Fjallkonan


Fjallkonan - 08.02.1898, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 08.02.1898, Blaðsíða 1
 Kemr nt am miBja vikn. Árg. 3 kr. (erlendis 4 kr.) Anglýsingar ódýrar. FJALLKONAN. Gjalddagi 15. júli. TJpp- sögn skrifleg fyrir 1. okt. Afgr.: Þingholtsstræti 18 XV, 6. Reykjavtk, 8. febrúar. 1898. Stjórnarmálið. Enginn ávæningr heyrist um það, að stjórnin ætli að gera neitt i stjórnarskrármálinu íslenzka að sinni, eða svara þinginu neinu um það, fyrr enn ef það yrði rétt lyrir alþingi 1899, enda er stjórn- in ekki vön að taka þan mál til álita, sem ekki eru til lykta leidd á þinginu. — Hún mun heldr al- drei hafa haft neinn áhaga á máli þessu, fremr enn öðrum íslands- málum, þótt hún ætti að sjá, 8ð það gæti haft nokkura þýðingu fyrir hagsmuni Dana, hvaðastefna verðr ofan á í stjórnarmálí ís- lendinga. Ef taka niá mark á umræðum þeim sem nokkrir merkir þing- meim Dana hafa haft um þetta mál á málfundi þeim í „Student- ersamfundet" í vetr, sem tíðrætt hefir orðið um hér heima, eru vinstri menn Dana á móti land- stjórafrumvarpinu og ráðgjöfun- um íslenzku, hvað þá hægri menn. Þeir eru þannig á móti endrskoð- unarfrumvarpi Benedikts Sveins- sonar og á móti miðluninni frá 1889. Þeir álíta, að bæði land- stjórahugmyndin, og þá ekki síðr jarlshugmyndin, miði til þess að veikja sambandið milli Danmerkr og íslands, eða slíta það. Þar á móti stefnir pólitík sú sem kend er við dr. Valtý, þótt hann sé ekki upphafsmaðr henn- ar, heldr að því að tryggja sam- bandið. Dr. Valtýr vildi líka eitt sinu, að Danakoaungr, nefadist „konungr yfir íslacdi", og var það í sömu átt. — Enn ef sam- bandið er óeðlilegt og getr hindr- að framfarir landsins, hvernig sem um hnútana væri búið, sem naum- ast mun verða neitað, þá ættu landsmenn ekki að fara að styrkja það. Hins vegar væri liklegt, að það gæti verið stjórninni áhuga- mál. Enn það er ekki, af því að þessi stjórn sem vér hófum ná, er svo dauf og aðgerðalaus. Húu \ill að líkindum helzt að alt sé kyrt og óhreyft í þessu máli. Og satt að segja ætlum vér það einnig ráðlegast, að fjalla sem minst um þetta mál við þá stjórn, sem nú sitr að völdum; það mnndi verða árangrslaust og jafnvel til að spilla fyrir viðgasgi málsins á sínum tíma. Endrskoð- unarfrumvarpið verðr aldrei sam- þykt af stjðminni og miðlunar- frumv&rpið frá 1889 ekki heldr; Valtýs-frumvarpið með ríkisiáðs- ráðgjafannm yrði Jíklega samþykt, enn margir mnnu í vafa um, hvort cokkuð væri unnið með því, með- al annars af því, að vér vitum ekki nú sem stendr af neinum manni, sem þjóðin mundi treysta til að sitja í því ráðgjafasæti. Enn þótt vér færum hægt í sakirnar við stjórnina í þessu máli að 8Ínni, gætum vér unnið mikið að því heima fyrir. Og til þess að koma málinu í gott horf og fylkja liðinu, sem alt er á sundrungu, mundi tiltækilegast að fulltrúafundr væri haldinn í Reykjavík nokkru fyrir alþingi 1899, helzt á næsta hausti, til að ræða um stjórnarbótarmálið og kjósa nefnd manna til að búa málið undir alþingi. Merkisbændr. Fjallkonan ætlar framvegis að flytja Btuttar minningargreinir um merkis- bændr, sem nú eru uppi, og hefir lagt drög fyrir, að fá fregnir og skýrslur um þá sem flesta, og myndir þeirra, ef Kostr er á. Hér kemr fyrsta greinin, þótt mynd fylgi ekki. Það getr verið ánægjusamt fyrir ættingja og vini að lesa í blöðunum réttar og sannar æfi- minningar, og gagnlegt fyrir aðra, og hvöt til að geta sér líkan orð- stír, enda er ekki svo mikill hörgull á dánarskrám, og þeim all-íburðarmiklum á stundum. Þeir sem kunnugir eru geta bezt borið um, hvort þar er ekki of eða van. Hitt er miklu sjaldn- ar, að ýmsra mjög nýtra manna í einni og annari sveit sé opin- berlega getið, meðan þeir eru fyr- ir mold ofan, sem er þó ekki nema verðugt. Þér bafið, herra ritstjóri, mælst til þess, að ég gæti þeirra manna, er sköruðu hér fram úr í einhverju. Á þessu. skal ég nú sýaa lit með því, að geta eins nýtasta bóndans hér. Hann heitir Guömundr Þórar- nsson og býr á Vestrhúsum, 47 ára að aldri. Hann ólst upp á góðu heimili undir Eyjafjöllum, kom hingað biáfátækr fyrir innan tvítugt, giftist og reisti hér bú nokkuram árum síðar a ábúðarjörð sinni, þá niðrníddri og í veretu órækt. Túnið hefir haun sléttað að miklu leyti, stækkað það um x/4 og afgirt með vönduðum grjót- garði í stað moldargarðs, er áðr var. Af túuinu fær haan nú orðið fjórfalt við það sem fyrst. Mat- jurtagarða hefir hann í betra lagi og vel girta. Á jörðinni hefir hann bygt vandað íbúðarhús af timbri og járni; heyhlöðu með samrjáfra geymslu og áföstu lamb- húsi af sama efni; ennfremr stórt fjárhús með járnþaki; svo og fleiri hús. Lengst hefir hann þó verið einyrki. Hann mun vera orðinn fjáðasti bóndinn hér, enda tekr hann ölSum fram í fjárhirðingu og meðferð á skepnum. Börn á hann 4 mannvænleg, og vel upp alin, sem ekki er minst í varið. Að gáfum er hann í meðallagi, enn einn í þeirra tólu, sem ekkí átti kost á mikilli mentun. Hann er gildr meðalmaðr að burðum. Jafnframt því sem Guðrun Er- lendsdðttir kona hans hefir verið honum samhent og ekki síðr f sinni stöðu enn hanu í sinni, hef- ir hann verið forsjáll, iðjusamr, atorku og reglumaðr, manna hjálpfúsíwtr og áreiðaulegastr í viðskiftum. Guðmundr hefir alla tíð ver- ið yfirlætislaus og frásneiddr því, að ganga um bæi til að segja hreystisögur, né Iygasögur af sér eða öðrum, eða flytja skaðlega

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.