Morgunblaðið - 01.07.1998, Síða 22

22 MIÐVIKUDAGUR 1. JÚLÍ 1998
ERLENT
MORGUNBLAÐIÐ
Linda Tripp ber vitni fyrir rannsóknarkviðdómi í Bandaríkjunum
„Mjög í mun
að segja
sannleikann“
LINDA Tripp, eitt lykilvitnið í
rannsókn Kenneths Starrs, sak-
sóknara, á meintu misferli Bills
Clintons Bandaríkjaforseta, byrj-
aði í gær vitnisburð sinn frammi
fyrir rannsóknarkviðdómi í Was-
hington. Tripp er fyrrverandi sam-
starfskona Monicu Lewinsky og
það var Tripp sem afhenti Starr
um 20 klukkustunda langar segul-
bandsupptökur af samtölum sínum
við Lewinsky um meint ástarsam-
band Lewinsky og forsetans.
Tripp segir í viðtali við The Was-
hington Post, sem birt var í gær,
að hún hafi ekki verið látin njóta
sannmælis. „Mér er mikið í mun að
koma fyrir rannsóknarkviðdóminn
og segja sannleikann," sagði hún
við blaðið. Tripp er fyrrverandi að-
stoðarmaður Bemards Nuss-
baums, ráðgjafa Clintons forseta.
Hún starfar nú í varnarmálaráðu-
neytinu.
Segir Lewinsky veraldarvana,
hún hafi kennt sér
Segulbandsupptökumar sem
Tripp afhenti Starr fyrir rúmlega
hálfu ári urðu til þess að rannsókn
var hafin á því hvort forsetinn
hefði gerst sekur um meinsæri og
tilraun til að hindra framgang rétt-
vísinnar. í viðtalinu við The Was-
hington Post segir Tripp að það sé
ekki rétt að hún hafi notfært sér
vankunnáttu Lewinsky til að koma
höggi á forsetann.
„Það var ekki ég sem lagði mig
eftir kunningsskap við Monicu -
hún leitaði til mín,“ segir Tripp.
„Monica er ákaflega veraldarvön
kona. Hún kenndi mér.“ Tripp
ræddi við fréttamann The Was-
hington Post í síma í 20 mínútur sl.
sunnudag. Lögfræðingur hennar
hlustaði á og veitti henni ráð um
hvaða spurningum hún skyldi
svara og hverjum ekki. Hún vildi
ekkert segja um rannsókn Starrs.
Búist er við að Tripp muni koma
fyrir kviðdóminn nokkmm sinnum.
Hún vildi í samtalinu við The Was-
hington Post ekkert segja um það
hvað hún myndi segja þar. Hins
vegar var hún ómyrk í máli um það
sem sagt hefur verið um hana í
fjölmiðlum vegna þessa máls. Frá
því hún afhenti segulbandsupptök-
umar hefur hún að mestu haldið
sig á heimili sínu í úthverfi Was-
hington.
Margir telja Tripp illmennið
og aðeins 10% líkar við hana
Ólíkt öðmm þátttakendum í
þessu máli hefur hún aðeins sent
frá sér eina fréttatilkynningu og
lögmenn hennar hafa að mestu
haldið sig frá spjallþáttum sjón-
varpsstöðvanna. En nú hefur vinur
hennar, Philip Coughter, verið
kallaður til vegna væntanlegrar
ásóknar fjölmiðla í tengslum við
vitnisburð Tripp.
Margir hafa orðið til þess að
segja að Tripp sé illmennið í sög-
unni um Lewinsky og forsetann.
Spjallrásir á netinu era fullar af
hörðum dómum um hana og skoð-
anakannanir hafa sýnt að einungis
tíu prósent Bandaríkjamanna
kunna vel við hana. Hinn stórvaxni
leikari Johmn Goodman kom fram
í gervi hennar í skemmtiþættinum
Saturday Night Life nýverið.
Harðasta gagnrýnin hefur komið
frá stuðningsfólki Clintons og
Lewinsky. Lanny J. Davis, fyrr-
verandi ráðgjafi forsetans, sagði að
Tripp væri í lykilhlutverld í til-
raunum Starrs og lögmanna Paulu
Reuters
TRIPP leggur af stað frá heimili sínu til að bera vitni fyrir rannsókn-
arkviðdómi í gærmorgun. í fylgd með henni var sonur hennar og fleiri
Jones til að veiða forsetann í
gildra. Jones hefur sakað forset-
ann um kynferðislega áreitni.
