Norðanfari


Norðanfari - 09.10.1880, Blaðsíða 2

Norðanfari - 09.10.1880, Blaðsíða 2
og íslenzkuna, pylja upp dönskuna fyrst og síðan útlegginguna orðrjetta, en pegar farið er að spyrja að hverju einstöku orði pá vita pessir nlenn karla lítið; þykir pessum góða «2» petta góð og hentug' bók fyrir alpýðuað læra dönsku af? Hjer finnst öðru máli að gegna um kennslubók H. Briems, par sem verið er að kenna ensku, sem er mikið pyngra mál fyr- ir alpýðu á íslandi að læra, pví hvorki get- ur «2» nje aðrir neitað pví að ólíkt er að skilja enska klausu eða danska. Jeg getfyr- ir mitt loyti mjög fáa galla sjeð á lestrar- bók Steingríms, heldur pvert á móti marga kosti, og að hún sje í heild sinni mikið vel búin til pess, sem hún er ætluð og pykir mjer pví mjög leiðinlcgt ef nokkur góður drengur verður til pess, að álíta alpýða á Islandi um megn að komast niður í danskri tungu við lestur slíkrar bókar, og vil jeg á- líta slíkt brigzlyrði sem almenna einfeldni. Látið pví ekki landar góðir pennaheiðr- aða «2» telja yður svo ástæðulausa trú um einfeldni yðar að pjer hættið við að kaupa hina vel sömdu lestrarbók St. Thorsteinsson- ar, pví jeg ætla að ritgjörð hans í «Mána» sje meir sprottin af persónulegu hatri til höfundarins, en innvortis sannsýni svo framt pessi heiðraði höf. «2» hafi heilbrigða skyn- semi. G. 2. — I „Norðanfara" nr. 47—48 hefir bókavörður Bókmenntafjelagsdeildarinnar í Reykjavík reynt að mótmæla pví sem sagt var í nr. 37—38 „að pað sje óhagur fyrir fjelagið að bókavörður hafi aðra sýslu á hendi, svo hann sje hvergi að finiia pcgar spurter um bækur". Bókavörðurinn, sem er launaður lög- reglupjónn bæjarins og par að auki skrifstofu- meðbjálpari póstmeistarans eða með öðrum orðumbundinn við störf pessi allan daginn, hann getur ekki skilið að bóksalar, sem ein- göngu fást við bókasölu, standi botur að vigi með að selja bækur. Slíkt er merkilegt skiln- ingsleysi og býður ekki svörum. Að bóka- vörðurinn sem hann sjálfur segir, „hafi selt talsvert af bókum fjelagsins undanfarin ár", getum vjer ekki undirskrifað, pvi oss virðist salan lítil, einkum par sem fjelagið hefir á forlagi dýrar bækur og hin dýru íslands- kort. Enginn skilji pessi orð vor svo sem vjer efumst um, að hjer hafi komið öll sagði hún aptur: „Parið pjer nú, pjer pekk- ið hann ekki". Jakob kom inn í herbergið, horfði til- konu sinnar og mælti: „Hver er pessi mað- ur?" „það er biblíumaður, hann færði mjer bókina pá arna. Og jeg pori að segja, að pað er mikið góð bók". „pú veizt", sagði hann með hryssings- legri rödd, „jeg hefi eigi trú á pessháttar hlutum, eða á pví, að neinn af minu fólki fáist við petta; en — hann er nú hjer, hann getur talað, ef hann vill. „Jeg gjörða pað ogkom fram með hug- leiðingar nokkrar. er jeg hugða ætti við og mælti pá: „Eruð pjer vanir að koma heim um pennan tíma dags?" „Nei; en jeg er kominn heim til pess, að biðja Jenny að fara og kaupa dálítið handa mjer, handa sjer og handa börnun- um" Konan mælti: „Vertu ekki að tala — 126 — kurl til grafar; hver skyldi efast um pað pegar forsetinn eryíirdómari ogbókavörður- inn lögreglupjónn, sem áður hefir fengist við bókasölu og kynnt sig að frábæru skilríki i peim efnum, eins og peir munu geta vitnað, sem reynt hafa. Lögreglubókavörðurinn hefir skilið greinina svo sem höf. hennar langi til að verða bókavörður fjelagsins. Margur ætlar mann af sjer, en svo eigingjarnir erum vjer ekki. Vjer fórum einungis fram á að bókavarðarembættið yrði afnumið sem óparft, pegar fyrirkomu- lagi fjelagsins yrði breytt. Allt pangað til óskum vjer að lögreglupjónninn (eða lög- gæzluinaðurinn, eins og hann er kallaður, í skýrslum og reikningum) haldi tign sinni, pví vjer ætluni luinn i alla staði samboð- inn hinni annari stjórn fjelagsins eins og hún nú er. í fyrra árs ísafoldar 32. tölubl. er grein með undirskript: „Glímugestur" og er par meðal ileíri kraptamanna getið porsteins Guðmundssonar í Krossavík, að hann hafi "stokkið upp á axlarháann garð, með vætt- arpungan stein í fanginu, en jaf'nvel pó bann alls vegna gæti faríð ljettilega með vættar- punga, hafði hann aldrei (svo jeg hafi heyrt) lamið sjer pá list. að stökkva. Eins og allir vita er petta stökk ekki fyrir aðra en pá sem æfðir eru J peirri list, og pykir all- vel stokkið með eigin pyngd, og mun petta að vísu vera mishermt. í tilefni af pessu leyfi jeg mjer hjer- með að geta nokkurra af aflraunum por- steins, er jeg veit rjettast, og kunnugir sam- tíðamenn hans hafa sagt mjer. Á 20. ári setti hann stein á hlóðir sem einhverjir af rælni höfðu velt af hlóðunum nokkrum ár- um eptir að porst. var dáinn, en steinninn stóð á hallandi klöpp og valt ofan í inýrar- sund fyrir neðan klöppina. 