Morgunblaðið - 25.05.1973, Síða 3

MORGÚNöL/-i> X) : .rHJDAGUR 23. MAÍ 3970
3
Benedikt Gröndal:
Linnum ekki sókninni fyrr
en sigur er unnmn
A ÚTIFUNDINUM í gær talaði
Benedikt Gröndal, alþingismað-
ur, aí hálfu Alþýðuflokksins.
Hann sagði m. a.:
„Lamdhelgistoairáttan er ekki
aðeims háð á fisklilmiðumiuim, held
ur og í fumdasöluim Saraeinuðu
þjóðamma, þar sem umdirbúin er
hafréttarráð®tefma. Ýmisiegt gef
ur ottÐkur ástæðu til bjartsými á
þeim vettvanigi, sérstakllega hve
þeimn þjóðuim fjíiigar sem bein-
iinis faera út lamdtoeligi siíma. Við
stömdum ekki eimdr í þessu
málii. Yfir 30 þjóðir hafa helg-
að sér 12 til 200 miina lamd-
toelgi, oig fieiri styðja siika
stefmu.
Samt sem áður verðuon við
að gera ottckur Ijóst, að hag-
dtæð miðurstaða á hafréttarráð-
stefmunnd er ertgan veginm vis —
og þarf mikið ti'íl að fá % hiuta
Sameinuðu þjóðamma ti3 að fall-
ast á mýjan þjóðarrétt um land-
heiigima. Þess vegma verðum við
að leggja rika áherzlu á kymm-
ingar- og áróðursstarf á þeim
vettvangi, og er augljóst, að of-
ríki Breta verður tl að vekja
milkla athygii á raál'imu.
Margar auðlindir ^rðarimmar
geta gemigið ti'l þurrðar, eí ekki
er farið með gát, og þjóðirnar
gera sér æ betur gredm fyrir
nauðsym þess að tryggja af-
komu £iíma. Þess vegma getum
við vænzt sikiimángs á baráttu
okkar fyrir verndum fistkstofm-
anma og yfirráðum olkkar yfir
iamdgrúmmimu öillu og hafimu yf-
ir þvi.
Sú barátta, sem framumdam
er, bæðli í landhelgiinmi við
strendur okkar oig á aiþjóðleg-
um vettvangi, getur staðdð í
mörg ár, húm getur orðið kositm-
aðarsöm og húm getur reymt á
þolrifim i okkur öHum. Ein því
heitum við hér í dag, að limma
ekíki sókiniimini fytr en fullur
ságur er umininin o<g við höfum
tryggt komandi kynsilóðum ís-
lendi'nga yfirráð yfir þeim auð-
limduim, sem vissulega eru hiuti
af landi okkar.
Á næstu dögum mutnu verða
tekmar áfkvarðanir um írekari
viðtorögð gegm valdbeitingu
brezka flot a.nis. í því sambamdi
vii ég segja þetta:
Stömdum saman um hörð mót
mæii v:ð Breta sjálfa Oig kröfu
um að þeir verði á brott með
herskip sim og togara úr lamd-
heiginmi.
Stöndum samam ucm þá k.röíu
tii . Atiamtshaf&bandalagsims, að
það kmýi Breta til að iáta af
þvimigumu.m við okkur.
Stöndum samam um að sækja
Breta tii saka á vettvamgi Sam-
eimiuðu þjóðanma við hvert tæki-
færi, sem þar gefst.
Beneviikt GröndaJ.
Stöndum saman um að sækja
til þess að vimma fyigi anmarra
þjóða við þanm málstað, sem við
berjumnisi; fyrir á hafréttarráð-
Jtefmunmi.
Brezlkir t;og a r ask i ps: j órar
hafa, síðan þeir byrjuðu að
sækja til ísiiands, gengið eins
nærri fietkstofnúnaim og þeir
bafa getað. Svívirðdiegt tillits-
leysi þeirra nefur þó aldrei
komáð e'ms fram og nú fyrir
slköimimiu, er þeir semdu heiian
flota inm á uppeldissitöðvar fyrir
Norðausturiandi og mdkuðu upp
rim.áf .siki.
