Fjallkonan


Fjallkonan - 26.07.1900, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 26.07.1900, Blaðsíða 1
Kemur út einu sinni í viku. Verð árg. 4 kr. (erlendis 5 kr.eða 1*/» doll.) borgist fyrir 1. júlí (erlendiB fyrir- fram). Uppsögn (Bkrifieg)bund- in við áramót, ögild nema komin sé til út- gefanda fyrir 1. októ- bor, enda hafi hann þá borgað blaðið. AtgreiðBla: Þing- holtsstrœti 18. BÆNDABLAD VERZLUN ARBL A Ð XVII. árg. Reykjavík, 26. júlí 1900. Nr. 29. Landsbankinn er opinn hvern virkandag kl. 11—2.Banka- stjðrnin við kl. 12—1. Landsbókasafnið er opið hvern virkan dag kl. 12—2 og einni Btundu lengur til kl. 3 md., mvd. og ld. til útlána. Forngripasafnið er í Landsbankahúsnu, opið á mánud., miðvikudögum og laugardögum kl. 11—12 f. m. Náttúrugripasafnið er í Doktorshusinu, opið á sunnu- dögum kl. 2—3 e. m. Ókeypis lcekning á spítalanum á priðjudögum og töstu dögum kl. 11—1. Ókeypis tannlœkning i Hafnarstiæti 16, 1. og 3. mánu- dag hvers mán., kl. 11—1. Gabb. Eias og sjá, má af auglýsingu hér í blaðinu eru þeír Englendingarnir, Parker & Fraser, al- veg hættir við að kaupa fé hér á landi í haust, og að líkindum framvegis. Það er ekki í fyrsta sinni, sem lítið hefir orðið úr stórmenskulegum fyrirtækjum Eng- lendinga hér á landi. Hvernig heíir farið um námagröftinn sunuan lands og norðan, járnbrautarlagningar og margt fieira stórt, sem Englendingasr hafa ætlað sð gera hér? Þar hefir aldrei orðið iieitt úr neinu, þvi forgöngumennirnir hafa verið „humbugistar" og „svindlarar". Það var ekki lítið látið af þeim Parker & Fraser í sumar, t. d. í ímfold, þegar þeir lét- ust ætla að kaupa hér fé. — Þeir áttu að vera einir þeir stærstu kaupmenn lifandi fjár á Eng- landi. Ætli það sé nú satt? En hversu mikla verziu:i sem þeir félagar hafa, þá er það víst, að þeir cíu miður áreið- anlegir. . Því þegar menn þeirra fóru héðan í sumar, var það afráðið, að þeir mundu. kaupa fé hér sunaanlands, og þeir höfðu meira að segja ráðið menn í þjónustu sísa. Þá er að líkindum loku skotið fyrir allan útflutníng fjár í haust, nema að því leyti, sem pöntunarfélögin seada fjárfarma til ur/iboðs- manna sinna þeirra Zöllner & Vídalíns, og verður það liklega lítið meira en upp í skuld- irnar. Annaö farrúm á „Laura". „Mál er at þylja Þularstóli at, Urðarbrunni at; Sá ek ok þagðak Sá ek ok hugðak, Hlýdda ek á manna mál". (Hávamál). Það er ölium Ijóst, að gufuskipið „Laura" er aðallega notuð til utanfeíða hér úr höfuð- stað landsins, eins og eðlilegt er, því húu er skipið, sem gengur tíðast milli Reykjavíkur og útlauda. Eu úr höfuðstaðnum þykist margur eiga erindi út yfir pollinn, sumir til náms, há- skólamenn o. fl., og aðrir til kaupa, kaupmenn, og enn hinir þriðju til að bæta sig í verkleg- um iðnaði, iðnaðarmenn, og svo loks ungu stúlk- urnar til að sýna sig og sjá aðra og fá sér nýmóðins kjóla o. s. frv. Alt þetta fólk ferð- ast á öðru farrúmi, nema efnaðri kaupmenn. Það er engin lygi, að annað farrúm á „Laura" er að öllum jafnaði alskipað utan og út. Þess- ir farþegar eru ekkert afhrak þjóðarinnar, svo ekki sé kostandi upp á þá góðu farrúmi með hæfilegum þægindum, sem bæru sig í hlutfalli við fargjaldið, og sem skipseigendum og not- endum væri