Morgunblaðið - 09.06.1950, Page 9

I Föstudaginn 9. júní 1950.
MORGUNBLAÐIÐ
9
Frú Ingibjörg Baldvinsdóflir
I Minningarorö
f>ANN 10. apríl síðastl. hvarf af
þessum heimi frú Ingibjörg Bald-
yinsdóttir frá Baldurshaga á Dal-
yík. Frú Ingibjörg var fædl 10.
júlí 1879 og voru foreldrar henn-
ar þau Baldvin Gunnlaugur Þor-
yaldsson og kona hans Þóra Sig-
tirðardóttir. Baldvin G. Þorvalds-
fcon var sonur þeirra Krossahjóna
& Árskógsströnd Þorvaldar Gunn
Íáúgssonar og Snjólaugar Bald-
yinsdóttur prests á Ufsum Þor-
Bteinssonar prest í Árskógi hin-
tim meiri Hallgrímssonar pró-
É'asts á Grenjaðarstað. Verður
$ú ætt ekki rakin lengra hjer,
en þess má geta að Snjólaug á‘
Krossum Baldvinsdóttir var í
karllegg komin frá Birni bunu
Grímssonar hersis í Sogni. Telja
fevo fróðir menn að Björn Gríms-
feon væri uppi beggja megin við
800 eftir Kristsburð. Skal því
iog' viðbæta, að dr. Guðbrandur
.VigfÚsson hinn gáfnamargi og
íjöllærði íslendingur, segir á ein-
hverjum stað að flest stórmenni
16 landi hjer sje komið frá Birni
jGrímssyni.
Kon'a sjera Baldvins á Ufsum
6iin fyrri og móðir Snjólaugar á
Krossum var Filippía Erlends-
dóttir líklega dótturdóttir Sveins
lögmanns Sölvasonar á Múnka-
pverá. Gunnlaugur faðir Þorvald
&r á Krossum var bóndasonur og
íeigi borinn til eigna eða arfs.
Gerðist snemma efldur að mann-
dómi og mikilmenni um flest og
Bllt var gervi hans mikið. Hann
fjekk að kvon Þóru, dóttur Jóns
fíka á Krossum.
Baldvin G. Þorvaldsson á
Böggvisstöðum sýnist fæddur
3837. Ef marka má tiltækar heim
ildir, byrjar hann búskap á
Böggvisstöðum 1864 og þar býr
iiann upp þaðan meira en um
Ihálí'a öld, vinsæll, velvirður og
égætlega metinn alla stund. Bald
yin kvæntist Þóru Sigurðardótt-
tir bónda og hreppstjóra á
Böggvisstöðum og víðar. Er svo
falið, af þeim er vel mega vita,
að Þóra væri jafnhæf manni sín-
«m um athafnarisnu, andlegan
þrótt og úrræði í daglegri önn,
forsjá og framkvæmd. Fögnuðu
Ijúfu byrleiði og urðu ásátt um
lausn vandamála og kvöddu eigi
Um slíkt aðra til ráða.
Mjer er tjáð af kunnugum að
þau Baldvin og Þóra ættu sam-
an 16 börn. Átti og Baldvin 2
börn utan hjónabands. Varð hon
Um ekki í hjeraði slíkt misferli
til vansa metið, svo vel var borg
£ð orðstír hans, virðingu og
frausti. Baldvin fór með' hjeraðs-
stjórn, var sáttamaður o. fl. í
þágu sveitarinnar. Var umsvifa
mestur bóndi í Svarfaðardal um
Sína daga, hafði stærsta fjöl-
skyldu á framfæri og lifði lang-
an aldur. Varð þó í misvitrum og
miðlungi góðfúsum dómum al-
mennings aldrei lítill eða Ijett-
yægur fundinn.
Böggvistaðabóndinn kunni list-
Ina að lifa. Hann hefir orðið í
yítund þess er þetta ritar aðals-
tnaður af guðs náð.
Frú Ingibjörg Baldvinsdóttir
plst upp með foreldrum sínum
i stórum systkinahópí á einu fjöl-
ínennasta heimili sveitarinnar.