En simiím saman hefur okkur
tek'zt að ýta þeim frá. Fyrst
rákuim við þá út úr fjörðum og
flóum. S'ðan út fyrir 4 máttur.
Þá út fyrir 12 rruíiur og nú er
áfaniginm út fyrir 50 málur.
Með festu og samstöðu höifuim
við þoLað va'd'bpiitiinigu oig vttð-
sfldhtastirið. en ja'flnain þoikiað
oirkiar málum fram. Svo raun
emm fa a, o.g Bret mm mum tapa
má. ttmu oig að lota'im vemða að
pætta sig við þær bireytimgar,
sifim nvfirjá'isar þjóðiir eru að
gpna i heiimCiruim, þar á meðait
viða iamdhe'igi. Óigsæfa Bi etans
, að gríipa tiitt vai’dibeitinigar giegm
íslemd'migum mum kwna honiuma
sjáötf'um i koIC..
Það er vom miin, að við sj'áum
fram á. farsælan emidi þessiara
mála, áður em vid höldium hátíð-
legt 1100 ára afmæld Islamds-
hy.ggðar næsta saimar.
Fnam til sigurs, Isflendimigar,
aJilœr sam edmm.
Jón Skaftason:
Ákærum Breta fyrir öryggis-
ráðinu og Atlantshafsráðinu
JÓN Skaftason atþingisniaður.
talaði á útifundinum í gær af
hálfu Framsóknarflokksins.
Hann sagði m.a.:
„Simmar stumdar biður hvað,“
sagði spekimigurinn Njáttl á Berg-
þónshvoli forðum og á það vel
við i daig. Nú gildir fyrir okkur
að geira rétta hluti á réttum
tíma og hvorki ofgera né van-
gera. Við höfum ýmis tromp á
hemdimni og getum spilað i krafti
þjóðareimimgar og réttláts mál-
sfcaðar. En gerum okkur samt
ve-1 ljóst, að engir sigrar vimn-
a®t fyrirhafnariaust og að ein-
mitt þessa dagana er tími stórra
ák\7arðana, sem ekki verða öttl-
um auðveldar. Em undan þvi verð
ur ekki vikizt.
Það, sem næst liggur fyrir,
er að setja í gamig viðtæka her-
ferð til kymninigar máHstað okk-
ar og afla nýtra bamdamamna.
Nú þegar hafa 32 þjóðir ttög-
helgað sér með einhliða aðgerð-
um stærri fiskveiðittandhelgi en
12 m.ilur. Margar fleiri þjóðir
undirbúa stækkum fisíkveiðiiand-
heigimnar og ríður á, að það ger-
ist sem fvrst.
Þagar á árimu 1970 lagðd ég til
í ræðu á Alþimigi, er ég mælti
fyrir þingsáttyttctum um aukið
samstarf íslendimga á alþjóða-
vettvamgi við þjóðir, sem berj-
ast fyrir sem stæmstri fiskveiði-
landhett'gi, að við byðum til ráð-
steifnu á ísttandi um þenssi mál í
þvi sikyni að samræma aðgerð-
ir og flýta réttarþróunimni í þess
um rnáium. Nú er kjörið tæki-
færi til slikis og það eigum við
að gripa. Enmfremur eigum við
að sækja Bneta til saka fyrir
dómstótti almemnimgsálitsins, með
þvi að kæra árás þeirra fyrir
öryggisráðinu og Atiantsha fsráð
imu og hvarvetna anmars stað-
ar, þar sem aðstæður leyfa.
Þetta er bæði réttur okkar skv.
Jón Skaftason.
gerðum samningum og skylda
við umga og óborna fslendinga,
sem ekki mega erfa kostum rúið
iand eftir okkur, sem miðaldra
og eldri erum.
