Morgunblaðið - 09.12.1992, Blaðsíða 2

Hitt og þetta
Mikiðaf sfld
í Barentshafí
■ RANNSÓKNIR norsku
hafrannsóknastofnunarinn-
ar í Barentshafi sýna að þar
er mikið af ungsíid. Árgang-
amir 1991 og 1992 eru tald-
ir 3,5 til 4 milljónir tonna,
en það er tvöfalt meira en
áður hafði verið talið. Frá
þessu er skýrt í Fishing
News Intemational. Þó vist
sé talið að vaxandi þorsk-
stofn muni éta mikið af síld-
inni, telja fiskifræðingar að
síldarstofninn muni vaxa
mikið þar tfl síidin verði
veiðanleg 1996 tU 1997.
Rannsóknirnar, sem unnar
voru i samvinnu við Rússa
leiddu einnig i ljós að minna
var um loðnu, en reiknað
hafði verið með. Talið er að
stofninn sé um tveimur miiy-
ónum tonna minni en mönn-
um hafði áður reiknazt til,
eða alls um þijár mifljónir
tonna. Talin er hætta á að
loðnan hverfi úr Barentshaf-
inu 1994 til 1995, eins og hún
gerði 1962 til 1963.
-----------
Bæklingur
um EES og
sjávarútveg
■ VIÐSKIPTASKRIF-
STOFA utanríkisráðuneytis-
ins gaf nýlega út bæklinginn
EES-samningurinn, sjáv-
arútvegsmál, en upplýsinga-
rit þetta er tekið saman af
Haraldi Aspelund fyrir utan-
ríkisráðuneytið og er ætlað
til kynningar á þeim áhrif-
um, sem samningur EFTA-
ríkjanna og Evrópubanda-
lagsins (EB) um Evrópska
efnahagssvæðið (EES) hefur
á sjávarútvegsmál. Þá eru I
bæklingnum þijú fylgisiyöl,
þ.e.a.s. bókun nr. 6 við frí-
verslunarsamning íslands og
Evrópubandalagsins frá
1972, bókun nr. 9 við samn-
inginn um Evrópska efna-
hagssvæðið og töflur, fyrir
hvert tollskrárnúmer, yfir
tolla á sjávarafurðir, í inn-
flutningi til EB, bæði fyrir
og eftir gildistöku EES-
samningsins.
----♦-♦-«--
Rekakkeri
hefðu bjargað
■ TRILLURNAR Vilborg
og Heppinn, sem sukku ný-
lega skammt undan Búða-
hrauni, hefðu bjargast ef
þær hefðu notað rekakkeri,
að sögn Valdimars Samúels-
sonar í Reykjavík en hann
hefur selt 60-70 rekakkeri
frá Bandaríkjunum sl. þijú
ár. „Þessi rekakkeri eru
hönnuð sem öryggistæki og
þau hafa bjargað mörgum
bátum við Alaska. Með einu
handtaki eru akkerin sett I
sjóinn og þau halda bátnum
örugglega upp í veður og
vinda. Til eru sjö stærðir af
þessum akkerum og allt að
200-300 tonna bátar geta
notað þau en ódýrustu akk-
erin kosta 10 þúsund kr. Það
er því til betri kostur en að
keyra upp í, jafnvel heilu
sólarhringana, með þverr-
andi olíubirgðir. Bátar, sem
sækja langt út, hafa einnig
legið úti við rekakkeri og
þá er nær enginn veltingur á
þeim.“
MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR MIÐVIKUDAGUR 9. DESEMBER 1992
MÁLAÐ FYRIR ÚTGERÐINA
Morgunblaflið/Alfons
ÓLAFSVÍK - UNGUR listmálari, Hreinn Stephensen frá Neskaupstað, stundaði sjóinn héðan í sum-
ar og brá sér nú í haust vestur á Nesið til að mála bátamyndir fyrir útgerðarmenn, sem hafa sýnt
þessu framtaki mikinn áhuga. Um viku tekur að fuUgera eina mynd en þær eru allar innrammað-
ar. Myndimar eru unnar í oliu en Hreinn hefur sótt fjölmörg námskeið hjá Myndlistarskóla Reykja-
víkur. Hér sést hann með tvær af bátamyndum sínum.
„Bátar enn að veiðum þó
kvótinn hafi verið seldur“
mmmm^mi^mmmmmmmmmmmm^ „íslenski fiski-
Keflvíkingar spá mikið í írSÆ
bátakaup, því þeir fá að n“t
sreiða kvótann á 4-5 árum hefur verið ffrður
0 af, eru enn að veið-
um. T.d. er mjög algengt að slíkir bátar séu leigðir í nóvember
til febrúar, þegar helmingur aflans er utan kvóta, því þeir eru enn
með veiðiheimildir, enda þótt allur kvóti hafi verið seldur af þeim.