,Vandist hverskonar vinnusemi og
þrotlausri elju.
í þann mund er árblær nstar
Og vona ljek henni ljúft í fangi
^firgaf hún ættargarðinn og gift-
ist um sama leyti jafnaldra sín-
um, ungum manni, Þorsteini
Jónssyni á Dalvík. Heimili þeirra
gerðist brátt umfangsmikið og
engin var þar kyrrð um fram-
kvæmdir.
Hús risu af grunni, vjelbátar
gengu til veiða, lendingarbætur
voru gerðar, jarðir voru keyptar,
land brotið til ræktunar og bú-
skapur rekinn. Verslun hafði Þor
steinn um skeið. Auk þess hefir
Þorsteinn löngum haft póstaf-
greiðslu og símþjónustu með
höndum og oddviti sveitarstjórn-
ar var hann langt á annan tug
ára. Er þó enn ýmislegt ótalið
sem tíma krefst og töfum veldur. j
Það er á allra vitorði sem til
þekkja að Þorsteinn var aldrei
og hvergi svo sem einhentur í
önn og fullnægju upptekinna
ráða. Ingibjörg Baldvinsdóttir,
kona hans, var gædd yfirburða
þreki, vinnuþol og viljastyrk og
þorði hvarvetna að horfast í augu
við erfiðleika og ganga gegn þeim
án undandráttar. Vanheilsa vitj-
aði þeirra hjónanna í Baldurs-
haga og olli miklum spjöllum og
tvö börn sín af fjórum er þau
eignuðust, misstu þau eftir löng
veikindi. Sjúklinga og stundum
þungt haldna, hafði Ingibjörg oft
á heimili sfnu til mnsjónar og
verndar og margt fleira barst
henni að höndum, sem erfitt er
mannlegu eðli að þola, sætta sig
við og sigra. Sjálf var hún eng-
an veginn heilsuhraust og varð af
þeim ástæðum oftlega að liggja
á sjúkrahúsum. Tvö börn tóku
þau hjónin til uppeldis og gengu
þeim í foreldra stað. Ingibjörg
var kona prúð og ráðsvinn, hisp-
urslaus og ljet sig varða öll mann
leg efni. Sýndist svo að jafnvel
færist henni að annast kýrnar
sínar, vinna stritvinnu og vos-
verk og hitt að snyrta hýbýli sín
og gera til hæfis vandlátum gest-
um.
Drottningareðlið og siðgæft
stolt, leyfðu henni ekki óvirkar
gælur og lægjandi auðmýkt, en
þeim mun öruggara var skap
hennar um vinfestu. og tryggð og
einhuga viðleitni að duga sjálfri
sjer og lífinu til hlítar.
Frú Ingibjörg Baldvinsdóttir
skilaði miklu æfistarfi og vann
marga sigra. Þó að oft ætti hún
andstreymi og kaldur flaumur
Hemru fjelli henni á stundum
þungt að barmi. Hún var um
margt mikil hamingjukona og
hátt bar hana jafnan í húsfreyju-
liði Svarfdælinga.
Sá, sem hjer að ofan hefir
leyft sjer málfrelsi, vill þakka
þjer mjög einlæglega Ingibjörg
Baldvinsdóttir, ágæta viðkynn-
ingu og falslaust vinarþel, frún-
að og margskonar velgerðir.
Fannst það löngum á að harla
gott var að eiga þig að athvarfs-
manni.
Eins og sjá má hefi jeg hjer
að framan seilst til og staldrað
við hjá Böggvisstaðahjónunum
Baldvin og Þóru. En þau munu
bæði hafa verið fulltrúar alls
hins besta í vaknandi þjóðlífi ís-
lendinga um síðasta þriðjung 19.
aldarinnar og allengi framyfir
síðustu aldamót. Má enn sjá þess
vott og ærin merki.
Rúnólfur r Dal.
Sjöfug:
Agnes Pálsdófiir
Hjörleifur Blöndal
Minningarorð
Vöruflufningar
Reykjavík—Akureýri
Vörumót*.j\a daglega. — Afgr.
