Morgunblaðið - 06.11.1998, Síða 28

28 FÖSTUDAGUR 6. NÓVEMBER 1998
LISTIR
MORGUNBLAÐIÐ
Rico Saccani
átti kvöldið
TÖJVLIST
Iláskólabfð
SINFÓNÍUTÓNLEIKAR
Flutt voru verk eftir Elgar og
Holst. Einleikari: Julian Lloyd
Webber. Stjórnandi: Rico Saccani.
Fimmtudaginn 5. nóvember.
Englendingar áttu lengi vel
erfitt með að viðurkenna Elgar
(1857-1934) og töldu hann of hallan
undir rómantíska tónlist megin-
landsins, jafnvel stæla tónskáld
eins og Schumann og Wagner.
Annað sem Englendingar vilja ekki
viðurkenna að hafi haft áhrif á af-
stöðu þeirra til Elgars var sú stað-
reynd, að hann var kaþólikki og
átti þess vegna ekki möguleika á
sambærilegu námi og þeir sem
töldust til ensku biskupakirkjunn-
Nýjar bækur
• ÍSLANDSÆVINTÝRI Himm-
lers er ný og aukin útgáfa bókar
Þórs Whitehead sagnfræðings sem
út kom fyrir 10 árum.
í bókinni er gerð ítarleg grein
fyrir hugmyndum Heinrichs
Himmlers, ríkisforingja nasista,
um ísland og Islendinga en öðrum
þræði tengdust þær hugmyndir
dulfræðiáhuga hans, því Himmler
leit á Island sem helgan stað þar
sem varðveist hefðu menjar um
ar. Það var í raun ekki fyrr er. með
Enigma-tilbrigðunum (1899) sem
Elgar fékk fulla viðurkenningu og
þá ekki síður á meginlandinu. Sell-
ókonsertinn (1919) er síðasta verk-
ið af stærri gerðinni sem Elgar
samdi og þykir vera eins konar
sorgaróður, enda er verkið samið
við lok mesta ófriðar sem gengið
hafði yfír Evrópu og sár sorgar því
varla gróin. Julian Lloyd Webber
lék verkið mjög stillilega en það
vantaði í það þann djúpa trega og
sterku tóntúlkun sem þetta frá-
bæra verk er gætt. Webber lék af
of mikilli hógværð, sem á ekki
beint við Elgar, er var manneskja
mikilla tilfinninga og rómantískur,
í bestu merkingu orðsins.
Stórviðburður kvöldsins var
flutningur Plánetnanna eftir Holst
(1874-1934). Bæði er verkið stór-
brotið í gerð og var mjög vel flutt
forna hámenningu
hins göfuga,
germanska kyn-
stofns. A hinn
bóginn hafði
Himmler uppi
áform um að inn-
lima Island í „þús-
und ára ríki“ nas-
ista og vildi seilast
til pólitískra áhrifa
hér á landi með því að auka við-
skipti Þjóðverja við íslendinga og
efna hér til stóriðju. Erindreki
hans, Paul Buckert, ferðaðist um
undir stjórn Rico
Saccani, sem stjórnaði
verkinu utan að og gaf
því með lifandi stjórn
sinni sérstaklega
áhrifamikið yfirbragð.
Hann náði fram
hömluleysun leik,
skörpum andstæðum,
allt frá því veikasta til
þrumandi styrks.
Þrátt fyrir nafnið,
Pláneturnar, er Holst
ekki að fást við
stjörnufræðileg atriði,
heldur gerir stjörnu-
mar að boðberum ým-
issa fyrirbæra. Mars
er boðberi stríðs og þar var leikur
hljómsveitarinnar sérlega hryn-
sterkur. I öðmm kaflanum er
Venus gerð að boðbera friðarins
og var sá kafli sérlega vel mótað-
ur, enda friðsæll í gerð. Merkúr,
hinn vængjaði sendiboði, var túlk-
aður með þyrlandi „effektum" og í
Júpiterþættinum var kætin meist-
aralega vel túlkuð, með alls konar
tilbrigðum í hryn og syngjandi
gleðistefjum. Satúrnus var boð-
beri ellinnar og þar mátti heyra
kyrrlæti, þungt fótatak og
klukknahljóm feigðarinnar undir
ísland og reyndi m.a. að veiða
Hermann Jónasson forsætisráð-
herra í net Himmlers.
I kynningu segir: „I bókinni Is-
landsævintýri Himmlers opnar
dr. Þór Whitehead lesendum
furðulegan hugmyndaheim
þýskra nasista og rekur og skýrir
ráðabrugg þeirra um að ná völd-
um á íslandi. Sagnfræðilegt gildi
ritsins er ótvírætt en að auki er
bókin sannkölluð spennusaga frá
þeim tíma er síðari heimsstyrjöld-
in var í uppsiglingu og einstök
heimild um þær furðuhugmyndir
lokin. í Úranuskaflan-
um um galdramann-
inn var ýmislegt, t.d.
notkun fagotthljóð-
færanna, sem minnti
á „Lærisvein galdra-
mannsins" eftir
Dukas. Hvað um það,
þá var þessi kafli
glæsilega fluttur.
