Suðri - 17.04.1884, Blaðsíða 1

Suðri - 17.04.1884, Blaðsíða 1
Af SuBra koma 3 blöí út á mánuBi. Uppsögn með 3 mán. fyrirvara frá ára- mótum. Suðri. Árgangurinn 34 blöð kostar 3 kr. (erlendis 4 kr.), sem borgist fyrir ágústlok ár hvert.. 2. árg. Reykjavík 17. apríl 1884. 9. blað. Norðurljósafærin á Esjunni. Eptir Soplius Tromholt. (Niðurl.). |>ví pótt ísland liggi talsvert nær meginbelti norðurljósanna en norðurhluti Finnlands, verka pó kraptar rafurmagnsins, — en norður- ljósin eru in sýnilegu merki pessara krapta — veikara hér en venja er til í héröðum peim, par sem Lemström gerði tilraunir sínar í fyrra. Bæði par og í Koutokainio, sem er litlu norðar, par sem eg dvaldi um vetur- inn, par er norðurljósið fullt af fjöri c-g krapti; myndir pess eru með skýr- um og glöggum takmörkum; hreyfing- ar pess djarfiegar og hirtan og litar- skiptingin skörp og skær. Annars vegar grúfir hér deyfð og alvöruleysi yfir norðurljósunum; pau sjást hvorki með fjöri né krapti. Eg get að eins talað eptir minni reynslu um norður- ljósin hér í vetur. Allar myndirnar renna hver inn í aðra og takmarkast allar óljóst og í poku. Sjónin er dauf og nær pví veikinda- leg; pau blossa upp svo sem pau ætli að mynda stórar myndir, en óðar en varir, daprast pau aptur og slokkna. Og aldrei hef eg orðið hér var innar svo nefndu norðurljósakörönu, sem er in skærasta, margbreyttasta og skraut- legasta mynd norðurljósanna, og held- ur ekki norðurljósabylgjanna, er geys- ast um loptið með ógurlegum hraða fyrir rafurmagnsins áhrif. fess má og geta að í pessum parti íslands verður alls eigi vart við ljósbjarma í kring um fjallatinda á veturna, en eptir pví tóku fyrst inir svensku heimskauta- rannsakendur 1868 í heimskautabelt- inu, og Lemström hefur og einnig orðið pessa var norðarlega í Einnlandi. Allt petta kom mer á pá sannfæringu, að varla væri við að búast að hér mundi auðnast að búa til norðurljós, á sama hátt og Lemström gerði, jafn- vel pó allt væri undirbúið í bezta lagi. Inn 22. febrúar komu nokkrir dag- ar með stilltu og góðu veðri. Himin- inn var heiður og loptslagið var fag- urt og milt. Eg varð pá eða aldrei að framkvæma fyrirætlun mína. Næstu 2 daga var in sama veðurblíða og var pá afráðið að leggja af stað frá Rvík mánudagsmorguninn pann 25. Eg var svo heppinn að hafa skemmtilega félaga með mér; tveir Danir búsettir í bænum og tveir Eng- lendingar búsettir í nágrenninu höfðu ráðið af að fara með mér upp á Esj- una. Klukkan 10 um morguninn lögð- um vér á stað á stórum bát með fimm mönnum á og bar hann einnig farangur vorn allan og færi mín. Líktist för vor mjög skemmtiför; fyrir framan oss lá spegilfagur fjörðurinn og við oss blöstu norðurfjöllin, sem lauguðu sig í vatninu og vöfðu um sig himinblámanum. Veðrið var sann- kölluð vorblíða. J>á er vér komum lengra út á fjörðinn varð pó ögn sval- ara, pví par blés gustur svo vér dróg- um upp segl um tíma. Stórir lagís- flákar voru á sjónum sumstaðar, og urðum ver pá að setja einn mann í framstafn bátsins til að kljúfa ísinn, svo að báturinn kæmist áfram. Vér komum til Mógilsár, innst við Kollafjörð, hér um bil kl. 1. Oss var par lánað lítið herbergi, fjögur skref á hvern veg og höfðum vér pað fyrir