í Reykjavík Vilhj. Fr, Frímanns
son, Hafnarhúsinu, simi 3557.
Afgr. Akureyri: Bifreiðast.
Bifröst. Vörur einnig fluttar
til og frá Blönduósi.
Pjefur og Valdimar h.f.
■ iMiiiiiiriiiiiimmiMmiiiiiiiiiiiMniiiiiii
iiiiiiiiiiiiiiiiii
EF LOFTUR GETUR ÞAÐ ERKl °£ blessuðum
ÞÁ HVER?
ARIÐ 1880 bjuggu að Fossi á
Síðu hjónin Margrjet Ólafs-
dóttir og Páll Pálsson með stór-
an barnahóp. En vorið 1880, 30.
apríl, fæddist þeim dóttir, er
hlaut nafnið Agnes. — I.itlu
síðar fluttust þessi hjón með
margt af börnum sínum aust-
ur í Múlasýslu og var Agnes
þá enn í barnæsku, og ólst hún
því upp hjer á Hjeraði. Eins og
þá var títt með bændabörn fór
hún snemma að vinna öll verk,
sem fyrir hendi voru, hvort var
á fæti eða í sæti. — Lítillar
menntunar gat hún notið í æsku
fram yfir það, sem nauðsynlegt
þótti á þeim árum. Hún dvald-
ist á ýmsum fyrirmyndar heim-
ilum, og hefur henni reynst það,
sem hún sá og heyrði þar, hald-
gott ekki síður en þó á skóla-
bekkjum hefði setið.
Árið 1904 giftist hún Helga
Hallgrímssyni að Birnufelli, en
sambúð þeirra varð ekki löng;
hann ljest eftir 8 ára sambúð.
Þau höfðu þá búið um 5 ára
skeið að Refsimýri. En nú sýndi
hún best hvern mann hún hafði
að geyma. Þarna bjó hún nú
áfram með tvö litlu börnin sín
í næstu 11. árin og klauf hún
þann hamar með mestu cæmd
og átti svo hlýlegt og snoturt
heimili að til fyrirmyndar var
og þó reyndist henni sem öðr-
um sem Iandbúnað stunda, „að
mörg var búmanns raunin“, og
ekki hvað síst þegar baðstofan
brann til kaldra kola í stórhríð
að næturlagi.
En árið 1923 fluttist hún að
Ási í sömu sveit og giftist bónd
anum þar, Brynjólfur Bergs
syni, en hann ljest 1933.
Litlu síðar ljet hún af bú-
skap og hefur dvalið á heimili
einkasonar síns Hallgríms
Helgasonar og konu hans Lauf-
eyjar Ólafsdóttur, Droplaugar-
stöðum, Fljótsdal.
En allt fyrir það og áður er
hún furðu hress, þó heilsan sje
eitthvað farin að bila, og sjón-
in daprast mjög, og má glöggt
sjá enn þess merki, hve mikil
fríðleikskona hún hefur verið,
því Guð hefur gefið henni
margar af náðargjöfum sínum,
svo sem góðar gáfur og þrek til
að inna af hendi þær skyklur,
sem lífið hefur lagt henni á
herðar.
[ Jeg veit að á þessum tímá-
mótum æfi þinnar -nunu
streyma til þín hlýjar árnaðar-
óskir, og ekki er nú svo fráleitt
að mjer komi til hugar, að ef
ferfætlingarnir, sem þú hefur
umgengist mættu mæla. myndu
ekki síður verða hlýjar kveðjur
þeirra.
j Og að síðustu þetta;
j Ástúðar þakkir fýrir liðið líf
og ógleymanlegar samveru-
stundir og Guð gefi þjer ævi-
, kvöldið hlýtt hjá syni þínum
litlu börnunum
Vinkona.
ÞEGAR við heyrum andláts-
fregnir sveitunga og vina verð-
ur að jafnan söknuður í huga,
og skarð höggvið í hóp þeirra
er oft er erfitt að sjá á bak.
Fámenni sveitaheimila og ein-
yrkjabúskapur, gerir slík áföll
þungbær, og tilfinnanleg, eigi
síst þegar lát fólks ber að óvænt
og fyrir aldur fram.
