Morgunblaðið - 01.03.1991, Síða 36

36
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. MARZ 1991
Minning:
Olína M. Þormar
Fædd 1. marz 1898
Dáin 19. febrúar 1991
Það var á síðsumardegi fyrir tæp-
um tveim árum að ég heimsótti Lauf-
ás við Eyjafjörð með fjölskyldu
minni. Veðrið var milt og fjöllin
spegluðust í lygnum firðinum. Yfir
öllu hvíldi friður og ró. Náttúrufeg-
urð staðarins hreif mig og hugurinn
reikaði til liðinnar tíðar. Þetta var í
fyrsta skipti sem mér gafst tæki-
færi til að skoða gamla bæinn undir
leiðsögn föður míns og hlusta á hann
rifja upp bernskuminningarnar.
Á vegg í framstofu bæjarins
hangir mynd af fallegri konu í peysu-
fötum. Þetta er mynd- af ömmu
minni, Ólínu Mörtu Þormar, sem
verður borin til grafar í dag, 1.
mars, en þá hefði hún orðið níutíu
og þriggja ára gömul. Hún var fædd
árið 1898 á Þóroddsstöðum í Ölfusi
en foreldrar hennar voru Jón Ólafs-
son bóndi og kona hans Guðrún
Gísladóttir. Myndin við hlið hennar
er af afa, séra Þorvarði G. Þormar
en hann var prestur í Laufási í 80
ár, frá árinu 1928 til 1958. Þau giftu
sig árið 1934 og fluttust að Hofteigi
á Jökuldal þar sem elsti sonur þeirra,
Guttormur, er fæddur.
Við gengum eftir bæjargöngunum
inn í eldhúsið þar sem má sjá ýmis
áhöld sem amma notaði til matar-
gerðar á sínum tíma oe inn í gamla
hlóðareldhúsið þar sem hún vann
að sláturgerð. Mér varð hugsað til
þess að amma hefur lifað tímana
tvenna eins og örbylgjuofninn henn-
ar ber vitni um.
í norðurenda baðstofuloftsins er
hjónaherbergið. Pabbi minn, Hall-
dór, næstelsti sonur þeirra hjóna,
er fæddur í þessu herbergi en Hörð-
ur,,.yngsti sonurinn, er síðasta barn-
ið sem fæddist í þessum gamla torf-
bæ. Nýtt hús var reist í Laufási og
þótt amma ætti áfram annríkt voru
störfin léttari. Ávallt var mannmargt
á heimilinu og gestkvæmt. Amma
var mannglögg og félagslynd og rifj-
aði oft upp ýmsa skemmtilega at-
burði frá þessum árum.
Árið 1958 fluttust amma mín og
afi til Reykjavíkur, en afi var þá
mjög heilsuveill. Mínar fyrstu minn-
ingar eru frá þeim tíma er þáu
bjuggu á Kirkjuteigi í Laugarnes-
hverfi. Þótt ég væri alin upp erlend-
is voru tengslin við ömmu og afa
mjög sterk og ég minnist sumarleyf-

Lokaátak hafið til að
koma söluskráningu
í fullkomið lag
Eftirlitsmenn heimsækja fyrirtæki og verslanir.
Undanfama mánuði hafa fjármálaráðuneytið
og embætti ríkisskattstjóra beitt sér fyrir
kynningarátaki til að bæta úr vanköntum á
söluskráningu í verslun og þjónustu.
Nú er hafinn lokaþáttur átaksins til að
koma þessum málum í fullkomið lag. Næstu
sex mánuði heimsækja eftirlitsmenn skatt-
rannsóknarstjóra verslunar- og þjónustufyrir-
tæki um allt land til að kanna ástand og notk-
un sjóðvéla og sölureikninga. Ef í ljós kem-
ur að söluskráningu er verulega áfátt hefur
viðkomandi fyrirtæki 45 daga til að kippa
sínum málum í liðinn. Að öðrum kosti verð-
ur því lokað í samræmi við lög sem nýlega
voru samþykkt á alþingi.
Mikilvægi löglegra sjóðvéla og fullkom-
inna sölureikninga er augljóst: Þetta er vís-
bending um full og heiðarleg skattskil og
neytandinn nýtur sjálfsagðs réttar og öryggis
í viðskiptum sínum. Ef allir skila sínu í sam-
eiginlegan sjóð landsmanna ve'rður byrðin
léttari á hverjum og einum. Full skattskil
samkvæmt settum reglum eru grundvallar-
forsendur heilbrigðs viðskiptalífs þar sem
fyrirtækin standa jafnfætis á samkeppnis-
grundvelli.
Ui
iIb
Forsvarsmenn í verslun og viðskiptum!
Takið vel á móti starfsmönnum skattrannsóknarstjóra
- með ykkar mál á hreinu.
Öryggi í viðskiptum
™heiöarleg skdttsliil!
RARMALARAÐUNEYTIÐ
Im
jj_
UUi
Pl
Jh
JL
1J

