að það er skorturinn á hent-
ugum geymslum, sem átt hefur sinn stóra þátt í að kartöflu-
framleiðsla okkar er ófullnægjandi og að við verðum að
flytja þessi matvæli inn fyrir miljónir króna. Að sjálfsögðu
loma þar fleiri atriði til greina, svo sem niðurgreiðsla ríkis-
sjóðs á kartöfluverðinu. í ályktun Búnaðarsambands Kjalar-
r.esþings er einnig vikið að því og skorað á ríkisstjórnina að
hætta henni. Þær niðurgreiðslur hafa hinsvegar verið fram-
kvæmdar til þess að halda dýrtíðinni niðri ásamt fleiri hlið-
stæðum ráðstöfunum.
★
Kjarni þessa máls er sá að ef við ætlum okkur að spara
okkur framvegis þær miljónir króna í erlendum gjaldeyri,
sem við höfum varið til innkaupa á kartöflum, þá verðum
við að taka upp ný vinnubrögð. Bændur og aðrir framleið-
endur verða að geta komið framleiðslu sinni í örugga
, ^geymslu sem fyrst að uppskeru lokinni. Grænmetisverslun-
inni, sem hefur það hlutvérk að versla með þessa vöru,
hlýtur að bera að hafa foiiystu um að skapa möguleika á
í þessu. ,Til þess, að henni takist það, eru að vísu ekki miklir
. i rnöguleikar meðan menn með hugarfar umræddrar Tíma-
greinar, eru þar mikils ráðandi.
\JiLar ihrifar:
ÚR DAGLEGA LÍFINU
Viðtalstími 2—3
FYRIR nokkrum dögum kom
jeg á opinbera skrifstofu, þar
sem ákveðinn embættismaður
átti að vera til viðtals frá kl.
2—3 síðdegis. Skrifstofustúlk-
urnar tilkynntu þennan tíma,
þegar spurt var eftir mannin-
um, og ljetu á sjer skilja, að ó-
gerningur væri að mæta honum
augliti til auglits á öðrum tím-
um sólarhringsins en ofan-
greindum.
Hann er til viðtals frá 2—3,
sögðu þær, og þá skuluð þjer
koma.
# Biðröð hjá
* opinberum
JEG fór að ráðum þeirra og var
mættur fyrir framan dyr em-
þættismannsins nokkru fyrir
kl. 2- Þa voru þar fyrir þrír
menn, sem kváðust vera að bíða
eftir þeim opinbera. Þeir stóðu
þarna í nokkurskonar biðröð og
jeg tók mjer stöðu fyrir aftan
þá. Og skömmu síðar bættist sá
fimmti í röðina.
•
Svo leið og beið
SVO leið og beið og klukkan
varð tvö og ekki kom embættis-
maðurinn. Svo varð hún tíu mín
útur yfir tvö og fimmtán mínút
ur yfir tvö — og ekki kom em-
bættismaðurinn.
Hann er til viðtals frá tvö til
þrjú, sögðu skrifstofustúlkurn-
ar kurteislega, þegar þær voru
spurðar, hvar maðurinn væri.
Annað var ekki út úr þeim haf-
andi.
•
Mikil eftirvænting
SVO varð klukkan 20 mínútur
yfir tvö og svo 25 mínútur yfir,
og þá kom sá sjötti í biðröðina
okkar — en enginn embættis-
maðurinn. Og svo var klukkan
orðin hálf þrjú, og allir við-
staddir — skrifstofufólkið engu
síður en við biðraðarmennirnir
— litu eftirvæntingarfullir á
aðaldyrnar, rjett eins og þeir
hjeldu, að embættismaðurinn
væri einhverskonar prins í álög
um, sem birtist aðeins einu sinni
á dag og þá á slaginu hálf þrjú.
•
Veskú fyrsti!
OG hvað skeður! Þarna stendur
hann í dyrunum, einbeittari á
svipinn en sigldur íþróttamað-
ur, snarar sjer úr frakkanum,
hendir Trá sjer hattinum og
hverfur inn á einkaskrifstofu
sína, eins og ónefndur sje á hæl
unum á honum. Og svo opnast
hurðin á einkaskrifstofunni og
út kemur hausinn á embættis-
manninum og út um munninn
á honum, hátt og snjallt: Veskú
fyrsti! Og biðraðarmaður nr. 1
sprettur á fætur og eltir haus-
inn inn um gættina — rösklega
hálfri klukkustundu eftir að boð
að hafði verið, að nefndur haus
yrði til viðtals.
•
Dýrt spaug
MJER er ókunnugt um, hvað
tafði manninn. Það skiptir litlu
máli. En þessi óstundvísi hans
hafði samtals yfir þriggja
klukkustunda vinnu af þeim,
sem biðu eftir honum, og það er
góður þriðjungur úr venjuleg-
um vinnudegi.
Sjálfsagt telur þessi embætt-
ismaður, að það breyti engu,
þótt hann komi stöku sinnum
hálfri klukkustundu eftir boðað
an vinnutíma. En þótt hann hafi
ekki nema þrisvar á mánuði
þrjár vinnustundir af borgur-
unum, sem þurfa að leita til
hans, þá er þar kominn einn
heill vinnudagur, og rúmlega
þó, eða tólf dagar á ári. Og ef
við margföldum þennan daga-
fjölda með tölu þeirra embætt-
ismanna, sem með óstundvísi
sinni stela vinnutíma frá sjálf-
um sjer og öðrum, þá ætla jeg
að þessir dagar verði að árum.
