Norðanfari


Norðanfari - 09.09.1879, Blaðsíða 1

Norðanfari - 09.09.1879, Blaðsíða 1
MRMFARL 18. ár. Akureyri, 9. september 1879. Nr. 43—44. Srar til óvina sannleikans o. fl. í „Norðanfara" nr. 59-60 1878 stóð grein ein lítil, með fyrirsögninni: „Til Sálmabókarnefndarinnar", og hefir allmikil blaðastella orðið út úr greinarkorni pessu; er ekki útlit fyrir enn, að pessu stappi muni linna í bráðina, og ónefndur austanvjeri hefir hugsað það í brjefi sinu, að höfund- ur ofannefndrar greinar sje svo múlbund- inn orðinn af fjandmönnum sannleikans, að hann geti engu orði uppkomið, en hvorki skal austanvjerínn nje aðrir hatendur ljóss- ins ætla, að svo sje. — Jeg vil pá á- varpa sjerhvern peirra sjer á parti, setn orðið hafa til pess að hreyta í mig hnjóðs- yrðum fyrir greinina, pó að margt hjá peim sje alls ekki svara vert. Jeg óttas nl., að gjálfur peirra vaxi upp fyrir eyru mjer, og vil jeg pví bera hönd fyrir höfuð mjer áð- ur en jeg og aðrir menn köfnum í moð- reyknum peirra. I. þjer hafið pá, Styrkár á Mýrum! ávarpað mig ófögrum og illgjörnum orðum í „Nfara", nr. 11.—12. p. á. Jbjer bregð- ið fyrst á leik og sláið öllu upp í háðslegt gaman, sem alls ekki á við um svo alvar- legt málofni. Slíkt á he?ma hjá búðarlok- unni, en ekki hjá prestinum. Enda ferst yður pessi kýmni eins og annað í greinar- stúf yðar, og verður úr yður engu minni Staurkárinn en úr mjer varð, eptir pví sem pjer segið. Enn pað vil jeg segja yð- ur, að jeg stend ekki undir yðar dómi í pví, hvor okkar kunni betur íslenzka tungu, eða hvor okkar sje meiri heiðingi, pví að „blindur er hver í sjálfs sín sök". — Ef einhver vill vita, hvað jeg kalla a . . . . . . . legt rusl, pá vil jeg til dæmis benda peim á hin tvö vers. 5. v. í 210. sálmi og 3. v. í 138. sálmi. Eða, má jeg spyrja, hvað getur verið óskáldlegra og fjarstæðara kristindóminum en pað, að geta látið pað í veðri vaka, að öll veröldin fyllist af d j ö f 1 u m ? Heyr fádæmi, heyr undur mikið, heyr endemi! Lesi Styrkár betur 3. kap. í Balle's Iærdómsbók, og reyndar alla heilaga Ritningu, 0g hann mun ekki finna neitt líkt pessari bágu hugmynd. það er sárbágt og mæðulegt, pegar menn ætla að finna að hjá öðrum, að peim tekst pað svo aumlega, að peír fara enn lengra í óviðurkvæmilegum rithætti, eins og pessum Styrkári og „sýslunefndarmannin- um" eystra hefir orðið. „Skáldlegan djöf- ul" pekki jeg ekki, en djöfla i mannsmynd pekki jeg, og pað suma í peirri stöðu, sem sizt skyldi. Jeg læt mjer pað liggja í ljettu rúmi, hvort „sýslunefndarmaðurinn" hefir nokkurn tíma orðið fyrir pví, að láta hýða sig opinberlega, svo að blætt hafi úr og purka hafi orðið upp eða leggja plástra við úr saurblöðum eða öðrum ópverra, sem hann eptir brjefi hans að dæma hefir gnægð af. En pað er auðsjeð af „Nfara" nr. 25 —26 p. á. að slík ráðning hefir ekki kom- ið honum að neinu haldi. II. Eins og við var að búast, paut sjera Matti upp með vindi og gauragangi og fer að prjedika heilt leiðangur af 69,999 sálum á íslandi á móti e i n u m vesælings Styrbirni (s. „þjóðólf" 31. ár, 4. blað). það mátti ekki heldur m'inna gagn gjöra! það ætlar aldrei að fást annað hjá hinum núveranda ritst. þjóðólfs en pað, að hann sje eins og vindurinn, hverfull og óstöðug- ur og aldrei við eina fjölina felldur. — Langt er skáldið leiddur, að hann skuli vera kominn í samband við „pann gamla", pannig, að pessi vinur hang er farinn að hjálpa honum með þjóðólf (s. þjóðólf 9. bl. p. á.) Ekki mun af veita, pó ekki væri nema vegna hinna mörgu prentvillna í blað- inu, að einhver hjálpi uppgjafaprestinum. III. I „ísafold" VI, 5. p. á. er enn- fremur grein um petta efni. Enn hjer andar allt öðrum blæ, enn hjá hinum höf- undunum. það er eins og maður komi úr stað, par sem allt er fullt ýldu og fýlu, og inn i ylmandi aldingarð; svo mikill er munurinn á pví, hvernig pessi ónefndi mað- ur í ísaf. ritar og Styrkár et consortes (og hans fjelagar). Mundum vjer ekki villast svo mjög í pví, að pessi heiðvirði höfundur sje ritstjórnarskrifarinn við ísaf., en petta skiptir engu. Greinin sjálflýsír pví, að hún er eptir góðan og greindan mann. þessi maður er sá eini, sem i raun rjettri er svaraverður af öllum peim, sem ritað hafa um petta