Morgunblaðið - 01.07.1998, Side 10

10 MIÐVIKUDAGUR 1. JÚLÍ 1998
MORGUNB LAÐIÐ
FRÉTTIR
Morgunblaðið/Araaldur
Skiptar skoðanir
FJÖLMENNI var á fundi hjdkrunarfræðinga á Landspítalanum í gærkvöldi og skiptar skoðanir um samninginn sem Hjúkrunarfélagið gerði við ríkið og Reykjavíkurborg.
Ásta Möller, formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga
Ekki varð gengið lengra
ÁSTA Möller, formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga, og
Vigdís Jónsdóttir, hagfræðingur félagsins, eftir fundinn í gærkvöldi.
HJÚKRUNARFRÆÐINGAR á
Landspítalanum virtust ekki
ánægðir með samning þann sem
undirritaður var í gær milli Félags
íslenskra hjúkrunarfræðinga ann-
ars vegar og ríkis og Reykjavíkur-
borgar hins vegar og var kynntur á
löngum vinnustaðafundi sem lauk
seint í gærkvöldi. Óánægjan er
mest hjá ungum hjúkrunarfræðing-
um og hjúkrunarfræðingum í sér-
hæfðum störfum.
Margir segjast vera orðnir lang-
þreyttir á kjörum sínum og kom
það fram í samtali við blaðamann
Morgunblaðsins á fundarstað að
þegar væru margir hjúkrunarfræð-
ingar ákveðnir í að hætta störfum
og margir búnir að ráða sig annað.
Menn voru á ýmsu máli en óá-
nægjuraddir voru margar og há-
værar og slæmt hljóð í mönnum al-
mennt, sagði einn hjúkrunarfræð-
ingur við blaðamann.
Asta Möller, formaður Félags ís-
lenskra hjúkrunarfræðinga, og Vig-
dís Jónsdóttir, hagfræðingur félags-
ins, voru þreyttar að fundi loknum
og sögðu hann hafa verið erfíðan.
„Pað er alveg ljóst að fólk er ekki
nógu ánægt, en við áttum nú alveg
von á því,“ segir Ásta. „Þegar fólk
er með launakröfur upp á 50-70%
er viðbúið að menn verði fyrir von-
brigðum," bætti Vigdís við.
„Ég held að hjúkrunarfræðing-
um sé verulega misboðið og ég fínn
að þeir hafa tekið launamisréttið
mjög nærri sér. Ég held að þetta
séu ákveðin vonbrigði meðal hjúkr-
unarfræðinga almennt sem birtast í
því að ástandið er svona alvarlegt
núna. Þegar fólk hefur miklar
væntingar eru það vonbrigði að fá
ekki það sem stefnt var að,“ sagði
Ásta.
Hún og Vigdís sögðust líka fínna
að margir skynji að ekki varð náð
lengra, en ekki hafi heyrst eins hátt
í þeim á fundinum.
Sneitt að sjálfsvirðingu
hjúkrunarfræðinga
„Það er alveg ljóst að það eru
mjög margir sem munu ekki koma
til starfa aftur. Þessi óánægja er
svo djúpstæð," segir Ásta. „Við höf-
um aldrei upplifað þetta svona
sterkt. Þegar þeir sjá launin sín í
samanburði við aðra hópa og þegar
sneitt er jafn nálægt sjálfsvirðingu
fólks, þá er gengið mjög nærri því.“
Kom það mjög sterkt fram á
fundinum í kvöld?
„Já, og það hefur komið mjög
sterkt fram allan þennan tíma.
Þetta er spurning um virðingu fyrir
starfínu, virðingu fyrir stéttinni og
virðingu fyrir sjálfum sér. Það vill
svo til að oft er þessi peningalega
merking í gildi starfa mjög rík.
Þarna kom í ljós að þjóðfélagið og
stofnanirnar hafa ekki virt hjúkrun-
arfræðinga. Þetta snýst um virð-
ingu. Þeim finnst að þjóðfélagið eigi
að meta störf þeirra, sem eru svo
mikilvæg að þjóðfélagið fer á hvolf
þegar þeir ætla að ganga út,“ segir
Ásta.
Hefði haft ófyrirsjáanlegar af-
leiðingar fyrir stéttina
„Þessi niðurstaða er samþykkt af
stjórn og þeim hópi hjúkrunarfræð-
inga sem hefur verið í þessum við-
ræðunefndum hér innan sjúkrahús-
anna, sem valdar eru af hjúkrunar-
fræðingum á sjúkrahúsinu, og var
líka samþykkt af meirihluta trúnað-
armanna. Allir þessir fulltrúar átt-
uðu sig á að ekki varð gengið
lengra. Ef gengið hefði verið út á
miðnætti hefði það haft svo alvar-
legar afleiðingar að það er ekki fyr-
irséð, bæði fyrir sjúklinga og fyrir
stéttina sjálfa,“ segir Ásta. „Það er
samt alveg ljóst að það er ákveðinn
hluti hjúkrunarfræðinga sem hefði
verið tilbúinn að standa við upp-
sagnirnar og ganga út,“ segir Vig-
dís. „Þú sérð hvernig fólkið er
hérna niðri,“ bætir Ásta við og á við
háværar umræður á göngum fund-
arhúsnæðis.
Um nýtt hvetjandi launakerfi
sem gefur kost á einstaklings-
bundnum launahækkunum segja
þær að það sé allt annað en núgild-
andi launaþi’epakerfi.
í nýju kerfí er tekið tillit til hæfni
einstaklinga með skiptingu fólks í
A-, B- og C-launaramma, sem
ganga út á ábyrgð, segir Ásta.
