Fjallkonan


Fjallkonan - 13.07.1900, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 13.07.1900, Blaðsíða 1
Kemur' út einu siani í viku. Verð árg. 4 kr. (erlendis 5 kr. eða l1/2 doll.) borgist fyrir 1. júlí (erlendis fyrir- fram). Uppsögn (8krifio'g)bund- in við áramót, ðgild nema komin sé til tit- gefanda fyrir 1. oktð- ber, enda hafi hannþá borgað blaðið. Atgreiðsla: Þing- holtsstrœti 18. BÆNDABLAD VERZLUNARBLAÐ XVII. árg. Reykjavík, 13. júlí 1900. Nr. 27. Landsbankinn er opinn hvern virkan dag kl. 11—2.Banka- stjðrnin við kl. 12—1. Landsbókasafnið er opið hvern virkan dag kl. 12—2 og einni Btundn lengur til kl. 3 md., mvd. og ld. til útlána. Forngripasafnið er í LandsbankahúBnu, opið á mánud., miðvikudögum og laugardögum kl. 11—12 f. m. Náttúrugripasafnið er í Doktorshúsinu, opið á sunnu- dögum kl. 2—3 e. m. Ókeypis lœkning á spítalanum á þriðjudögum og töstn dögum kl. 11—1. Ókeypis tannlœkning í Hafnarstræti 16, 1. og 3. mánu- dag hvera mán., kl. 11—1. Frá útlöndum hafa boiist blöð til júniloka. Frí ófriðimim í Kína hafði ekkert frétst síðustu viku júnímánaðar, enda eru fregnir þaðan jafnan strjálar og oáreiðanlegar. Bar- dagasvæðið enn við Tientsin. Það er þó auðséð, að Bretar og bandamenn þeirra hafa orðið fyrir nokkru manntjóni. — Q-eneral Bootk, sáluhjálparherkonungur. hefir skipað hernum að b;ðja fyrir friðinum í Kína. Ætli það hiífi? Búa-ófrlðurinn heldur enn áfram, en síðustu ensk blöð segja, að hinir útlendu sendiherrar ætli að striðinu sé lokið og að þeir Krtiger og Steijn muni setla að gefast upp. Einn Búi hafði gert tilraun til að sprengja í loft upp hermannabúðir og vistabúr enska hersins í Pretóríu. Einn af hinum ensku hermönnum varð var við það og gat náð i tundurþraðinn áður en sprenging færi fram og varð það hans bani. Sá náðist sem að verkinu var valdur, og lá við sjálft að her- mennirnir tættu hann í sundur, en þó var lífi hans bjargað og hann fluttur á s-pítala.— Hefði sprengingin hepnast, hefði orðið af þvi stórkostlegt manntjón og hergagnatjón, en sprengingarmaðurinn hefði líka beðið bana af því. Blámanna-uppreistin á G-allströndinni, i Kumassi heldur áfram. Asjantar, blámennirnir, eru harðir í horn að taka og vel vopnaðir, og veitir Bretum erfitt við þá. Nýlega hafa Bretar sent þangað 4000 herliðs. . Stjórnarskrármálið Hvað á að gera? II. Siðan fyrri hlutur þessarar greinar var skrif- aður hafa boriat fréttir af þingmálafundi sem Norðmýlingar héldu að Baiigá í Hróarstungu 26. júní. Þar, á Austurlandi, hefir áður verið megnasta mótspyrna gegn stjórnarskrárfrumvarpinu frá 1897, sem kent hefir verið Dr. Valtý. Þing- menn beggja Múlasýslna hafa verið á móti því og almenningur þar hefir stöðugt haldið fram hinum eldri stjórnarbótakröfum, sem allir vita fyrir löngu að eru ófáanlegar. En hvað gerist nú? Þessi þingmálafundur samþykkir svo að segja í einu hljóði með Í8 atkv. gegn 3 tillögu á þessa leið: Fundurinn iýsir yfir því, að hann vill að stjórnarskrárfrumvarp verði aamþykkt á næata þingi, er bygt verði á sama grund- velli sem lagður var 1897 ; þó því að eins, að breytt sé 28. gr. stjórnarskrárinnar á þá leið, að fundur í þingdeildum sé lög- mætur, er um fjárlög er að ræða, ef helm- ingur þingmanna mætir, og í samelnuðu þingi, ef helmingar úr hvorri deild mætir". Enn fremur samþykti fundurinn, að 61. gr. stjórnarskráíinnar skyldi standa óbreytt, að kosningarréttur skyldi rýmkaður að því er snertir kaupataðarborgara og þurr&búðarmenn, og að reynt væri að fá aðrar umbætur á stjórn- arskrármi, þar á meðal lenging þingtimans. Þessi atriði vildi þó fundurinn ekki gera að skilyrði, fyrir því að stjómarskrárbreyting sú sem í boði er væri þegin, og lét sér því nægja aðsinni, ef 28.gr. stjörnarskrárinn&r yrði breytt eins og aðalfnndarályktunin fór fram á, sem að ofan er greind. Þessi fundarályktun fer beint í þá, sam- komulagsátt, sem bent var á í fyrri hluta þess- arar greinar. En búast má við þvi, að hinar „tryggu leifar" benedikzkunnar telji þetta land- ráð. Þeir fara þá að fjölgi landráðamennirnir, og loks verða líklega ekki á þinginu nema tómir föðurlandssvikarar, nema ef svo heppi- Ieppilega tækist til, að einhver úr skóla bene- dikzkunnar kæmist á þing. En nú má búast við því, að hinir æstustu úr úr báðum flokkum vilji ekki neitt samkomulag á milii