mál. — „Betra er að vita rjett enn að hyggja rangt" ; Styrbjörn hefir opl; sjeð og lesið bækur biskupsins og átt pær um mörg ár, og meira að segja: hann hefir sjeð um útgáfu á bók, sem eignuð er á titilblaðinu dr. Pjetri. Ekki er pað heldur sem náunginn hefir skrifað höfundinum, að sattsje að, Stb. sje einn af hinum ungu klerk- um, sem ekki lesi húslestur á heimili sínu. Jeg hefi frá blautu barnsbeini ýmist sjálfur lesið húslestur eða heyrt hann lesinn, og peim vana vona jeg að Guð gefi mjer náð til að halda, meðan jeg dvel á pessari jörðu. Jeg efast mjög um pað, að nokkrum sóknar- mönnum nokkurs prests á Islandi geðjað- að pvi, ef ræður Pjeturs biskups væriflutt- ar á stólnum. Höf. getur mín vegnareynt pað, pegar hann verður prestur, og veitjeg pó, að hann parf pess ekki við. — Titill- inn á Pjeturspostillu er pannig: „Prjedik- anir . . eptir Dr. P. Pjetursson". — Pormálann fyrir bók biskupsins hefi jeg ekki lesið, og fer líklega ekki til pess að svo stöddu, pvi að skilvísir menn hafa sagt mjer, að á honum væri ekki mikið'að græða. — þetta orð: eptir (Dr. P. P.) sýnist mjer pó eiga að benda á, að P. P. hafi frumsamið bókina. — Ep meira en einstakir kaflar munu vera teknir úr út- lendum bókum hjá biskupi vorura, pótt hpnn kalli allt eptir sig. Vjer trúum pví ekki, að bókin sje eptir hann, pví að vjer höfum vor eigin augu opin, og jeg vona, að allir peir, sem ekki láta óvandaðan hugsunarhátt ráða fyrir sjer, geti sjálfir sjeð, hvað satt er í pessu, Vjer purfum víst ekki eingöngu að leita hjá -85 — "Wallín. Flettum t. d. upp Rogberg (sænskum höfundi) og bók dr. Pjeturs og berum saman t. a. m. á Langa frjádag, Páskadag, 3. sd. e. páska o. s. frv. eða Nordenson (líka svenskur) o. fl. o. fl. og vitum, hversu ólíkt er, eða hvorum segist betur. Sjerhver vandaður rithöfundur hefði pegar í upphafl getið um, hvaðan hvaðeina var tekið, hvernig með pað var farið o. s. frv., en alls ekki eignað sjer ann- a r a v e r k, sem í útleggingunni stendur langt á baki frumritinu að dómi allra skyn- samra og rjettsýnna manna, er ekki láta vináttu eða smjaður við hinn auðuga en valdlitla biskup íslendinga eða eitthvað ann- að villa sjónir fyrir sjer. það er ekki neinn hægðarleikur, að pýða rit útlendra höfunda; pað játa allir, sem reynt hafa. Jeg hefi hvergi sagt, að Pjetur biskup væri s 1 a k u r guðfræðingur. Jeg hefi pvert á móti einmitt hælt honum fyrir pað, hve lipur hann er að útleggja, og á hann pað lof að mörgu leyti skilið, enda neitar eng- inn manninum um góðar gáfur af Guði. — Hvort sem höf. í „ísaf." gjörirpað ígamni eða alvöru, að ráða mjer til að lesa hitt og petta í Pjeturspostillu, pá er honum pað að segja, að jeg hefi lesið hið sama á öðrum stöðum líka, og ímynda jeg mjer, að hinn heiðraði höfundur hafi eins og jeg og allir syndugir menn gott af, að hugfesta sjer orðin, er hann tilfærir. Jeg hefi pá í fám orðum reynt til að sýna og sanna, að greinin í „Nf." 59.—60. f. á. eptir mig er enganveginn rituð af hatri eða hefndarhug til Dr. Pjeturs. Hannhefir svo jeg viti fátt gert mjer ílt, og allra sízt er pað, að jeg vildi hefna mín á honum fyrir pað; ekki var pað heldur af öfund nje af ofsóknaranda nje af pví, að jeg vilji verða erkibiskup!? Jeg játa pað, að grein- ina hefði mátt orða allt öðruvísi og pó koma sömu skilningu að. En jeg ljet gr. fara frá mjer til ritst. „Nf." eins og mjer datt hún fyrst í hug, — og hún var skrifuð í fullum hita. Á Sjö-Sofenda-degi, 1879. Styrbjörn í Höfn. „j>að er svo margt ef að er gáð, sem um er Jörf að ræða". Nú er pá að nýju farið til að semja nýja sálmabók og á hún víst að koma út á næstkomandi ári. þessi nýja útgáfa mun að öllum líkindum eiga að taka hinum tveimur seinustu útgáfum fram, og væri óskandi, að sálmabókarnefndinni tækist að búa hana svo vel úr garði, að almenningur yrði ánægðari með hana en pessar næstu á undan., Víst er um pað, að margir hafa verið óánægðir með pessar útgáfur, en fáir hafa parámóti látið pað á sjer heyra opin- berlega, en einungis kurrað yfir pví heima í sveit, par við hefir lent. Fáeinir prestar en engir leikmenn hafa skipt sjer af pessú, eða gert pað að opinberu umtalsefni, og er

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.