Þjóðólfur - 22.09.1880, Side 3

99
þeir, seœ mæltu með hverjum fyrir sig, og þá þingmanna-
efnin sjálf, hver eptir annan eptir stafaröð. Síðan hét for-
maður á hvern, er vildi, að taka til máls og reyna þingmanna-
efnin (einn í senn). Urðu þeir séra forkell og f>orlákur einir
fyrir því prófi, en sá sem prófaði var Dr. G. Thomsen. Að
því þófi enduðu var tekið til atkvæðagreiðslunnar. Dr. G.
Thomsen var flutningsmaður séra J>órarins og Ásbjarnar og
vissu fæstir um hans framboð fyrri en þá á fundinum, en vel
fylgdu honum sveitungar hans þar sunnan að. Með forláki
mælti Kristinn í Engey, og Gísli á Leirvogstungu með séra
J>orkeli. Var kjördæmið þannig fjórskipt og fylgdi Kjósarsýsla
og Alptanes fast sinum mönnum, enda er ósagt hvernig kosn-
ingar hefðu farið, hefði hinn fjórði ekki bættst við ; er ætlan
vor, að jporlákur hefði ella orðið valinn ; vildu og flestir, að
oss heyrðist, greiða annað atkvæðið bónda, og ekki bæði
presti. Tvennt þykir oss ísjárvert, ef fyrir kemur á kjörfund-
um hér á landi; það annað, að maður gefi kjósendum fyrst
kost á sér á kjördegi, því slíkt getur ruglað menn og valdið
ráðleysi og fljótfærni í kosningunum; menn ættu, einkum ef
innan héraðs eru, annaðhvort ekki að bjóða sig fram eða þá
löngu fyrir kjördag, ella koma menn ekki nógu frjálslega fram,
heklur í opna skjöldu og eins og að baki mönnum. A hinn
bóginn er þeim vorkunn, sem á er skorað af helztu mönnum
að þiggja kosningu, þótt þeir láti tilleiðast að gefa kost á sér
enda þótt í eindaga sé komið, eins og hér átti sér stað með
herra Ásbjörn í Njarðvík. Hitt er meðallagi drengilegt, ef
góður drengur er hafður að ginningarfífli á kjörfundi til að
rugla með því kosningu annars góðs manns. Annað, sem
mjög er varhugavert á kjörfundum er það, að telja saman og
láta spyrjast atkvæðatölu hinna kosnu fyr en allir hafa kosið
þeirra, sem sem von er á á sama fundi; verður kjörstjórnin
stranglega að skora á menn að bíða unz allri atkvæðagreiðslu
er lokið. En á þessum fundi kusu nokkrir menn eptir að
kunnug var orðiu atkvæðagreiðslan og þorri manna farinn
burt úr fundarsalnum. Keyndar gátu þau fáu atkvæði engum
urslitum valdið hér, en aðferðin var samt sem áður ísjárverð-
Fyrir Snæfellsnessyslu var kosinn þingmaður llolgeir
Clausen- kaupmaður í Stykkishólmi með 133 atkv. Fundurinn
var haldinn þann 13. þ. m. að Görðum í staðarsveit. Auk
hans hlutu atkvæði: pórður |>órðarson á Rauðkollsstöðuin 50
atkv. og séra E. Kuld prófastur 10.
I Rangárvallasýslu: Sighvatur Árnason með 82 atkv. og
Skúli Porvarðsson með 47 atkv. Fundinn sóttu milli 80 og
90 manns.
í Húnavatnssýslu: Lárus P. Blöndal sýslumaður og
Eiríkur Briem prófastur í Steinnesi. (Um atkvæði hefir ekki
heyrst).
í Mýrasýslu: Egill Egilsson í Reykjavík. (Um atkvæði
hefir ekki fréttst).
Arcturus kom hingað 17. þ. m. og með honum 115
ferðafólks, þar á meðal margir skólapiltar, J>orvaldur Thor-
oddsen kennari Möðruvallaskólans, Fischer sýslumaður Skapt-
fellinga, fröken J>óra dóttir Jóns háyfirdómara o. fl.
Veitt cmbætti af konungi 18. f. m. Hólmar í lleiðar-
firði séra fínníel Halldórssyni R. D. prófasti á Hrafnagili; s. d.
Oddi á Rangárvöllum séra Matthíasi Jochumssyni. í R.vík.
Úr bréfi úr Iíangárvallasýslu.
«Helztu fréttir eru héðan af kjörþinginu á Stórólfshvoli
í gær, þar mættu 85 kjósendur og kusu fyrir alþingismenn
sýslunnar: Sighvat hreppst. Árnason á Eyvindarholti með 82
atkv. og Skúla bónda |>orvarðssou á Fitjarmýri með 47 atkv.
Helgi Helgasen í Reykjavík hlaut 8 atkvæði og Jón bóndi í
Austvaðsholti 36 atkv., aðrir gáfu okki kost á sér.
Síðan í byrjun ágústmán. hofir gengið hér rigningatíð til
stórskaða og skemmda á heyaflanum, en grasvöxtur var moð
bezta móti yfir höfuð að tala einkum á túnum, valllendi og
allri áveitujörð. Kjörþingið í Vestur-Skaptafellssýslu var á-
kveðið í dag og voru fyrir fáum dögum 2 þar á boðstólum
nefnil. séra Páll á Stafafelli og séra Hannes á Mýrum. t
Vestmannaeyjum er kjörþingið ákveðið 27. þ. m. og helir
enginn enn sem komið er gefið þar kost á sér nema J>orsteinn
í Nýjabæ hinn fyrverandi þingmaður þeirra».