samboðið og sómi að. En hér er jiú öðru að heilsa. Annað farþegarúm á „Laura" er skömm fyrir sameinaða gufaskipafélagið í því ástandi og með þeim útbúnaði, sem þar nú er, þegar litið er til þeas, að þetta farrúm skali vera notað milli lauda og það íyrir afarhátt fargjald, og svo til hins langa tíma, sem far- þegar verða að eyða í slikar ferðir með eins ganglítilli vörusleif og „Laura" er. Allir kann- ast við, hvað skemtilegt er Færeyja-snöltrið, sem hún þarf að hafa bæði utan og út. Tím- inn, sem gengur i það að komast milli Kaup- mannahafnar og Reykjavíkur, stendur yfir frá 10—20 daga. Þetta ferðalag með „Laura" á öðru farrúmi er leiðinlegt, óþægilegt og dýrt; það þekkja allir sem með henni hafa farið milli Kaupmannahafnar og Reykjavíkur. Þegar farþeginn er orðinn þreyttur af því að standa á þilfari uppi og býet til niðurgöngu á annað farrúm, eru það hia fyrstu þægindin eða hitt þó heldur, sem hann verður var við, að a móti honum leggur lítt þolandi salernis-óþef, frá salerni því, sem beint er móti stiganum þegar niður kemur. Salerni þetta er eitt hið óþrifalegasta, sem eg hefi komið iun á. Árum saman hefir dælan í því verið kraftlaus, og saurindi því staðið upp í skálinni; hafa mat- sveinarnir helt í hana skolpi og öðra drasli; hefir þá stundum runnið út af henni og ofan á gólfið. Sjóar skvettast oft niður um uppgang- inn og niður á gólfið fyrir neðan stigann, renna undir þröskuld salernisins og blandast þar 6- þrifnaðinum; sogast svo eftir slingri skipsins út og inn undir þröskuldina. Svo mikil brögð hafa stundam verið að þessu, að farþegar hafa orðið að klæða sig í vatnsstígvél, til að komast á salernið erinda sinna. — Vindurinn og loftið ofan af þilfari flytur allan óþefinn inn í borðsalinn og svefnklefa farþega. Þegar farþeginn kemur inn í borðsalinn, sem er dimmskuggalegur og hálf-þefillur, þáer það hið fyrsta sem honum verður til, að dæsa og fuasa frá sér loftiau í hálfgerðum andköfum, því að loftið finst honum ilt og óþol andi. Þessu næst fer hann að skygnast um eftir rúmi að liggja í og hvíla sig. Rúmiu líta þá svo ut, að sængin í þeim er stoppuð, bein- hörð hálmdýna og koddi af sama tagi. Fyrir rekkjuvoð er breitt ofan á hálmdýuuna grá- krossubröndótt tvististaustykki, sem naumast fyrir ólit er hægt að sjá, hvort hreint er eða skitið, og ofan á sig fær hann tvö til þrjú „teppi" alt eftir kringumstæðum. Á þessum Hagbarðshesti verður farþeginn að gera sér að góðu að veltast, þó að útlimir hans sé dofnir og hann þoli varla við fyrir síða- og bakverk og kófuðverkjum; og þó hann sé svo illa útleik- inn eftir fletið, þá verður hann að gera sér þetta að góðu án þess og krympa sig. Þarfi hann að losa sig við þvag á nóttu, þá verður hann eítt af tvennu, annaðhvort að staulast upp á þilfar, eða á þrifaaðar-salernið, því að næturgögn fyrirfinnast ekki á öðru farrúmi á „Laura". Þegar „Laura" byrjaði fyrst strandferðir hér heima við land, þá vóru vafhárs („krullhárs") dýnur og eins koddar ofan á hálmdýnuEum og hálmkoddunum. En svo þegar fram liðu stund- ir og sameinaða gufuskipafélagið þóttist orðið fastara í sessi, þá hirti það hárdýnuru&r og koddana. Þá, á fyrstu árum „Laura" hór heima, sáust hvítar rekkjuvoðir, en af