Morgunblaðið - 08.06.1991, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 08.06.1991, Blaðsíða 4
4 B MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 8. JUNI 1991 CHRISTO ÁKJARVALSSTÖÐUM Á YFIR þrjátíu ára listferli hefur Christo, sem er fæddur árið 1935 í Búlgaríu, unnið að ýmsum óvenjuleg- um verkefnum, þar á meðal hefur hann öðlast heimsfrægð fyrir að pakka inn hlutum sem virðast varla til slíks fallnir, svo sem þinghúsi í Berlín, brú í Paris, klettum við strönd Ástralíu og ellefu eyjum við Flórída. Slík verk- efni kosta mikla peninga — í stærstu verkin fara plastefni í hundruðum þúsunda fermetra — og Christo hvorki þiggur styrki eða leyfir öðrum að taka þátt í kostnaðinum; hann safnar pen- ingum með því að sejja teikningar, Ijós- myndir og grafíkverk, sem yfirleitt tengjast fyrirhuguðum eða afloknum „innpökkunum". Sýningin, sem verður opnuð á Kjarvalsstöðum í dag, saman- stendur aðallega af slíkum teikningum og ljósmyndum af umhverfisskúlptúr- um, og kemur hingað frá Sonie- Onstad-listasafninu í Noregi. Christo pakkar hlutum ekki bara inn, heldur hefur hann einnig strengt dúk yfir landsvæði og lokað fyrir mynni dals svo eitthvað sé nefnt, og nú vinnur hann að stóru verkefni sem hann kennir við regnhlífar. Ætlunin er, þegar af verður, að reisa þúsundir sex metra hárra regnhlífa í átján kílómetra línu í Japan, og í tuttugu og fímm kílómetra línu í Bandaríkjunum. Regnhlífarnar verða bláar á litinn í Japan en gular á hinum staðnum. í nýlegu viðtali sagði Christo að með hverju nýju verkefni reyndi hann að skapa nýtt listaverk: „Ég reyni að bæta nýrri vídd við verk mín. Eg byrja aldrei að vinna OPERA að verkefni sern líkist einhverju sem ég hef þegar gert. Ég reyni að hafa eitthvað nýtt fram að færa í hvert sinn. „Regn- hlífaverkefnið" er ti! dæmis það fyrsta sem ég geri samtímis á tveimur stöðum." Umhverfisskúlptúrar Christos eru þeim annmörkum háðir, að þeir geta yfirleitt aðeins staðið um skamma hríð; frá nokkr- um klukkustundum upp í nokkra daga. Christo segir að listaverk sín séu háð ákveðnum tíma og aðstæðum, það gefi þeim ákveðið fagurfræðilegt gildi og veki spurningar um hvað sé list, hvort hægt sé að safna allri list og hvort list sé eilíf. „Ég ætlast til þess að hvert verk sé ein- stakt, í þeirri merkingu að það verður aðeins í eitt sinn, rétt eins og bernska okkar eða líf, og þess vegna aldrei hægt að endurteka það, skipta á því og ein- hverju öðru eða flytja það. Þetta eru ekki hlutir, heldur listaverk sem fá venjulega ákveðið rými að láni — eitthvað sem til- heyrir málverki eða skúlptúr ekki dags daglega. Þau fá rými á landsbyggðinni, í borginni eða úthverfinu — tré, brýr, hraðbrautir. Rýmið og listaverkið verða eitt. Hinsvegar," segir Cristo, „hafa teikn- ingarnar og myndirnar, sem ég vinn við undirbúninginn að þessum verkum, sitt eigið listræna gildi. Á hefðbundinn hátt sel ég teikningar og slík verk, og með tekjunum af sölunni get ég hrint stórum verkefnum í framkvæmd. Segja má að teikningarnar og smærrj skúlpúrarnir séu hefðbundin listaverk, list sem hengja má upp á vegg. Mikilvægast er hvað ég geri við peningana sem ég fæ fyrir þau. Ég gæti keypt hús og demanta fyrir konuna mína, en ég nota þá til að gera stóru verkefnin raunveruleg." - efi Pont Neuf-brúin í París, innpökkuð 1985. LEIKRÆN HLUTVERK SKEMMTILEGUST Heimur óperunnar er harður og eflaust eru þar fáir á aldur við Ingveldi Ýr Jónsdóttur, mezzó- sópran, að feta sín fyrstu spor. Ingveldur, sem er 24 ára gömul, er þó hvergi bangin og ætlar ótrauð að hella sér út í þá hörðu samkeppni sem ríkir í óperuhús- um í Evrópu. Hún hefur líka væn- an sjóð í farteskinu sem er hald- góð söngmenntun frá söngskólum beggja vegna Atlantshafsins. Því fer þó fjarri að Ingveldur hafi einungis haldið sig í út- löndum því hún hóf söngnám hjá Guðmundu Elíasdóttur'15 áragömul og ári seinna innritaðist hún í Söng- skólann í Reykjavík. Tveimur árum síðar hélt Ingveldur til Vínarborgar þar sem hún sótti tíma til Svanhvítar Egilsdóttur og tók lokapróf frá Tón- listarskóla Vínarborgar en á sama tíma tók hún stúdentspróf frá Mennt- askólanum í Hamrahlíð. Frá Vínar- borg lá leiðin yfir hafið til New York þar sem hún hefur stundað nám í Manhattan School of Music. Masters- gráðu