Lokakaflinn, Neptún-
us, hefur oft verið
mönnum ráðgáta, því
slíkur „anti-klimax“,
sem á að tákna dul-
spekinginn, stingur
nokkuð í stúf við verk-
ið í heild. I þeim kafla
á kvennakór að syngja og í raun
enda verkið og var sá flutningur,
framfærður af Vox Feminae, ekki
í sama gæðaflokki og verkið, enda
vafasamt að fela áhugamannakór
slíkt.
Hvað um það, þá voru aðrir kafl-
ar verksins afar áhrifamiklir og
þar ber bæði að þakka hljómsveit-
inni fyrir oft frábæran leik en sér-
staklega Rico Saccani, er sýndi það
svo ekki verður um efast að hann
er frábær hljómsveitarstjóri og átti
sannarlega kvöldið.
Jón Ásgeirsson
sem Heinrich Himmler og ýmsir
skoðanabræður hans höfðu um
Island og Islendinga á þessum ár-
um.“
Þór Whitehead fékk íslensku
bókmenntaverðlaunin fyrir síðustu
bók sína, Milli vonar og ótta.
Útgefandi er Vaka-Helgafell.
Fjölmargar ljósmyndir eru í bók-
inni og hefur myndefni verið aukið
að mun frá eldri útgáfu hennar.
Bókin er 221 bls., prentuð í Odda
hf. Jörundur Guðmundsson sá um
umbrot, Sigurður Armannsson
hannaði kápu. Verð: 3.980 kr.
Nýjar bækur
• GUÐ hins smáa er eftir Arund-
hati Roy í þýðingu Ólafar Eldjám.
í kynningu segir: „Sögusviðið er
Keralafylki á Suður-Indlandi undir
lok sjöunda áratug-
arins. í þorpinu
Ayemenem búa tví-
buramir Rahel og
Estha ásamt móð-
ur sinni, Ammu
hinni fögru, og
sundurleitum hópi
ættingja:
Mammachi, ömmu
sinni, sem er blind
og spilar á fiðlu,
Chacko móðurbróður sínum, sem
hefur háskólagráðu frá Oxford, er
hallur undir kommúnisma og rekur
fjölskylduverksmiðjuna við lítinn
orðstír, og Baby Kochamma afasyst-
ur sinni, biturri fyrrverandi nunnu
og skrúðgarðyrkjumeistara. Þegar
Sophi Mol, frænka tvíburanna frá
Englandi, og móðir hennar koma í
heimsókn til Ayemenems um jólin
komast Rahel og Estha að raun um
að allt getur breyst á einni nóttu.“
Ennfremur segir að sagan sé „hlý,
framandleg, hjartnæm, seiðandi og
átakanleg - en ekki síður fyndin.
Saga um heim fullorðinna séðan
undrandi bamsaugum. Saga sem
tekur á stómm málum: ást, vitfirr-
ingu, von, takmarkalausri sælu - og
glötun." Guð hins smáa hefur verið
metsölubók víða um lönd og hlaut
bresku Bookerverðlaunin árið 1997.
Arundhati Roy (f. 1959) er arki-
tekt að mennt. Hún býr í Delhi á
Indlandi og hefur skrifað nokkur
kvikmyndahandrit. Guð hins smáa
er fyrsta skáldsaga hennar og hefur
hún verið þýdd á meira en tuttugu
tungumál.
Útgefandi er Forlagið. Bókin er
336 bls., prentuð í Odda hf. Leið-
beinandi útsöluverð: 3.880 kr.
Þór
Whitehead
Rico Saccani
Guðlaugur A. Magnússori:
Laugavegi 22a, sími 551 5272
(ÉrítiÍ U'J JJiíJSiJJJJ.;
:íipjjjjj Dzj jjjJiJijjjjj
m} Samkvæmis
fatnaður í úrvali.
Föstudag og
langan laugardag
slár (cape)
20% afsláttur
| Peysur, tvær á
verði einnar.
> Póstsendum
ný sending
afsLáttur í daq mW mB
og Langan HH I
Laugardag Wtt H
€>\s&a t-ískuhús
Sýnikennsla á stimplum til kortagerðar o.fl,
TIPFANY’S
Laugavegi 60,
sími 552 0253.
Óðinsgötu 7, slmi 562 8448
Hverfísgötu 52, sími 562 5110
Viö erum lika
á Laugavegínum
Allar rósír í dag
d löngurn Inugnrdegi
afstellum og öðru postulíni
sem hœtt er í framleiðslu.
Minnum ú glæsilegu kristalsglösin
frá Rosenthal á tilboðsverði
kr. 380, 430, 580.
v/t-A. VERSLUNIN
Laugavegi 52, s. 562 4244.
Laugavegi 178» sími 561 0771 og 551 0771