flokkanna, að hinir stækustu Valtýs- menn vilji engar aðrar umbætur en þær sem í frv. eru fólgnar, og einkum að römmustu kapp- arnir benedikzku láti aldrei sannfærast. En á þingi hafa þeir ekkert lið framar. Það hefir bólað á því að sumir Valtýs menn vilji eingöngu halda fram frumvarpinu frá 1897 óbreyttu. En þar sem búast má við, að biðir flokkarnir taki höndum saman og að þingið mest alt verði á einu máli um breytingarnar, þá er stórt spor stigið og málið komið í betra horf en það hefir nokkurn tíma í verið. Er því vonandi að ekki verði reynt að spilla því meira enn orðið er, og hefði verið sæmra að felia ekki málið á síðasta þingi og reyna held- ur samkomulagsleið á, þeim grundvelli sem landshöfðingi benti á. Það er gleðilegt, að þessir þingmenn, séra Einar, Jón á Sleðbrjót og Jón i Múla, sem vóru á fundinum og hafa verið i þeim flokki, sem kallaður hefir heíir veíið „nihilistar", af því þeir hafa með hvorugum aðalflokkinum verið, hafa fyrstir orðið til þess að gera tilraun til að sameina flokkana og dreifa öllu sundurlynd- inu, sem hefir gert svo mikið ilt á síðustu þingum. Það ætti nú að fara fram á, auk þess sem ákveðið er í frumvarpinu: 1. Ákvæði það semfundurinn að Bangá sam- þykti um fjárlögin. 2. Fjölgun þingmanna í efri deild um 3. Það þarf að fjolga þingmönnum í einstökum kjördæmum, t. d. Beykjavík, Borgarfjarðarsýslu og víðar, en aftur mætti afuema kjördæmið í Vestmannaeyjum. 3. Umbætur á kosningarréttinum. 4. Lenging þingtímans, og að þingið verði háð á vetrum. Engin hætta getur verið á því, að reyna að semja við stjórnina um þetta mál. Með því getur eitthvað unnist í umbýtaáttina en ekkert tapast, því að alþiugi hefir úrslit málsins í hendi sér. Verð á kolum hefir verið hátt i Skotlandi og Englandi og eftirspurn og samningaumleitun fyrir haustið óvenjumikil. Því hafa nú bæði Frakkar og Sviar pantað sér kol frá Ameríku. Farmgjaldið frá Ameríku til Svíþjóðar er um 1B sh. fyrir tonnið (61/,, skipp.), en ekki nema 7—8 sh. og jafnvel minna frá Skotlandi. Hin ameríksku kol, sem Svíar hafa pantað, eru 4600 tons og eiga að jafngilda að gæðum „South-Wales steam coals". Jafngóð kol frá suður-Wales (pöntunin var 17000 tons) kosta heim komin til Svíþjóðar 29 sh. 7 d., en kolin frá Ajne- ríku 29 sh. 6 d. Lakari kol frá Ameriku er verið að semja um, sem kosta talsvert minna, og er búist við, að þau verði ódýrari en ensk (ordinaire) kol eru nú í sænskri höfn, en þau kosta 22—23 sh. tonnið. Þau kol, sem nú eru nýkomin hingað frá Skotlandi (Dysart) til kolapöntunarfélagsins, og nefnd eru „Bosslyn Hartley best steam coals", kostuðu í Dysart 15 sh. tonnið, en farmgjald 11 sh. Þau kosta því 26 sh. hingað komin. — Þetta verð geta menn borið saman við það sem sagt er frá hér á undan. En þar við er að athuga, að farmgjaldið er að vísu dýrara til ísiands en Svíþjóðar og að farmgjaldið er að tiltölu lægra á stórum farmi en litlum. Nýr fjármarkaður. Danski konsúllinn í Diiukeique hefir skýrt svo frá, að þar sé gott útlit fyrir sölu á fé frá íslaiidi og Noregi, og seljist 11—12 fjórð- unga sauðir á fæti fyrir 60 franka, þ. e. rúmar 42 kr. En þar er tollur á ínnfluttu fé. — Áður höfðu þeir Zöllner og Vídaiín reynt að flytja íé til Belgíu, og segir „ísafold" að þeir „hafi íarið með Belgíu-markaðinn hérna um árið". Um það getum vér ekkert sagt, en hafa þeir þá líka spilt Belgíu-markaðinum fyrir Norðmönnum ? Þeir urðu að hætta við hann, og mun hann hafa verið mjög viðsjáverður, hvað sem ráðsmensku þeirra Zöllners hefir liðið. 800 vesturfarar. í ensku blaði, „Hull News", stendur: 80 0 Islendingar fóru á þriðjudaginn (26. júní) frá Liverpool til Quebec á leiðinni til Mani- toba og Norðvesturlandsins í Kanada. Brezka stjórnin, sem hefir sett lög, sem neyða menn til að slátra útlendum sauðum og nautgripum óðara en á land kemur í Bret- landi, hefir alveg eyðilagt framtiðarhorfur ís- lendinga, með því að fé þeirra þarf að ganga í brezkum haga áður en það verður selt á markaði. Af þessu leiðir, að íslendingar verða annaðhvort að svelta eða fara til Ame- riku. Mikill fjöldi tekur síðari kostinn, selur allar eigur sínar og fer með fjölskyldum sín- um og vandamönnum til Kanada. Mikill fjöldi Finna fer nú líka frá Liver- pool til að fiýja harðstjórn Rússa.

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.