því að það sást á þeim að þær óhreiukuðust, og þar afleiðandi þurfti að þvo þær og halda þoim hreinum, þá fundu snyrtimenuin það út, að bezt væri að hafa mislita flíkina, svo að síður þyrfti að þvo. Hreinlæti og umhirða á f&rþegum á öðru far- rúmi er orðin á svo lágu stigi, aðþaðerekömm fyrir farþegA að þola slíkt. Hvar sem föt far- þega koma við, þá verða þau grútskitin. Það er hryllJlegur sóðaskapur, sem ætti að vera vítiiverður, að annað farrúm skuli ekki vera þvegið einasinni á ári hverju, já og jafnvel sótthreinsað. — Málun á öðru farrúmi er mjög af sér gengin, og yfir höfuð öll áhöld þar orðin lítt brúkleg. í vetur sem leið urðu far- þegar fyrir þeim „extra"-þægindum á öðru far- rúmi „Laura" að naumast var vært þar fyrir þilfarsleka, og maður lá allur votur og stamur í bælinu, og þeir sem höfðu yfirsængur og kodda með sér, stórskemdu hvorttveggja fyrir sér. í sumum fletum sást fló, sem alist hafði upp í óþverranum. Ef skór manns ientu annaðhvort inn undir bekki eða rúœ, þá varð maður í leit Binni fljótt var við hið mesta rusl, samsafn og óþverra undir þeim. Hvað er eftir öðru, þrifn- aður og þæginúi!! Öllum er kaanugt um það, að það er bann- að að reykja niðri á öðru farrúmi, en með því að ekkert framkvæmdarvald er þar, þá eru þær reglur mjög brotnar bæði af farþegum og mat- sveinum, sem sofa þar niðri. Það bætir ekki lítið á lasleika þeirra, sem ekki eru sjóhraustir, eða ekki reykja, að þurfa að lífa í sífeldu reykjarkafi, og þá þarf ekki að fara noinum orðum um það, hvað það spillir andrúmsloftiuu og eitrar. Ég hefi oft furðað mig á þvi, að enginn skuli hafa kvartsð undan vistarverunni á öðru far- rúmi á „Laura", eins og farþegar eru jafn-óá- nægðir með það og finna til allra óþæginda þar, þegar þeir eru um borð. En það er nú til svona, að íalendingam er það svo gamal- tamt, að taka óllu með þögn og þolinmæði, sem Danir bjóða þeim upp á; það eldir enn þá eftir af gömln einokuninni og fyrri alda ánauð- inni. — Það er eitt meðal annars, þó það komi ekki þessu máli við, að sá far^egi, sem fer til Leith með sameinuðu skipunum, verður að gjalda jafnhátt fargjald og sá sera fer til Khafnar. Allir sjá þó, að þetta er i hæsta lagi ósann- gjarnt og rangt. Ea yfir því kvartar enginn; allir þegja, og þinginu hefir ekki einu sinni dottið í hug né hjarta að fara fram á að fá því breytt. Mér virðist það vera skylda þingsins, að sjá um að binda sameinaða gufuskipafélagið svo föst- um samningum, aðþað sjáisérekki fært, að láta snnan eins óþrifnað eiga sér stað og að undan- förnu, og að það geti ekki leyft nér að taka úr rúmunum t. d. „krullhárs"-dýnurnar, kodd- ana og lökin o. s. frv., sem það hirti úr ruœunum um árið, og láta farþega liggja á bein- hörðum hálr,;dýnum. Þá ættu líka takmörk að vera fyrir því, að aldrei væri fleirum farþeg- um hrúgað á annað farrúm, en rúm eru fyrir, án þess að notaðir sé bekkirnir fyrir rúm. Eins ætti þingið að sjá um, að „félagið" bætti við setusal, þar sem farþegar gætu setið, reykt, lesið og talað saman á daginn, svo þeir þyrftu ekiá^ kúldast i bælunum, sér til stórleið- heilsuspillis. Yíir höfuð ætti þingið hm, að aunað farrúm yrði bætt svo

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.