Islemdingar hafa i takt við
tímamn gerzt aðilar að margs
komar attþjóðlegu og fjölþjóðlegu
samstarfi í þeirri góðu trú, að
með því væru þeir að efla heittl
lamdsinis bama. Við erum þamm-
ig meðllimir í Atttantshafshanda-
laigimu af þvi að ftteis.tir Islend-
ingar telja, að tiivi'st þess stuðtti
að friði í okkar heimshttuta. Nú
stöndum við, sem þessu fcrúuim,
frammi fyrír þeirri staðreymd,
að tvö bamdaiLagisirfld okikiar,
Bretar og V-Þjóðverjar neita að
viðurkemma rétt okkar titt vemd
unar fi'kimiðanna umhveríis
landið, enda þótt við brjótium
engin alb.ióðaiög í aðgerðum okk
ar og skerðium aðeims lífcilttega
hagsmumi þeirra. Já, Brefcar ráð-
ast beinlímis með hemsikip imm á
islenzkt yfirráðasvæði ttlíttot og
1958. Þessi ósvíími og yfirgamg-
ur hlýfcur að tteiða til endurmaifcs
okkar, er styðjum NATO-aðlld,
á þeirri áikvörðun, ef NATO ráð-
ið beitir ekki áhriíum s4num
tia þess að relka brezka áirásar-
flotann úr islenzíkri ttandhelgi.
uim sámum. Og ráðamiemm At-
lamtshatfsibamid'aflagsins mega
gjamam vita, að þeimri sikoðom
vex fyligi á degi hverjum meðiaJ
istteinElku þjóðarinmar, að í þeim
fiélaigssikap höfum við elkíkert að
gera, ef það getur eik'ki fiemgið
því framgemgt, að flotirun veirði
afturfkaflttaður.
Við eigum að flietrta ofam af
samfelklum ofibeldisferli bnezíka
togamaiauðvaldsins — með rilds-
stjónn sina í rassvasamum, firá
upphafi baráttu ísóemidiinga fyr-
ir úfcflærsilu landlhettgi.
ÚrS'l'itim geta ettdd orðið nema
á eimm veg. Við beirjanmst fyrir
þjóðartiliveTiu olklkar, við berj-
umst fyrir lífslhagsmumum aíllltra
stmamdþjóða, váð berjumst fyrir
attheimsihagsmiumum með varð-
veizlu hafisims sem framtSðar-
fæðulbúms sveiifcamdi mammíkyms.
Við munnm sigra.
Ólafur Hannibalsson:
Blind og botnlaus heimska
Bæðnniaður Samtaka frjáls-
lyndra og vinst-rl manna á úti-
fimdinnm í gær var Ólafur
Hanniba.Isson, skrifstofustjóri
ASÍ. Ólafur sagði m. a.:
Bretar hafa nú fært ianda-
mæri sím um 220 miílur út í frá
sfcröndum eyjamna til þess að ná
ifcamgarha’di á því seim í hafs-
botnimum ar og öllu kviiku sem
á honurn sttcríður — bara eikfki
þvi sem ugga hefur og getur
symt — lcmiúniir áfram af glýj-
ummi uon ottíuigröða örfámna auð-
hrimga.
Á sama fcima dregst brezlki
kola i'ðnaðu rinm, sam ræfcur á ald
ir aftur í fcímamm, árlega samam.
Námuimiemn eru þúsumdiuim siam-
am settir út á gaddimm og sagt
að hypja sitg þamigað sem þö.’f
sé fyrir vinmaiaifi. Svo þykist
brezk hræsmi bera fyrir hrjóeti
li'fiibraiuð manma og foimiar at-
vim.niuhefðir. Svei.
Þófct yfir 30 rí'ki hafi fært út
fisikveiðil'ögsögu síma i meira em
12 mí'liur hefur emgim þeirra
þjóðia siem hafia talið sig eiga
hagsimiuma að gæba, gripið til
vopmaðrair íhliutun.ar. Hermaðar-
oflbeldi Brefca mú gegm íslemdimig
um, vopn’ausri smáþjóð, á sér
enga hliðstæðu í beimimum og
er ailgenliega edmstætt í samsttcipt
um þjóða varðamdi fisikveið iög-
sögu.