4 menn áttu fullerfitt með að koma hlóðum undir hann aptur par sem hann lá i mýrinni. Jeg hefi. heyrt að sjera Pjetur sál. á Víðivöllum hafi fengið mæling af steininum, og áhtið hann 100 fjórðunga að pyngd. Steinn stendur á hlaðinu í Krossavík sem porsteinn opt hafði leikið sjer að, að bera til og frá og kasta aptur fyrir sig, margir hafa síðan reynt sig á að lypta steininum, en að eins getað gjört honum grasbit, einungis einn mann hefi jeg vitað taka hann í knje sjer. 1 Krossa- vik er maður sem Grísli heitir nær áttræð- ur, stór og allvel sterkur á yngri árum, hann var á likum aldri og porsteinn heitinn og uppalningar saman, og hafði þorsteinn hann til að reyna afl sitt á honum. Einu sinni fór porsteinn með Gísla út í hlöðu, og ljet hann taka stoð í fang sjer, og spenna greip- ar um snærishönk (heyvisk hafði hann við brjóstið svo hann meiddi sig síður á stoð- inni) fór porsteinn með fingur í hönkina, og dróg hana úr höndum hans. Öðru sinni stóð G. í stiga, kom pá þ. par að, tók sinni hendi um hvern mjóalegg hans og bar hann pannig upp úr stiganum en bláir hringir voru eptir á fótum Gísla. Einhverju sinni var porsteinn staddur í Vopnafjarðarkaupstað, og kom par að sem sex skipsmenn voru að reyna til að koma á flot hlöðnum grjótbát, er hafði fjar- að undan en gátu ekki losað hann, skipar hann peim öllum burtu pví að peir „sjeu dáðlausir" gengur siðan framan undir bát- inn, og ætlar pannig að ita honum út, en gat ekki, pvi steinn var aptan undir, fer hann pá aptur með hlið bátsins, tekur ann- ari hendinni uin póptu en hinni í borðstokk hans, og dríi'ur hann fram á sjó. Maður sá er sagði mjer frá pessu og var par við- staddur, hvað petta mui.di vera eitt hið mesta af' tökum hans. porsteinn heitinn var laklega meðal- maður á hæð, grannvaxinn með nokkurn herðahring, æða og sinaber, liðamóta og vöðvamikill eptir annari stærð, og vöðvarn- ir sem beín harðir, er á peim var tekið, finn skjálfti eða titringur hafði komið um allan likama hans jafnan áður en hann gjörði pessi beljartök, og merkilegt var pað, að bæði fyrir, og einkum eptir tökin, var hann jafnan mátíminni, petta sanna sög- urnar okkar gömlu, um pá er eigi voru kallaðir einh&mir. f^ í April 1880. Vopnfirðingur. Skölameistararöð í Skálholti, eptir Odd biskup Einarsson 1626, síðan auk- in og viðbætt skýringargreinum. (Framhald). XI. síra Jón Cruðmunclsson, 3 eða 4 ár. Hann var Baccalaureus artium, vígðist og fjekk Hítardal eptir sjera Lopt Narfasoii, hans kona var Gruðríður Gh'sladótt- petta, Jakob; heimurinn er nóg hruninn ol'an yfir mig samt; vertu ekki að hæða mig". „pá mælti hann; „petta er alvara mín, kona!" og tók um leið fram pung sinn og hellti úr honum öllu, sem í honum var, á borðið, sem svo var kallað. Konuna grunaði, að petta, svona mikíð, væri ekki vel fengið og varð náföl og sagði: „pú he'fir svikið mig, pú ert ekki sá, sem pú pykist vera. Ó, bezti Jakob, hvað hefir pú gjort? Hvar hefir pií fengið petta? Æ, segðu mjer pað, lofaðu mjer að vita hið versta. Ó , að pað skyldi nokkurn- tíma koma til pessa! Og veslings blessuð börn- in mín! " Hún bar sig svo hörmulega, að jeg varð hræddur um, að hún fengi krampa, tók jeg pví til máls: „Kona góð, stillið yður. Mað- ur yðar hefir rjett, fjeð hefir hann fengið fyrir pað, að hann hefir lagt svo mikið á sig og fyrir hófsemi sína og prekmannlega ásetning". pá setti að henni grát mikinn, tók hún utanum hálsinn á manni sinum, kysti hann, cg pá börnin, tó!c svo í hendina á mjer. kyssti hana, kallaði upp og hló og var öld- ungis af sjer komin af gleði. Er allt var nú upplýst orðið, lagði jeg pað til, að vjer bæðum til guðs. petta að- hylltist konan. En maðurinn sagði: „Jeg vil gjöra allt sem pjer biðjið um, enjegget ekki gjört petta". „Jeg hafði ámóti honum, en hann vildi samt ekki gjöra pað. Jeg lagðist á bæn, og jeg undraðist, að sjá Jakob á knjám sín- um;enjeg ætla, að hann hafi ekkivitað, að jeg sá hann. (Niðurl. síðar). '

x

Norðanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Norðanfari
https://timarit.is/publication/88

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.