frá skólanum lauk hún í vor. Ingveldur vann til verðlauna í keppni fyrir söngvara og hljóðfæraleikara á vegum „92nd street Y" samtakanna svokölluðu í New York í mars. Þó Ingveldur eða Inga, eins og vinir hennar kalla hana, hafi komið opinberlega fram bæði í Austurríki og Bandaríkjunum hefur hún aldrei haldið einsöngstónleika á íslandi. Hún er nú stödd hér á landi og hyggst bæta úr þessu með tónleikum í Is- lensku óperunni 11. júní næstkom- andi þar sem hún mun syngja fjöl- breytt verk við undirleik Kristins Arnar Kristinssonar píanóleikara. Tónleikarnir hefjast klukkan 20.00. Ólíkir skólar Ingveldur hefur reynslu af því að sitja á skólabekk í tveimur heimsálf- um en ætli sé einhver munur á skól- um á þessum tveimur stöðum. „Jú, því verður ekki neitað," segir Ingveldur hugsi. „Bandarískir skólar eru til dæmis mun skipulagðari og Ingveldur Ýr Jónsdóttir reynir fyrir sér á fjölunum í Evrópu í haust kenna betri tækni á öllum sviðum en skólar í Evrópu. Þar er aftur á móti lögð áhersla á tungumála- kennslu og mismunandi stíltegundir sem Ameríkanar hafa tilhneigingu til að blanda saman. Ekki má heldur gleyma því að samkeppnin í amerísk- um skólum er mun meiri og oft og tíðum ómanneskjulegri en í Evrópu." Lýrískur mezzósópran Ingveldur er lýrískur mezzósópran með kóleratúr. „Ég reyni að halda mig við lýrískari hlutverk meðan ég er ennþá ung. Seinna býst ég svo við að syngja dramatískari hlutverk og raddlega erfiðari. Ég reyni að fara ekki út í þau of fljótt því ég hef tekið eftir því að fólk sem fer of semma í erfiðari hlutverk er lík- legra til að missa röddina fyrr en ef það heldur sig lengur við lýrískari hlutverk," segir Ingveldur kankvís og bætir við að henni finnist skemmt- ilegust hlutverk sem reyna á leik- ræna túlkun söngvarans. Eftir tónleikana flytur Ingveldur búferlum til Austurríkis. „Maðurinn minn er Austurríkis- maður og það bindur mig svolítið við hinn þýskumælandi heim. Þess vegna hef ég hugsað mér að reyna fyrir mér í Evrópu á næstunni, syngja fyrir umboðsmenn og óperuhús í von um að fá einhvers staðar vinnu," segir Ingveldur og talið berst að sam- keppninni úti. „Staðreyndin er sú að fyrir nokkr- um árum var fremur auðvelt fyrir útlendinga að fá vinnu við evrópsk óperuhús. Nú hefur hins vegar vaxið upp kynslóð af frambærilegum þý- skumælandi söngvurum og eftir að austurblokkin opnaðist hefur sam- keppnin enn aukist og kröfurnar orð- ið meiri. Annars borgar sig ekki að vera að hugsa of mikið um þetta en halda frekar á brattann." Alltaf rúm fyrir gott f ólk Óperuhús í Evrópu eru eins og gefur að skilja bæði stór og smá en hvar ætli sé best stíga fyrstu skrefin. „Ég held að best sé að byrja í litlu húsi þar sem maður hefur tækifæri til að afla sér reynslu á sviði og læra hlutverk sem manni hæfa. Ég vona að ég verði heppin og fái inni í húsi þar sem ég get haldið áfram að læra meira, en enn sem komið er er þetta auðvitað meira draumamynd en ver- uleiki," segir Ingveldur en vill samt ekki meina að henni ói við framtíð- inni. „Ég trúi því að alltaf sé rúm fyrir gott fólk. Maður verður líka að hafa trú á sjálfum sér til að komast áfram, ekki of litla trú og ekki of mikla, vita hvar manns takmörk liggja." V ill taka þátt í íslensku tónlistarlífi Um íslenskt tónlistarlíf segir Ing- veldur: „Mér finnst stórkostlegt hvað mikið er um að vera í íslensku tónlist- arlífi og gaman að sjá hvað fólk hefur byggt mikið upp hérna. Ég vildi gjarnan taka þátt í þessu en ég skil vel að húsin hérna hafa lagt mikla vinnu í uppbygginguna og að þau geti ekki tekið þá áhættu að reyna óþekkta og óreynda söngvara þar sem mikið er í húfi og allt verð- ur að smella saman. Hins vegar finnst mér sjálfsagt að fá reynda söngvara til að skipta við þá sem fyrir eru og leyfa fólki að sjá og heyra fleiri góða íslendinga," segir Ingveldur. I því sem við kveðjumst berast íslenskir óperusöngvarar í tal og Ing- veldur viðurkennir að það sé spenn- andi að vita til þess hversu vel þeim gangi í Evrópu. „Þeir haf a rutt braut- ina og eru ákveðinn styrkur fyrir unga íslenska söngvara. Auk þess hafa þeir getið sér góðan orðstír sem kemur okkur sem á eftir komum til góða." Viðtal: Anna Gunnhildur Ólafsdóttir.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.