Þessir bátar eru einnig leigðir og keyptur á þá árskvóti, einkum
þegar krókaleyfisbátar mega ekki veiða,“ segir Brynjar ívarsson
þjá skipasölunni Bátum og búnaði. Hann segir sveitarfélög, t.d.
Keflavíkurbæ, hafa keypt og staðgreitt „varanlegan" kvóta, sem
útgerðarmenn fái að greiða á 4-5 árum. Keflvíkingar hafi því mik-
ið verið að spá í bátakaup að undanförnu.
Brynjar Ívarsson segir verð á
íslenskum fiskiskipum ekki hafa
lækkað, þrátt fyrir erfiðleika hjá
útgerð nágrannalandanna. Mikið sé
um fyrirspurnir um notaða báta,
t.d. frá Angóla, Portúgal, Eng-
landi, Danmörku og Austur-Evr-
ópulöndum, og Kínveijar vilji kaupa
hér togara. Ekkert hafi þó orðið
úr sölu, enda þótt verðið sé lágt,
en þegar skip séu seld úr landi fá-
ist einnig greidd 30% af vátrygging-
armati þeirra úr Hagræðingarsjóði
sjávarútvegsins.
„Þegar staðgreiða þurfti „varan-
legan“ kvóta höfðu einungis stór
fyrirtæki efni á að kaupa skip með
kvóta. Eftirspurn eftir „varanleg-
um“ aflakvóta hefur hins vegar
minnkað og nú þarf einungis að
staðgreiða hluta af honum. Verð á
skipunum sjálfum hefur stórlækk-
að, þannig að verð á þeim með
kvóta er í raun svipað og verð á
skipum áður en kvótinn kom til en
fyrir skipin sjálf fást 30-60% af
vátryggingarmati þeirra."
Brynjar segir töluvert lif hafa
verið í skipasölu sl. 6-8 vikur og
framboðið hafi aukist, þó aðallega
á kvótalausum bátum. „Mesta salan
hefur verið í 30-100 tonna bátum.
Sumir kaupa kvótalausa báta og
árskvóta eftir hendinni en margir
veiða fyrir togaraútgerðir og fá þá
kvóta hjá viðkomandi útgerð. Þeir
landa aflanum hjá sama fyrirtæki
fyrir ákveðið verð, t.d. 70 krónur
fyrir kílóið af þorski. Mikið framboð
er af árskvóta og það hefur ýtt
undir þessi viðskipti. Fiskverkanir
eru farnar að kaupa „varanlegan“
kvóta og láta fiska hann fyrir sig
en kvótinn verður alltaf að vera
skráður á skip,“ segir Brynjar.
Hann segir að m.a. vegna sölu á
kvóta Hagræðingarsjóðs í haust
hafi verð á árskvóta lækkað en
verð á „varanlegum" kvóta hafi
ekki lækkað. „Við höfum fengið 190
krónur fyrir kílóið af „varanlegum"
þorskkvóta en ég hef heyrt um allt
að 205 krónur fyrir kílóið."
Vinnslaii þarf nú helming
sfldarinnar sem óveidd er
ÞOKKALEG
síldveiði var í
síðustu viku og á
föstudag var
búið að veiða um
85 þúsund tonn
af tæplega 120
þúsund tonna síldarkvóta á þessari vertíð. Af þeim 35 þúsund tonn-
um, sem þá voru óveidd, þurftu frystihús og söltunarstöðvar að fá
helminginn, þ.e.a.s. um 17 þúsund tonn af síld upp úr sjó, til að
geta staðið við samninga um sölu á síld í vetur og vinnslan óttast
að það takist ekki.
Hægt væri að selja allt að 13
þúsund tonn af freðsíld og
65.000 tunnur af saltsíld
Á föstudag var eftir að salta síld
í liðlega 20 þúsund tunnur til að
hægt væri að standa við samninga
um sölu á saltsíld í vetur. Þá var
búið að salta í rúmlega 44 þúsund
tunnur, þar af 31.700 tunnur af
hausskorinni síld og 12.400 af flök-
um, en samið hefur verið um sölu
á 38 þúsund tunnum af hausskor-
inni síld og 27 þúsund tunnum af
flökum í vetur, að sögn Kristjáns
Jóhannessonar hjá Síldarútvegs-
nefnd. Kristján segir að búið sé að
salta svipað magn af síld á þessari
vertíð og saltað var á tveimur dög-
um fyrir Rússlandsmarkað, þegar
sú söltun var í fullum gangi.