Snýst um peninga
Flestir ungir hjúkrunarfræðingar
lenda í A-flokki, en þeir segja sjálfír
að A lýsi ekki þeirri ábyrgð sem í
störfum þeirra er fólgin. „Við tökum
líka undir það. Eina ástæðan fyrir
því að þessi hluti hjúkrunarfræð-
inga er ennþá í A-launarammma er
fjárhagsleg. Það virðast ekki vera
til peningar til að setja þá í B-laun-
aramma.“
En er meiri óánægja hjá þeim
yngstu en þeim sem eru eldri og
orðnar langþreyttar á viðvarandi
lágum launum?
„Þeir hópar þarna inni sem eru
óánægðastir eru sérhæfðustu hóp-
arnir og sá yngsti."
Þær Ásta og Vigdís skora á
hjúkrunarfræðinga að berjast
áfram í kjaramálum og láta ekki
deigan síga á samningstímanum.
Þær segja hjúkrunarfræðinga nú
mun meðvitaðri um kjör sín en var
áður og telja að í framtíðinni muni
kjör hjúkrunarfræðinga batna með
breyttu hugarfari.
„Við verðum að horfa á söguna í
þessu samhengi. Það eru ekki alltaf
aðgerðirnar sem hafa skilað mest-
um árangri. Það er kannski ekki
auðvelt að leiðrétta í einu vetfangi
launamisrétti sem staðið hefur í
áratugi. Kjarabarátta er nokkuð
sem alltaf verður að vera virkt og
aldrei má slaka á. Það er vakning
hjá hjúknmarfræðingum og nú veit
hver einasti hjúkrunarfræðingur
hvaða kjör hann hefur og það mun
ekki koðna niður, þetta er bara
fyrsta skrefið.“
Fyrir framan ski-ifstofu hjúkrunar-
forstjóra eftir fundinn var mættur
hópur hjúkrunarfræðinga, ekki til
að draga uppsagnir til baka, heldur
til að fá nánari skýringu á því hvað
hverjum og einum stæði til boða.
Greinilegt er að nýtt kerfi um
„klínískan framgang" vafðist fyrir
hjúkrunarfræðingum.
Nýtt kerfi á eftir að koma
hjúkrunarfræðingum til góða
Anna Stefánsdóttir hjúkrunarfor-
stjóri var mjög áhyggjufull þegar
blaðamaður hitti hana klukkustund
áður en uppsagnir um 400 hjúkrun-
arfræðinga á Landspítalanum áttu
að taka gildi. Hún sagði neyðará-
ætlun ekki taka gildi á sjúkrahúsinu
nema 250 eða fleiri hjúkrunarfræð-
ingar legðu niður vinnu, en brugðist
verður við öllu innan þein'a marka
með lokunum deilda og öðrum að-
gerðum að hennar sögn.
„Fólk er búið að gera sér miklar
væntingar og jafnvel óraunhæfar.
Búið er að gera ansi mikið núna en
lengra varð ekki komist í þetta sinn.
Þetta nýja kerfi á eftir að koma
hjúkrunarfræðingum til góða, það
er sannfæring mín. Ég hef séð þetta
skila hjúkrunarfræðingum í öðrum
löndum töluverðum kjarabótum.
Það er viss tilhlökkun hjá mér að
sjá hverju þetta mun skila,“ sagði
Ánna Stefánsdóttir hjúkranarfor-
stjóri.
Vil virð-
mínu starfi
ANNA Björg Sævarsdóttir,
hjúkrunarfræðingur á hjarta-
deild Sjúkrahúss Reykjavíkur,
segir að sú skilgreining á störf-
um hjúkrunarfræðinga sem
lenda í A-ramma launasamnings-
ins, að þeir beri ekki ábyrgð á
eigin starfi, sé hvorki í samræmi
við lög né eigin skilning liennar
eða reynslu af starfinu. I A-
ramma lenda einkum ungir
hjúkrunarfræðingar, þeir sem
hafa starfað skemur en fimm ár.
„Ég sagði upp á sínum tíma
meðal annars til að fá virðingu
fyrir mínu starfi. Samkvæmt
samningnum tekur það mig fimm
ár að fara að bera ábyrgð á því
sem ég geri. Ég get nefnt það að
í kvöld erum við þi'jár í lijúkrun-
arfræðistöðum á vakt á hjarta-
deildinni, einn þriðja árs nemi,
ein nýútskrifuð og svo ég, sem er
þar af leiðandi reynslumest á
vaktinni. Þetta er að vísu frekar
auðveld vakt, en það getur engu
að síður ailt gerst á þessari
deild.“
Tilboð rík-
isins lítils-
virðing
HELGA Ottósdóttir, hjúkrunar-
fræðingur á öldrunarlækninga-
deild Sjúkrahúss Reykjavíkur,
segir að tilboð ríkisins til hjúki -
unarfræðinga sé lítilsvirðing og
sagðist í gærkvöldi alvarlega
vera að hugsa um að finna sér
aðra vinnu. „Mig langar ekki til
að hætta að vinna hér, því ég er
ánægð í starfinu, en ég vil líka
geta lifað af launum mínum.“
Helga hóf fyrst störf á Sjúkra-
húsi Reykjavíkur árið 1984 og
hefur unnið þar með nokkrum
hléum síðan. „Ég útskrifaðist á
sínum tíma sem lijúkrunarkona
en bætti nýlega við mig B.S.-
prófi og eyddi löngum tíma í það
nám. Mér finnst mikil vonbrigði
að fá ekki laun í samræmi við
það,“ segir Helga.