Nei, það er sama hvermig á
fnamferði Breta er liifcið. Það er
ekttd aðeims gleepur — það er
verra em glæpur — það er
heimsika, blind og botnlaus
heimsíka. Þeir fórma siameigim-
k'gtum hagsimiumium brezkm og
islliemzttcra fisittdmammia, saraei'gim-
lie'gum þjóðarhagsmumium
beggja eyþjóðamma — sem eiru
yfirráð yfiir fisikimiðum á öll.u
lamdgruminimiu — á altari örfiárra
breztora aiuðttirimiga.
Þess vegna knefjumst við for-
dæmimigair a'lþjóðlegra samtailca,
sem við erum aðiltt að, á fram-
Olafur Hannibalsson.
ferðd b-ezku rík'sstjómarinmar.
Em eklki er nóg að þe'kikja óvimi
sima. Hitt getur hemt, að menm
biðji guð að forða sér frá vin-
Lúðvík Jósepsson:
NATO ber að stöðva
beitingu Breta
LÚÐVlK Jóscpsson sjávarútvegs
ráðherra talaði á útifundinum i
gær af hálfu Alþýðubandalags-
ins. Sjávarútvegsráðherra sagði
ni.a.:
Við hervaldsbeitimigu Breta hef
ur möpgum Isliemdingi hitnað i
haimsi, og rætt er nú um ýmsar
mótaðgerðir af okkar hálfu. Auð-
vitað hafa Bretar brotið NATO-
samniiniginn, og þeir hafa Wka
brotið reglur Sameimuðu þjóð-
anna með ofbeldi gagmvart vopn
lausri smáþjóð. Þessu eigum við
að mótmæla af fullri hörku. En
vi'ð skulum ekki blamda saman
herskipaárás Breta á okkur og
landhelgismáLimu. Við skjótum
ekki landhelgismáli okkar fyrir
NATO, né neina aðra erlenda
stofnun. Og við þurfum eniga
miilliigömigumenn til þess að ræða
við aðrar þjóðir um landhelgis
mál okkar.
Við höfum kalttað sendiherra
okkar heim frá Bretiamdi í mót-
mælaskymi. Við eigum líka að
kalla heim sendiherra okkar hjá
NATO, og neita allri þátttöku i
fundum þeirra samtalca á meðan
hervalds-
þau liða Bretum að beita oklcur
hervaidi. Við eiguim að ákæra
Breta frammi fyrir öli'um heim
inum fyrir hernaðarlega íhlutun
þeirra hér. Og látl NATO Bret
um líðast að hafa herskipin á
okkar lögsögusvæði, þá getum
við ekki lengur heimilað NATO
afnot af landi okkar. Við eigum
að tilkynna Bretum, að fyrri t'l
boð okkar um bráðabirgðasam-
komulag i deilunmi sé hér raeð
afturkallað, og styðji Vesfcur-
Þjóðverjar hervaldsbeitingu
Breta semjum v'S elcki við þá
heidur.
1 landhelgisdei'lu okkar v'.ð
Breta 1958 gerðu forystumenn
Lúðvik Jósepsson
NATO-samtakanna margitrekað
ar tiilraunir sinar til þess að fá
okkur Islendinga til þess að faltt
ast á að samið yrði um lausn á
landhelgismálinu inman NATO-
samtakanna. Þessu var algerliega
neitað 1958. Ég vil enn vara við
öttttium tittlögum i þessa átt. —
NATO-ríkin eru okkur fj'andsam
le.g í landheligismálinu. Og þamg
að má landhelgismiálið ekki fara
sem slikt. Hervaldsbeitimig Breta
er amnað mál og tvimælalaaist
brot á NATO-samningmum. Það
brot ber NATO að stöðva, ettla
hfljóta Isiiendingar að taka til
sir.na ráða.
Góðir fundarmenn! Við höfum
unnið mikla siigra á stuttum tíma
í lamdheligismálinu. Margar þjóð
ir haifa viðurkenmt stefnu okk-
ar. Alttar þjóðir, sem stunduðu
hér veiðar hafa viðurkennt land
heLgi okkar í reynd, nema Bretar
og Vestur-Þj óðverj ar. Þróun
landhettgismálanna I heimiruum er
okkiur í hag.