Úr öðru bréfi úr sama héraði.
«í júlímán. í sumar kom útlent skip við Rangársand,
sem sjaldan ber við, og varpaði þar akkerum prír skipverjar
skutu báti á land og gengu heim að Skúmstöðum; voru þeir
snyrtimenn til að sjá og kváðust vera Hollendingar; þeir töl-
uðu þó dönsku, kváðust hafa villst hér að landi í þoku, og
hefðu bilaðan leiðarstein. J>eir könnuðust við Heklu og létust
vilja skoða hana, en Sigurður bóndi réð þeim frá að dvelja
liér lengi með skip sitt sökum brimsins. Létu þeir og út
næsta dag eptir og komu við í Vestmannaeyjum; þar seldu
þeir töluvert af fatnaði og skófatnaði fyrir þriðjung verðs. Á
Skúmstöðum sögðust þeir vera 5 en í Vestmannaeyjum að
eins 3. Sumra mál er, að eitthvað hafi verið grunsamlegt við
skip þetta, enda má sýslumaður Vestmanneyinga vita það bezt.
16. þ. m. var héraðsfundur haldinn að Stórólfshvoli; var
þar fyrst og fremst rætt um uppfræðingu ungmenna, en þar
næst um hina nýju sameiningu Odda og Keldnaþinga; er
það almennings álit hér, að sú tilhögun sé óviðurkvæmileg,
enda gjörð að heraðsmönnum fornspurðum; æskja menn því,
að hvort brauðið fyrir sig sé gjört aptur eins og var».
Fréttir frá útlöndum komu fáar. Uppskera víða hin
bezta í norður-Evrópu og óvenju-góð í Bandaríkjnm Ameríku.
Austræna málið stóð enn við sama, enda þykir utanríkisstjórn
Bnglands mjög reykul og óviðfeldin; Gladstone er á bata-vegi
en verður að fela öðrum á hendur sín stjórnarstörf langt
fram á haust. Líklegt þykir að Grikkir í trausti stórveldanna
hefji ófriðinn víð Tyrki þegar minnst varir. Af fundum og
stórhátíðunum segja blöðin mikið að vanda; má alla vora öld
kalla fundaöld. Á norðurlöndum hefir sjaldan verið haldinn
stærri fundur en kennarafundur sá, sem haldinn var í Stokk-
hólmi í f. mán. Mættu þar nál. 6000 kennarar hærri og lægri
skóla; þar var margt orð talað. J>á stóðu ákafleg hátíðahöld
á Frakklandi, er þeir Grévy forseti og Gambetta ferðuðust til
Skerborgar, þar sem ríkisflotinn liggur. í Belgíu stóð og til
dýrðleg þjóðhátíð í minningu þess, að 50 ár eru liðin síðan
ríkið fékk fasta skipun. Frá Höfn er fátt tíðinda, nema að
Fischer ráðherra kennslumálanna fékk lausn en Scavenius
kammerherra var tekinn í hans stað. Fischer þótti jafnan meir
en hófi gengdi liðsinntur vinstrimönnum og að öllu ólíkur
hinum ráðherrunum, sem eru hægrimenn og góðseigendavinir,
en hvort stjórnin græðir mikið á skiptunum mun óvíst.
Ole Bull, hinn víðfrægi fíólínisti, andaðist á eyjunni Lýsu
í Noregi 17. f. m. og var jarðaður í Björgvín með fátíðri við-
höfn. Jpjóðskáldið Björnstjerne Björnson hélt hrífandi ræðu
við gröf hans. Ole Bull varð sjötugur og andaðist úr mein-
læti (krabba), en ern var hann og unglegur til hins síðasta.
í andláti sínu bað hann að spilað væri Mózarts ódauðlegu
andlátsljóð, Bequiem. jpar misstu Norðmenn einhvern hinn
mestahljóðfærasnilling, sem sögur fara af. Ole Bull fór víða
um lönd og margt dreif á hans daga, lengst dvaldi bann í
Vesturheimi, græddi opt auð fjár, en var þó annað veifið
snauður. Hann var afar-örr í lund, fljótráður og stórráður,
en ávallt hinn bezti drengur. í Höfn gekk mikið á í fyrra
mánuði, er hin víðfræga Sarah Bernhardt kom frá París og
töfraði Hafnarbúa nokkra daga á konunglega leikhúsinu. Hún
þykir vera önnur frægust allra leikmeyja á þessari öld, ðnnur
en Rachol frá París.
i
Dómkirkjau í Kolni á J>ýzkalandi var fullgjörð í sumar.
Smíði hennar var byrjað 1248 en nál. 1500 var hætt við hana,
vantaði á hana annan meginstöpul framkirkjunnar o. fl.: var hún
þó jafnan talin með mestn kirkjum í heimi. 1821 var tekið
að rétta hana við til fulls og er hún nú talin eitt af heims-
ins undrasmíðum og hæst allra húsa í heimi, nál. 500 fet.