Alþýðublaðið - 14.03.1931, Qupperneq 3

'ABÞ*»aBfe£Ð!Ð
50 50 anra.
Elephant-cigarettur
LJúffengar og kaldar. Pást alSs staðar.
í taeildsSln ta|á
Tóbaksverzlnn Islands h. f.
Nýja þinghúsið í Helsingsfors.
Þaö var vígt 7. marz.. Má segja, Á etó myndinrú sést framhlíðl
að nokkuð seint sé að vígja þing-
hús í Finnlandi þegar þingræðið
er afnumið þiar i Jandi.
byggingarinnar, á neðri myndinni
sést þingsalurann.
iiithvað annað en smiorlikl.
Á þessu ári hafa verið settar á
fót, hér i bæ, hvorki meira né
minna en 2 verksmiðjur til fram-
leiðslu á smjörlíki, til vlðbótar við
þær 2 sem fyrir voru. Hvort þetta
muni vera heilbrigt geta menn
sannfærst um, ef athugað er, að
verksmiðjur þær, sem fyrir voru,
munu hvor um sig næailega stór-
ar til að framleiða alt það smjör-
líki sem notað er hér í bæ, og
mikið meira til. Hlýtur þvi verk-
smiðjufjölgunin að hafa í för með
sér aukinn framleiðslukostnað, sem
vitanlega bitnar á neytendur í
hærra srnjörlíkisverði en vera þyrfti
ef framleiðslan væri ekki svona
dreifð. En það er eíns og fram-
taks- og fjáraflamönnum samtímis
hugkvæmist ekkert nýtt. Þeim
Iætur auðsjáanlega mikið betur að
þræða ruddar brautir heldur en
að ryðja nýjar brautir á sviði
iðnaðarins, sem þó væri ólikt
heiiladrýgra fyrir þjöðfélagið.
Fjölbreitni i iðnaði, og atvinnu-
lifi þjóðarinnar yfir höfuð (að
vera sjálfum okkur nógir á sem
flestum sviðum) er það sem við
þurfum að keppa að. Aldrei mun
það hafa komið skýrar i Ijós en
einmitt nú á hinum siðustu timum
eriiðleika og alvöru (alheimskrepp-
unnar).
Væri t. d. ekki athugandi (svo
ég nefni eitthvað dæmi, eitt af
ótal mörgum sem fyrir höudum
eru) hvort ekki mætti reka hér
með góðum árangri, verksmiðju
til frarnleiðslu á línum og öðrum
veiðarfærum. Fiskveiðar eru okkar
aðalatvinnugrein, og árlega flyljum
við inn veiðarfæri fyrir miljónir
króna. Kaupum við þau af ná-
grönnum okkar, einna mest af
Norðmönnum. Verða þeir að kaupa
öll hráef.ii að til þess iðnreksturs
en framleiða þó með ágætum
árangri, Að órannsökuðu máli á
éd bágt með að trúa því, að við
séum Norðmönnum það siðri, að
við gætum ekki framleitt nægilegt
handa sjáifum okkur af nefndri
vörugrein að byrjunarerfiðleikum
yfirunnum. En þá væri mikið unnið
ef allir þeir tugir þúsunda sem
renna út úr landinu til erlendra
þjóða, í beinan iðnaðarhagnað af
þessari nauðsynjavöru ísiendinga
rynnu inn í þjóðarbú okkar sjáifra.
Fyrir all-mörgum árum réðist
ungur og framtakssamur maður,
sem þó mun ekki hafa haft fuilar
hendur fjár, í það að stofna hér
sjóklæðagerð, með þeim ógæta
árangri, að nú er iítið notað hér
af öðrum sjöklæðum en frá verk-
smiðju hans. Þoð er drengilegt og
lofsvert starf sem slíkir menn
vinna. Þeir eiu brautryöjendur,
og á starfsemi þeirra mun sjálf-
stæði þjóðgrinnar grundvallast í
framtiðiuni. Enn menn skildu var-
ast að varast að ofbjóða nokkurri
iðngrein, svo bezt kemur hún
þjóðinni að notun. Iðnaðurinn er
til fyrir pjóðina. en þjóðin ekki
fyrir iðnaðinn.
Þér frarntaks og fjáraflamenn,
stofnið nú iðnaðarfyrirtæki. Með
því vinnið þið þjóðinni mikið
gagn. En gætið þess að þræða
eigi um of troðnar brautir, þar
sem þess er engin þörf, en getur
orðið til skaða fyrir fjöldann.
Framleiðið en eitthvað annað en
smjöriiki. S.
„Þér eruð þræ!aru.