Þann 9. maí vorum við Vatns-
dælingar minntir á þessi sann-
indi, þann dag barst okkur and-
látsfregn Hjörleifs Blöndals á
Gilsstöðum, þess manns, sem
fullyrða má, að hafi með vinnu-
afköstum og prúðmennsku unnið
sjer traust og aðdáun, sem við
verðum minnugir um. Því vildi
jeg með nokkrum kveðjuorðum
minnast hans, og um leið votta
aldurhniginni móður hans og
systkinum, samúð mína.
Hjörleifur Blöndal var fæddur
að Gilsstöðum 5. maí 1907, sonur
þeirra merku hjóna: Jósefínu
húsfreyju að Gilsstöðum og Krist
jáns Blöndals fyr bónda þar. —
Bæði voru þau hjón af merkum
og stórbrotnum ættum komin.
Frú Jósefína dóttir Magnúsar
Steindórssonar og Guðrúnar
Jasonsdóttur, er lengi bjuggu
stórbúi á Hnausum í Þingi. Var
Magnús mestur stórbóndi í Húna
þingi á sinni tíð, stórbrotinn
höfðingi og rausnarmaður. Krist-
ján bóndi á Gilsstöðum var son-
ur Lárusar sýslumanns Blöndals
á Kornsá og frú Kristínar Ás-
geirsdóttur frá Lambastöðum á
Seltjarnarnesi, er sú ætt alkunn.
Bæði voru þau hjón höfðingjar
miklir, og frú Kristín annáluð
fyrir dugnað, úrræði og rausnar-
skap, stóð hún fyrir því mesta
risnuheimili er sögur fara af í
Húnavatnssýslu. Hef ir ættbogi
þeirra Blöndalshjóna, á margan
hátt sagt sig í ættina, og eigi síst
með rausn og drengskap.
Þegar talið er til foreldra óg
forfeðra Hjörleifs sáluga er síst
að undra þótt hann hafi öðlast
þá eiginleika, er gerðu hann vin-
sælan, og menn bæru traust til
hans og velvild. Hjörleifur ólst
upp á Gilsstöðum og átti þar
heima til dauðadags. Það heimili
er annálað fyrir alúð, glaðværð
og rausnarbrag, við þá, er að
garði bér, enda er hvergi fjöl-
farnara til heimilis í Vatnsdal,
án mikilla erinda. Hefir þessi
venja haldist bæði meðan Krist-
ján bóndi lifði, og síðan að frú
Jósfína bjó þar með börnum sín-
um uppkomnum. Við áhrif frá
þessum heimilisbrag, ásamt
vinnukappi og vinnugleði, ólst
Hjörleifur upp, og bar þess
merki til hins síðasta.
Eigi var Hjörleifur víðförull
frá heimili sínu, því hann fór
aldrei til dvalar að heiman, utan
þess að hann dvaldi í Reykjavík
nokkrum sinnum sjer til heilsu-
bótar, og vann þá svo sem heils-
‘an leifði. Varð hann þar eftir-
sóttur af þeim er kynntust dugn-
aði hans og trúmennsku.
Þótt Hjörleifur nyti eigi skóla-
göngu, var hann vel greindur og
einorður í skoðunum, og hafði
einkar gott lag á, að gera samtöl
skemmtileg, enda var hann orð-
fær vel, svo sem Magnús afi
hans. Hamhleypa var hann til
allra verka, bæði verklaginn og
kappsamur, en gætti eigi ávallt
hófs á að hlífa sjer, er heilsan
bilaði.
Hjörleifur helgaði ættarheim-
ili sínu starfskrafta sina, á-
samt þeim af systkinum sínum,
er vinna þar enn. Ber bæði jörð
og búskapur þess merki að þar í
hefir kappsamlega verið* starfað,'
og átti Hjörleifur drjúgan þáttj
í því.
Hamingja Hjörleifs var bundin
við vinnugleði og áhuga fyrir
samstarfi við. hinn gxóandi mátt
jarðarinnar, og þess lífs óg fram-
leiðslu er frá henni rennur. Þar
var aflgjafi hans og hvöt. — Við
þau störf varð hann mikilmenni,
dáður og virtur, af sveitungum
sínum.