•
Sjálfsögð krafa
HJER er um að ræða sóun á
vinnuafli, sem aldrei verður
endurheimt. Og þessi sóun verð
ur ekki stöðvuð, fyrr en sú lág-
markskrafa er gerð til opin-
berra starfsmanna, að þeir mæti
á rjettum tíma til vinnu sinnar,
— og hangi við hana vinnu-
tímann út, — engu siður en aðr
ir borgarar.
Þjóðleikhúsið
í Times
„THE Times Educational Supp-
lement" birti heilsíðugrein um
Þjóðleikhúsið 14. þessa mánað-
ar. Greininni fylgdu f jórar stór-
ar myndir, og öll er hún hin vin
samlegasta í garð okkar íslend-
inga. En það eitt, að eitt af
fylgiritum Times skuli birta
grein um Þjóðleikhúsið, sýnir
ljóslega, að fleiri en íslending-
ar hafa undanfarna daga haft
áhuga á opnun þess.
•
Góður landkynnir
FRJETTAMAÐURINN, sem of-
annefnda grein skrifaði, heitir
Wayne Mineau. Hann var hjer
á ferð í júlí í fyrrasumar á veg-
um Flugfjelags íslands. Flug-
fjelagið fór víða með hann —
meðal annars norður til Siglu-
fjarðar — og sjálfur var hann
hinn ötulasti að viða að sjer
efni.
Þótt hann dveldist hjer að-
eins í eina viku, hefur hann
skrifað að minnsta kosti tíu
greinar um land og þjóð, meðal
annars um íslensku pressuna
og S.Í-B.S.
Grein hans um Þjóðleikhúsið
ber með sier. að hann hefur með
góðri aðstoð Flugfjelagsins,
reynst okkur hinn ágætasti
landkynnir.
MEÐAL ANNARA ORÐA . . . .
Eftir Henry Buckley,
frjettamann Reuters.
MADRID: — Nýlega sóttu 120
fulltrúar hvaðanæfa af Spáni,
landsþing æskulýðsfjelagsskap
ar falangista, en það var hald-
ið í Arenys de Mar í grennd
við Barcelona. Fulltrúarnir
komu fram fyrir hönd 200,000
æskumanna undir 21 árs aldri,
en þetta er 9- landsþing þeirra.
• •
FLOKKURINN
HEFIR VITKAST
OG STYRKTST
AÐ þingstörfum loknum hjeldu
fulltrúarnir til Barcelona, þar
sem dómsmálaráðherrann og rit
ari flokksins, Raimundo Fern-
andez, sléit þinginu. Þá var
haldið til Madrid, en þar hjelt
Franco ræðu yfir unglingunum
og stappáði í þá stálinu.
Að undanförnu hefir falang-
istaflokkurinn talsvert styrkt
stjórnmálaaðstöðu sína. Flokk-
urinn hefir rjett við, hann er
nú meira hægfara en hann áð-
ur var, ekki eins ofsafenginn
í áróðri sínum, og strangka-
þólskur.
• •
STERKUR ÆSKU-
LÝÐSFJELAGS-
SKAPUR
TVENNT vil jeg nefna hjer,
sem gert hefir falangistaflokk
Sfefnuhvörf á Spáni
inn sterkan. Engum öðrum
flokki helst uppi nokkurskon-
ar áróður, og þúsundir æsku-
manna njóta ár hvert uppeldis
um lengri eða skemmri tíma í
skólum og á fræðslunámskeið-
um æskulýðsfjelagsskaparins
og er það flokknum meginn
styrkur, enda þótt það muni á
fárra færi að ráða í, hvaða
stefnu hinn öflugi æsltulýðsfje-
lagsskapur muni endanlega
taka.
• •
| ÁTT TIL
FRELSISINS
HINSVEGAR er enginn vafi á,
að þetta fólk lætur sig miklu
skipta það, sem er að gerast í
kringum það. Hjeraðsstjórar
landsins eru 50. Embætti þeirra
skipa yfirleitt ungir menn, sem
alist hafa upp í æskulýðshreyf-
ingunni. Koma þeir saman til
fundar nokkrum sinnum ár
hvert, og er sannast að segja
enginn drungi yfir stefnum
þeirra.
í fyrra sumar fóru þeir til að
mynda fram á afnám ritskoð-
unar og að dregið yrði úr verð-
lagseftirliti.
• •
ÆSKA SPÁNAR
FER EIGIN
BRAUTIR
DÓMSMÁLARÁÐHERRANN
talaði um stefnu æskulýðsfje-
lagsskaparins á þessa leið, er
hann sleit þingi hans í Barce-
lona: „Fyrir augliti hins efnis-
hyggjandi heims hefir æska
Spánar tekið afstöðu með ka-
þólskri trú og urhbótum í fje-
lagsmálum til hagsbóta fyrir
einingu þjóðarinnar“.
• •
FRANCO EKKI í
FLOKKSBÚNINGI
OG Franco ávarpaði þingið
með einni sinni snjöllustu ræðu.
Og það var athvglisvert og um
leið einkennandi fyrir rás við-
burðanna hjer í landi, að hann
kom ekki fram í einkennisbún-
ingi flokksins, heldur í liðs-
foringjabúningi sínum. — Og
sannast að segja klæðist Franco
sjaldan einkennisbúningi flokks
ins nú orðið, enda þótt hann
gerði það í fyrra haust, er minst
var dauða leiðtogans Jose Ant-
onio Primo de Rivera.
Morðingi fekinn af lífi
CAIRO, 22. apríl. —- Hinn ungi
egyptski menntamaður Abul
Hassan, sem myrti íorsætisráð-
herránn Nöchrazy Pasha í des-
ember 1948 var fyrir skömmu
dæmdur til lífláts. Var tilkynnt
í dag, að aftakan færi fram næst
komandi þriðjudag. — Reuter.