(nl)
Andst.æðámgar iafnaöarmanna
hafa það sí og æ á vöTunum, að
jafnaðaxtmenn vilji „rífa alt nið-
ut‘. Satt er það, vígi íhalds og
auðvalds, hvar sem er, vilja jafn-
aðarmerm jafna við jörðu. En
hvað er það, sem íhalds-forráða-
mennirnir í Vestmannaeyjum
hafa gert, t.ll d. þeir, sem af
heimsku sinni og þekkingarleysi
(svo ekki> séu notuð stærri orð)
Jkamu í veg fyrirr að nokkur fisk-
ur yrðii seldur úr Eyjunum! í ísum-
ar, meðan möguleikar voru tii
þess og sæmilegt verð fékst,
miðað við það, sem nú er. Þeir
hafa gert, t. d. þeir, sem af
ekki til að byggja á ný. En við-
neisnarstarfiö í Vestmannaeyjum
verður að hefjast með því, að al-
þýða manna þar verði svo vak-
andi yfir sínum eigin hag að hún
hrasti sem fyrst af sér ok slíkra
manna.
Líklega þóknast ekki íhaldinu
ab renna augum sínum til Hafn-
arfjarðar? Þó er þar um þessar
mundir að gerast markverður at-
burðiur í íslenzku atvinnulífi. í
fyrsta skifti er nú togari að bú-
ast á veiðar, sem er eign bæjar-
félagsins og rekinn fyrir þess
neikni'ng. En siíkan „bölvaðan
bolsivisma" kærir „Mgbl." sig
ekki ,um ,En vera mætti, að í-
haldið liti hýrari augum á
frammistöðu þess íhaldsmanns
þar, sem nú nýveriö hefir tekist
iað koma í lóg nokkrum hundruð-
um þúsíunda af fé bankanna (þ.
e. fé landsimanna). Gæti „ríígbl."
eánhvern tíma beðið „heila heil-
anna", Jón Þoriáksson, að reckna
út, hve mörgum smáútvegsmönrr-
um og öðrum smærri atvinnurek-
endum, sem þessi flokkur þykist
bera svo mjög fyrir brjósti, bank-
inn hefði getað hjáípað yfir yfir-
standandi erfiðleika, með því fé,
sem þessi hafnfirslti íhaldsmaður
hefir glataö meö svo sögulegum
hætti sem kunmigt er.
Áður en snúið er til Reykja-
víkur væri rétt að líta til Stykk-
ishólms. Þar var mn nokkurt ára-
bil hæstráðandi til sjós og lands
Sæmmidiur kaupm. Halldórs.son.
Ýmsra fjármálaafreka hans hefir
áður verið getið hér í blaðiwu.
og líklega er það ekki annaö en
skortur á egta kristilegum bróð-
urkærleika að vera ab hafa orð
á því, þótt 3/4 úr milljón týndust
niður um greipar hans, þegar á
méti kemur margra ára stuðning-
ur við „Mgbl." og íhaldslið lands-
og alt það góða álit, sem slíkir
iins og auk þess allur sá heiður
„skilamenn" afla íslendmgum er-
lendis, enda er þjóðrækni og
ættjarðarást íhaldsins löngutm við
brugðið.
En hvernig er svo hagur al-
þýðiu í Styklrishólrri'’ Hver verö-
ur helzti bjargræöisvægur hennar
í framtíðimii? Einnstu íuræði
hennar verða að nema nýja siðu.
Taka upp nýtt skipulag. Láta
sameign og samviinnu koma í
stað „frjálsrar samkeppni".
Því svo hláleg er rás viðburð^
anna, að ihaldsmennimir, sem
verja stórfé til að kaupa sér mál-
gögn og mannafla til þess að
\erja og efla sinn málstað, verða
til þess meði óstjóm sinni og
ýmsum hermdarverkum, að kenna
alþýðunni svo rækilega að ekkí
getur gleymst, hvílik regin-
netmska og ranglæti auðvalds-
skipulagið og starfshættir þess
eru.
Þá er rööin komin að Reykja-
vík. En þegar bendia skal á afrek
reykvíska íhaldsins í þágu bæj-
arfélagsins og sinnar elskuðu
feðrafoldar er af svo miklu að
taka, að vandiinn verður mestur
að gera upp á milli snildarverk-
anna. öll barátta íhaldsins og
málgagna þess til ]>ess með öll-
um hugsanlegum ráðum að
tryggja aðstöðu sína og auðsöfn-
rm og jafnframt láta kné fylgja
kviði í viðskiftum sínum við þá
móttarminni — alþýðuna —, alt
til þess að „tryggja framleiðsluna
og efla þjóðarauðiinn", eins og
það heitir á rósamóli íhaldsins, er
svo víðáítumikið svið, að í lítillí
blaðagrein verður fæst talið af
)>ví sem vert væri. En ljósaste,
dæmi þess, að íhaldið í Reykja-
vik heíir enginn eftirbátur verið
í viiturlegri og heillaríkri meöferð
á fé almennings:, er, að megnið
af þeim 33 milljónum króna, sem
bankarnir hafa tapað nú síðustu
árin, hefir tapast á ihaldsmönn-
run hér í Reykjavík.
En af mörgum fleiri afreks-
| verkum hafa þeir að státa, í-
j haldsmennitmir í Reykjavik.
i Mennirnir, sem á sínum tíma ekki