íverustofu, borðstofu og svefnherbergi, og gerði fólkið á bænum allt sitt til að herbergið gæti náð pessari ákvörð- un sinni eptir pví sem framast voru föng á. Vér reistum flagg á húsinu og heilar raðir af lokuðum dósum og ílöskum o. s. frv. voru teknar fram. Vér neyttum ins fyrsta miðdagsverðar vors glaðir yfir pví, hve byrjunin væri farsælleg og yfir pví að allt útlit var til að veðrið mundi verða oss eins hagkvæmt eptirleiðis og pað nú var. Sjómennina af bátnum sendum vér á bæina par í kring til pess að útvega sem flesta menn að unnt væri, til pess að bera farangur vorn upp fjallið; og sama kvöldið voru 10 stólpar born- ir hér um bil 1500 fet upp í [fjallið. Esjan er að kalla má rétt fyrir ofan bæinn og er jafnbrött par upp eptir. Til að æfa vöðva vora gengum vér um kvöldið hér um bil 800 fet upp í fjallið og var pað jafhvel eigi erfitt fyrir pá af félögum vorum, er óvanir voru við að ganga í fjöllum. J>aðan sem vér komumst efst var Esju- tindur mjög tignarlegur í kvöldroðan- um um sólarlagið. J>verhnýptar fann- 35 ir mynduðu skínandi hringvegg í kring um eggjar hennar. Héraðið fyrir neð- an oss, nesin, er sköguðu út í sjóinn, sveitin fyrir ofan og eyjarnar sléttar út á firðinum mynduðu fagra eining í rökkurkyrrðinni. Allan daginn höfðum vér okkur til gremju séð bakka yfir fjöllunum í austri og um kvöldið hækkaði hann meir og meir og huldi loksins allan himininn. Get eg pví ekki neitað pvi, að vonir vorar tóku að dofna. Barometrið tók líka að lækka. Vér vorum pví eigi eins vonglaðir eins og um mið- daginn pegar vér undir miðnætti fór- um að sofa í vorri sameiginlegri hey- sæng. Allt herbergisgólfið var gert að einni sæng, og ásamt oss fimm félög- um áttu par inir ferfættu félagar vorir einnig að hvílast, Komes og Hrólfur. Næsti morgun upp rann hreinn og heiður eins og inir fyrri. Eg hafði alls 16 menn í minni pjónustu. J>eir voru að verki frá pví kl. 6 um morg- uninn við að bera penna punga far- angur yfir fjallið. J>egar peir sóttu ið síðasta frá bátnum, kl. 9, fylgdumst vér hinir með peim. Eg brúkaði pá í fyrsta sinn íslenzka skó og mann- brodda og virtist mér hvorttveggja petta ágætlega hentugt, já næstum ómissandi í slíkar ferðir. Vér gengum upp vestan við dálítinn læk, sem foss- ar ofan fjallið. J>eim af félögum mínum, er eigi áður höfðu gengið upp fjöll, virtist að sönnu stundum að leikur pessi hefði í för með sér tals- verða áreynslu; annars var vegurinn fyrstu 2 púsund skrefin upp alls eigi erfiður og pví síður hættulegur. Auk pess höfðum vér eigi annað að bera en vorn eigin líkama; öðru máli var að gegna með ina rösku vinnumenn mína. J>eir urðu að bera pungar byrðar, en engu að síður virtist petta allt að vera leikur fyrir pá og peir voru svo fjörugir, vinnugjarnir og glað- lyndir að ánægja var á að líta. Inn eini hluti fjallsins er erfiður var og að nokkru leyti hættulegur voru eggjarnar hér um bil 5 til 600 fet. Ejallið er par mjög bratt, pakið jökulsvelli og snjóföl yfir. |>að hefði verið alveg ómögulegt fyrir oss, sem ekki vorum íslendingar, að komast upp

x

Suðri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Suðri
https://timarit.is/publication/118

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.