WtiýmwM'si

anna á íslandi. Amma tók mig þá
gjarnan með sér á Þjóðminjasafnið,
þar sem hún vann um árabil, sýndi
mér og sagði frá. í eldhússkápnum
hennar voru alltaf til kleinur og pip-
arkökur. Afi dó árið 1970 og tíu
árum síðar flutti amma í Sólheima
23 þar sem hún bjó til dauðadags.
Við amma vorum vinkonur. Eftir
að ég flutti til landsins leið vart sá
dagur að við amma töluðum ekki
saman. Við ræddum um heima og
geima og áttum trúnaðartraust hvor
annarrar. Amma fylgdist vel með
öllu sem var að gerast. Okkur Snorra
þótti vænt um hve mjög hún bar
hag okkar fyrir brjósti. Hún spurði
alltaf um Iíðan dætra okkar og bað
fyrir þeim ef lasleiki steðjaði að. Hún
hvatti til dáða í byggingarfram-
kvæmdum okkar og það sýndi skýrt
áhuga hennar að hún óskaði eftir
því að sjá húsið að innan eftir að
það var fokhelt fyrir aðeins þremur
mánuðum. Við vorum svo lánsöm
að fá tækifæri til að verða við þeirri
ósk hennar.
Amma bjó ein og hélt heimili fram
á síðustu stund. í sumar er leið kom
í ljós að amma var með langt geng-
inn krabbameinssjúkdóm. Þegar
halla tók undan fæti eftir áramótin
kom fósturdóttir hennar, Vilborg
Guðmundsdóttir, frá Akureyri til að
styðja hana og annast. Villa ólst upp
hjá ömmu og afa í Laufási frá átta
ára aldri eftir að hafa misst móður
sína.
Amma dó á heimili sínu þann 19.
febrúar. Það var hennar einlæg ósk
að dvelja á eigin heimili til hinstu
stundar. Þetta var meðal annars
mögulegt með stuðningi frá fjöl-
skyldu hennar. Sérstakar þakkir ber
að færa Valgerði Sigurðardóttur
lækni hjá Heimahlynningu Krabba-
meinsfélags íslands, hjúkrunarfræð-
ingunum Guðrúnu Jóhannsdóttur og
Lilju Steingrímsdóttur, sem stund-
uðu hana af alúð síðustu mánuðina.
Án aðstoðar þeirra hefði ekki verið
auðvelt að uppfýlla þessa ósk.
Blessuð se minning hennar.
Ásdís Birna Þormar
Hvað er aldur? Aldur er afstætt
fyrirbæri og sumir verða ekki gaml-
ir þótt þeir nái háum aldri. Þannig
var hún Ólína, amma mín. Þótt hún
hafi lifað í 93 ár, var hún svo ung
í anda, að aldurinn gleymdist. Minnið
var svo gott, að hver unglingur
mætti vera stoltur af, einnig góða
skapið og bjartsýnin, sem einkenndu
hana. Stutt er síðan við röltum í
huganum saman niður í bæ, rétt
eftir aldamótin. Amma sagði frá og
við gleymdum stund og stað, sáum
fyrir okkur húsin og fólkið, sem þar
bjó. Hún mundi svo vel eftir fólkinu
og vissi deili á því. Áhugi hennar
var svo mikill og ég undraðist hvað
hún var vel inni í ættfræði og tengsl-
um milli manna. Eiginlega er ekki
mjög langt síðan, en samt hefur svo
margt gerzt síðan amma fæddist.
BIBLÍUNA
«9
Sálmabókina
handa fermingarbörnum
vorsins.
Hið ísl. biblíufélag
(Puljbranööstofu
Hallgrímskirkju í Reykjavík.
Sími 17805. Opið 3-5 e.h.,
föstud. 10-12 f.h.
V J