Fyrrverandi lögfræðingur
Lewinsky sagði að Tripp hefði „illt í
hyggju" og hefði stýrt samtölunum
við Lewinsky og ætlað að nota þau
gegn henni. Faðir Lewinsky sagði
að Tripp væri „ömurleg mann-
og vimr.
eskja“, og hann fengi eklri skilið
hvemig hún gæti „sofið vært“.
Tripp hefur neitað því staðfast-
lega að hún hafi tekið upp samtöl
sín við Lewinsky í þeim tilgangi að
eiga auðveldara með að ná samn-
ingi við útgáfufyrirtæki um bók um
lífið í Hvíta húsinu í stjórnartíð
Clintons.
Gengur á
olíulindir
á Norð-
urhveli
Morgunblaðið.
NOREGUR er í hópi þeirra landa,
sem gengið hafa hvað næst olíu-
birgðum sínum. Haldi Norðmenn
áfram að vinna olíu úr sjó með sama
hraða og nú þrýtur olíubirgðirnar
líklega á níu árum, finnist ekki meiri
olía.
Framleiðslan 8 milljónir
fata á sólarhring
Framleiðsla Norðmanna í fyrra
nam um þremur milljónum fata á
sólarhring en hvert fat er 159 lítrar.
Það eru um 4% af heimsframleiðsl-
unni en í lok ársins 1997 námu olíu-
birgðir Noregs hins vegar aðeins 1%
af samanlögðum olíubirgðum heims-
ins. Er þá átt við olíu sem borgar sig
að vinna.
Sérfræðingar í olíuframleiðslu
telja afar ólíklegt að ekki finnist
meiri olía á norsku hafsvæði en töL
urnar tala engu að síður sínu máli. I
nýjum tölum frá BP-olíufélaginu
breska kemur t.d. fram að Sádi-Ara-
bar, sem eru mestu olíuframleiðend-
ur heims, teljast nú eiga um 80 ára
birgðir af olíu. Olíulindir Kúveita
ættu að endast í ríflega eina öld og
lindirnar í Venesúela í sextíu ár.
Birgðir Breta uppumar
eftir fimm ár
Ástandið á norðurhveli jarðar er
hins vegar mun verra. Olíubirgðir
Rússa eru til 22 ára, Dana til tíu ára
og Breta aðeins fimm. Á heildina lit-
ið ættu olíuþjóðir heims að geta
haldið uppi óbreyttri framleiðslu í
fjörutíu ár, samkvæmt útreikningum
BP.
Norðmenn eru uggandi vegna
þessa og hefur töluverð umræða ver-
ið um hvort rétt sé að halda uppi
jafnmikilli ohuframleiðslu og nú er, í
ljósi þess að mjög gengur á birgðim-
ar. Þeir geta hins vegar huggað sig
við að jafnvel þótt olíulindimar reyn-
ist uppumar að áratug liðnum hefur
fundist nóg gas á hafsbotni til að
halda sömu framleiðslu áfram næstu
þrjátíu árin.
Beaujolais
Hágæða rauðvínsþrúgur
30 flöskur
5.190 kr.
Nóatún 17 ■ Faxafen 12
Kringlan ■ Háholt 24, Mosfellsbær
|1
Indónesía
Habibie
hreinsar til
Jakarta, Dili. Reuters.
JUSUF Habibie, forseti
Indónesíu, tilneftidi í gær full-
trúa á ráðgjafarþing landsins
og var fjörutíu og einum full-
trúa skipt út en margir þeirra
höfðu gegnt veigamiklum emb-
ættum í ríkisstjóm Suhartos,
fyrrverandi forseta. Eitt þús-
und fulltrúar sitja á ráðgjafar-
þinginu, helmingur tilnefndur
af forseta og hinn af þjóðþingi
landsins, sem hefur það verk-
efni að kjósa forseta landsins
og marka stefnu fyrir stjóm-
völd.