Frá samfylgd Hjörleifs i
gangnaferðum og öræfa, á . jeg
góðar endurminningar. Þar fór
saman hjá honum dugnaður, ó-
sjérplægni og glatt viðmót. Allra
manna þoldi hann best hörð veð-
ur og volk, sem oft fylgir á þeirn
ferðum.
Mátti telja fylgd hans, einf»
góða og tveggja annara.. Hófs-
maður var hann, en naut vel að
vera í glöðum hóp, og eftirsóttur
til samfylgdar.
Sínu glaðværa skaplyndi hjelt
Hjörleifur til hins síðasta, þrátt
fyrir mikinn sjúkleika, og gekk
til vinnu svo lengi er þrek leyfði.
Ævistarf Hjörleifs varð eigi
langt, en það er fullkomið dags-
verk, sem hann skilaði þjóðfjé-"
laginu, og Gilsstaðir sýna verk
Hjörleifs, þótt ný kynslóð taki
við. — •
Móðir hans og systkini eiga á
bak að sjá, góðum syni og bróð-
ur, sem aldrei hlífði sjer fyrir
velferð heimilis síns og ættingja.
En þó að hann sje nú kominn
yfir landamærin geta góðár
minningar um hann átt sinn ýl
og vita hann hafa gert svo gott
lífsstarf, að hann öðlaðist aðdá-
un og virðingu sveitunga og vina,
sem telja að þar sje á bak að sjá
mikilmenni, sem þroskaðist ös
varð mannúómsmaður í sam-
starfi við hið náttúrlega líf.
Minningin um slíkan son og
bróður er fögur og björt, þött
blandin sje söknuði.
Jarðarför Hjörleifs Blöndals
fór fram 20. maí að viðstöddu
fjölmenni. Þann dag var fallegt
að líta yfir dalinn hans. Það vár
eins og hinn fagri dalur og vor-
blærinn ynnu saman að því að
hafa líkför þessa, með hátíðleg-
um svip, og hin máttuga gróandi
jörð vildi líka sýna, að þessi vor-
maður hafði skilið hana rjett,
og kunnað að sameinast henni
með lífi sínu og starfi.
Ágúst B. Jónsson.
Kveðja
SigríSur S. Kristjánsdóuir
frá Alviðru í Dýrafirði
F. 30. apríl 1874. D. 16. maí 1950
Lifir andi og ást
í æðra veldi.
Listin að lifa,
er lífsins speki.
Vegfylgjendur víst þig muna
vorsól þína og gróðurást.
Krafti búin kærleiksfuna,
kona sem að aldrei brást.
Bjart er yfir manndóms muna;
-—• myndin skír þar ætíð sást.
Blómatröf hins bjarta anda,
breiðast yfir svörðinn þinn.
Vísa upp til lífsins landa,
leiða vorsins gróður inn.
Minnmgin skal markviss standa
merluð grósku sjerhvert sinn.
Meðan Islands mæðra hendur
margar slíkar halda vörð.
Frjóvgast munu fagrar lendur,,
i'ylling veita ættarjörð.
Merki þitt og mannást stendur
magnað lifsins þakkargjörð.
Farðu vel til friðarlanda
Fjallkonunnar dóttir traust.
Orka þinna ástarhanda
áfram leið til dáða braust.
Djúpar rætur starfa og standa
studdar þinni móðurraust.
Stóðstu sterk
í storma heimi.
Lyftir krónu lífs
ljósi mót. ijai,
Rdsum stráðir af risnu
og ríkidæmi.
Andalls auðlegð
var aðall þinn.
Bjarni fvari
•iiiiMiiin»iMi«Miim"MiirMiiiiiiiiiiiiiiiuitiiii*é»
PELSAR
Capes — Kápuskinn
Kristinn Kristjánsson
Leifsgötu 30, simi 5644.
MiiiiiiMMimiiMMiiiimiMiiMiiiiiiiimnmwuNUi
99V