Fimmtudagur í sl. viku var stærsti
söltunardagurinn á þessari vertíð
en þá var saltað í 3.102 tunnur.
Frystihús, sem aðild eiga að
Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna,
þurfa að fá 8-10 þúsund tonn af
síld upp úr sjó í viðbót til að geta
fryst þau 8-9 þúsund tonn, sem
SH hefur samið um sölu á í vetur,
en SH-hús hafa fryst rúm 4 þúsund
tonn af síld í haust. Þar af er rúm-
ur fjórðungur heil síld og hlutfallið
er svipað í þeim samningum, sem
búið er að gera, að sögn Sveins
Guðmundssonar hjá SH. Sveinn
segir að einhver hús muni frysta
síld í janúar nk. en síld var bæði
fryst og söltuð fram í febrúar á
síðustu vertíð.
„Við hefðum getað selt tæp 4
þúsund tonn af freðsíld í vetur, til
helminga flök og heila síld, en okk-
ar hús eru búin að frysta 900 tonn
af síld í haust og meirihlutinn af
því er heil síld,“ segir Teitur Gylfa-
son hjá íslenskum sjávarafurðum
hf. Hann segir lítið hafa veiðst af
síld í nóvember sl. og ef loðnuskip
hefðu ekki stundað síldveiðar á
þessari vertíð væri óvíst að allur
síldarkvótinn næðist núna.
Fréttir vikunnar
Þorskeldið
lofar g-óðu
■ TVEIR sjómenn á Stöðv-
arfirði hafa frá því í vor
alið undirmálsþorsk í tveim-
ur sjókvíum við bæinn og
hefur þetta eldi gengið von-
um framar. Á síðustu fjórum
mánuðum hefur þorskurinn
í kviunum tvöfaldað þyngd
slna og segir BjÖrn Björns-
son, fiskifræðingur, sem
fylgzt hefur með þessu eldi,
að sá vöxtur sé mun betri
en áætlað hafði verið. Birgir
Albertsson, sjómaður, annar
þeirra, sem liafa annazt eld-
ið, segir að þeir reikni með
að slátra fyrsta þorskinum
öðru hvoru megin við ára-
mótin.
----»_♦-♦--
Lágt verð
fyrir kvótann
■ TILBOÐUM í 3.333 tonn
þorskígilda af veiðiheimild-
um Hagræðingarsjóðs sjáv-
arútvegsins hefur verið tek-
ið að loknu útboði. Meðal-
verð, sem tekið var fyrir
þorskígildiskilóið, er 31
króna. Ef allar veiðiheimild-
ir sjóðsins verða seldar á
svipuðu verði, er (jóst að
söluandvirði þeirra verður
mun lægra en áætiað var af
hálfu ríkisins, eða um 370
milljónir króna í stað 448
milljóna, sem áætlað var er
sjávarútvegsráðuneytið gaf
út viðmiðunarverð vegna
forkaupsréttarútboðs í sept-
ember. Upphaflega stóð til
að ríkið hefði 525 mifljóna
króna tekjur af sölu veiði-
heimilda Hagræðingarsjóðs.
----♦-*_»--
Sýningáný
næsta haust
■ VIÐAMIKIL sjávarút-
vegssýning verður haldin i
fjórða sinn í LaugardalshöU-
inni og næsta nágrenni dag-
ana 15. til 19. september
næstkomandi. Það er fyrir-
tækið Reed Exhibition í
Bretlandi, sem annast alla
skipulagningu, en tveir sér-
hannaðir tjaldskálar verða
leigðir frá hollenzku fyrir-
tæki. Samsvarar hvor um sig
stærð Laugardalshallarinn-
ar. Á sýningunni gefst aðil-
um í sjávarútvegi kostur á
að skoða nýjustu tækni í
fiskveiðum og vinnslu víða
að úr heiminum.
----¥-*-*--
Ragnheiður
til Globefísh
■ RAGNHEIÐUR Guð-
mundsdóttir, sljórnmáia-
fræðingur, hefur verið ráðin
til Globefish í Róm, en það
er hluti af F AO, matvæla og
landbúnaðarstofnun Sam-
einuðu þjóðanna. Verkefni
Ragnheiðar verða meðal
annars þau að sjá um við-
hald á gagnagrunni gagna-
banka Globefísh, skipu-
leggja samskipti við þá er
veita bankanum upplýs-
ingar, svara almennum fyr-
irspurnum sem berast,
gagnaleit í bankanum og
undirbúa þau rit, sem Glob-
efish gefur út.