Þrír evrópskir sendifulltrú-
ar styttu dvöl sína í Austur-
Tímor í gær og héldu heim á
leið eftir að minnst einn maður
féll í skotárás óeirðalögreglu
að fólki sem safnast hafði sam-
an til að krefjast sjálfstæðis
frá Indónesíu. Fólkið hafði
safnast saman fyrir framan
dómkirkjuna í Dili, höfuðborg
Austur-Tímor, og gert aðsúg
að bifreiðum lögreglumann-
anna og hóf lögreglan þá skot-
hríð með fyrrgreindum afleið-
ingum. Þá féll einn maður í
bænum Blora á Jövu-eyju í
átökum lögreglu og hóps
óeirðaseggja sem gerðu sig
líklega til að stela timbri úr
ríkisverksmiðju.
fsraelsforseti gagnrýnir forsætisráðherrann
Segir Netanyahu
veruleikafirrtan
Jerúsalem. Reuters.
EZER Weizman, forseti ísraels,
sagði í gær að Benjamin Netanyahu,
forsætisráðherra landsins, væri
„ekki í tengslum við raunveruleik-
ann“ og hefði
blekkt sig hvað eft-
ir annað varðandi
friðarumleitanir við
Palestínumenn.
Þetta kom fram í
viðtali við Weizman
er birtist í gær í
Yedioth Ahronoth,
útbreiddasta dag-
blaði ísraels.
Á mánudaginn
skoraði Weizman á Netanyahu að
leggja stefnu stjómarinnar í friðar-
málum í dóm almennings og efna til
kosninga fyrr en seinna. í viðtalinu í
gær gekk Weizman skrefi lengra í
gagnrýni sinni á forsætisráðherrann.
„Bíbí lifir í algleymisástandi, í sínum
eigin heimi, ekki í tengslum við raun-
veruleikann,“ sagði Weizman um
Netanyahu og nefndi hann með
gælunafni.
„Þjóðin veit ekki hvert forsætisráð-
herrann er að leiða hana. Hann er [...]
á villigötum." Weizman tók þátt í að
koma á friðarsamningum ísraela og
Egypta 1979. Hann þykir orðhvatur
og hefur hvað eftir annað átt hvöss
orðaskipti við Netanyahu vegna
stefnunnar í friðarmálum. Netanyahu
sagði í gær að ekki kæmi tál greina að
flýta kosningum, hann hygðist sitja út
kjörtímabilið til ársins 2000.
Forsetaembættinu fylgja lítil völd.
„Bíbí hefur blekkt mig ekki bara
einu sinni og ekki bara tvisvar. Nú
segi ég, hingað og ekki lengra,“
sagði Weizman. Hann brást við
gagnrýni hægrimanna, þess efnis að
hann væri kominn út fyrir valdsvið
sitt, og sagði: „Þegar þeir báðu mig
að taka að mér stjómarerindrekstur
fyrir ríkisstjómina og forsætisráð-
herrann héldu þeir að ég hefði engin
sérstök viðhorf í pólitik."
Weizman hefur átt fundi með
Yasser Arafat, forseta heimastjórn-
ar Palestínumanna, Hosni Mubarak,
forseta Egyptalands og Hussein
Jórdaníukonungi í því augnamiði að
þoka friðaramleitunum af stað, en
hvorki hefur gengið né rekið í þeim
efnum frá þvi í mars í fyrra. Net-
anyahu neitar að samþykkja þá til-
lögu Bandaríkjamanna að ísraelar
afhendi Palestínumönnum 13% lands
á Vesturbakkanum til viðbótar og
segir að slíkt myndi verða ógn við ör-
yggi Ísraelsríkis. Arafat hefur fallist
á tillögu Bandaríkjamanna.
50% vþja kosningar
Netanyahu sagði á mánudag að
ísraelar hefðu „tekið stór skref' í
samkomulagsátt, en Palestínumenn
hefðu ekki staðið við gefin fyrirheit
um að stemma stigu við hryðju-
verkastarfsemi. Weizman sagði hins
vegar í gær að utanríkisstefna ísra-
elsstjómar hefði einangrað landið
enn frekar.
Samkvæmt niðurstöðum skoðana-
könnunar, sem Yedioth Ahronoth birti
í gær, voru 50% aðspurðra fylgjandi
því að kosningar yrðu fyrr en seinna,
en 39% andvíg. Stjómarandstöðu-
menn í Verkamannaflokknum hafa
gagmýnt Weizman fyrir að hafa látið
til sín heyra. Ritari flokksins sagði í
gær að forsetinn ætti ekki að „taka
þátt í þessum málum“, þótt hann hafi
„tjáð tilfinningar þjóðarinnar“.