Fjallkonan


Fjallkonan - 06.10.1900, Blaðsíða 1

Fjallkonan - 06.10.1900, Blaðsíða 1
Kemur úteinu sinni í viku. Verð árg. 4 kr. (erlendis 5 kr. eða 17» doll.) borgist fyrir 1. júli (erlendis fyrir- fram). BÆNDABLAÐ ITppsögn (skrifleg)bund- in við áramöt, 6gild nema komin sé til út- gefanda fyrir 1. októ- ber, eoda han' hann þá borgað blaðið. Afgreiðsla: Þing- holtsstrœti 18. VERZLUNARBLAD XYII. árg. Reykjavík, 6. október 1900. m. 39. Landsbankinn er opinn hvern virkan dag kl. 11—2.Banka- stjórnin við kl. 12—1. Landsbókasafnið er opið hvern virkan dag kl. 12—2 og einni stundu lengur til kl. 3 md., mvd. og ld. til útlána. Forngripasafnið er í Landsbankahúsnu, opið á mánud., miðvikudögum og laugardögum kl. 11—12 f. nw Náttúrugripasafnið er í Doktorshúsinu, opið á sunnu- dbgum kl. 2—3 e. m. Ókeypis lœkning á spítalanum 4 þriðjudógum og föstu dögum kl. 11—1. Ókeypis tannlœkning í Hafnarstræti 16, 1. og 3. mánu- dag hvers mán., kl. 11—1. Verkleg kensla í meðferð mjólkur á Hvanneyri, í blöðunum „ísafold" og „Þjóðólfi" hefir forseti „Búnaðarfélags íslands" auglýst, að kenslu á uieðferð mjólkur o. p. frv. skuli byrja á Hvann- eyri 1. nóvember þ. á. Það er tekið fram í auglýsingunni, að námstíminn sé fyrst um sinn 3 mánuðir, og að keaslan sé ókeypis, e:i fyrir fæði og húsnæði þurfa nemendurnir að borga 25 kr. um mánuðinn. Það er ætlast til, að kenslunnar njóti einkum stúlkur, er síðar verði færar um að taka að sér umsjón og stjóm á mjólkur eða rjómabúum, er væntanlega verða sett á fót í ýmsum héruðum landsins á næstu missirum. Þessi keusla í meðferð mjólkur, sem hér hefir verið getið um, verður aðallega verMeg. Ncm- endurnir verða látnir æfa sig i öllu, er lýtur að smjörgerð, og ef til vill fá þeir einnig til- sögn í ostagerð. Ennfremur er ætlast til, að þeir læri mjaltir á kúm, og yíir höfuð alla meðferð mjólkurinnar frá því hún kemur úr spenanum og þar til henni er breytt í smjör og osta. Eins og þegar er tekið fram, þá er tilgang- urinn með þessu námi fyrst og fremst sá, að undirbúa stúJkur í mjólkurmatseld svo, að þær geti tekið að sér störf og stjórn á mjólkurbú- um hér á landi. Þetta er einnig í sjálfu sér nauðsynlegt og sjálfsagt, og eitt af skiiyrðun- um fyrir, að þau goti átt sér stað og þrifist. Hugmyndin með stofnun mjólkurbúa er eitik- um sú, að bæta smjörverkunina þannig, að smjörið frá þeim verðí boðleg vara á mörkuð- um erlendis. Á hverju einstóku heimili getur smjörverkuniu yfir höfuð að tala aldrei orðið eins góð og á mjólkur eða rjómabúum, þar sem bústýran er æfð í smjörgerð og hefir lært alt, er að henni lýtur. Til þess að smjörverk- unin fari í lagi, þarf ýrns áhöld, er kosta töluvert, auk skilvindu og strokka. Mörg heim- ili, að ég ekki segi flest, ekorta sumpart getu, sumpart vilja, eða hvorttveggja til þess að afla sér þessara áhalda. Auk þess útheimtir góð og fullkoinin smjörgerð betri húsakynni en al- ment eiga sér stað. Og Ioks krefur hún meiri vinnu, ef alt á að vera í lagi, en nú er alment varið til hennar á hverju einstöku heimili. Af þessu leiðir, að smjörverkunin hlýtur alla- jafna að verða ver af hendi leyst á heimilum alment en mjólkurbúum, og auk þess miklu kostnaðarsamari. Fyrir því er það, að mjblkur eða rjömabú eru nauðsynleg allstaðar þar, sem hugsað er um sölu á smjöri til útlanda, því þau eru blátt áfram skilyrði fyrir betri og fullkomn- ari smjörverkun. Þeir eru nokkrir, er gert hafa tilraun með WS* Lesið þetta Undirskrifaður útvegar til allra héraða lands- ins, vandaðar skilvindur og öll önnur nútíðar- áhöld er smjörgerð tilheyra, í stórum og smá- um stíl, með afslætti frá verkstæðisverði. Jafnframt útvegar hann fólki hátt verð í peningum utanlands fyrir ágætlega vand- að smjbr, leiðbeinir rcönnum í smjörverkun eft- ir nýjustu reglum, og kennir verklega að með- höudla þau áhöld er hann útvegar. Sératök kjör til umboðsmanna er panta mik- ið í einu. — Skrifið eftir verðlista og nánari skýringum, með nægum fyrirvara fyrir næstu vetrarpöntun. Dunkarbakka í Dalasýslu. S. 6. Jónsson. að senda emjör út til sölu, bæði til EDglands (Skotlands) og Kaupmannahafnar. Þær tilraunir hafa hepnast mÍFJafnlega. en yfir höfuð er fremur 'lítið að græða á þessum tilraunum, sökum vantandi kunnáttu í allri meðferð smjörsins og umbúnaði þess. Smjórið hefir verið misjafnlega verknð, og oft miður vel um það búið. ílátin stundum verið óvönduð og illa gerð, perga- mentspappír hefir ekki verið notaður utan um smjörið og þar frameftir götunum. Eanfremur hefir smjörið verið boðið fram í smáslöttum, í ílátum af mismunandi stærð og með ýmsum og ólíkum einkennum. Alt þetta styður að því, að rýra gildi smjörsins erlendis, og er það mjög óheppilegt, og getur auðveldlega haft þær af- leiðiagar, að óorð komist á íslenzkt smjör, og að ómögulegt verði að selja það framvegis. Bezt og sjálfsagðast er það, að ekkert smjör væri sent út úr sýslu, nema það sé tilbúið á mjólkur eða rjómabúi, þar sem bústýran á bú- inu er æfð smjörgerðarkona, og hefir í höndum vottorð um að hún hafi notið kenslu í meðferð mjólkur o. s. frv. Ætti næsta alþingi að semja Iög um þetta efni, til þess að tryggja það, að ekki flytjist út smjör, sem sr óvandað og iila umbúið. Það sést af þessu, sem tekiðhefir verið fram, hve áríðandi það er fyrir alla þá, er hafa í hyggju að selja smjör til útlanda, að smjörið sé vel verkað og allur frágangur þess vandað- ur. En það er naumast hugsaniegt, að aðrir geti leyst það verk viðunanlega af hendi, en þeir er notið hafa tilsagnar í þeirri grein. Menn ættu þvi að nota tækifærið og senda stúlkur' að Hvanneyri nú í vetur, til að læra þar með- ferð mjólkur, smjörgerð og ostagerð. í mörguro sveitum, bæði á suðurlandi og norður- landi hafa menn í huga að stofna mjólkurbú eða rjómabú, og það jafnvel á næsta ári. — Öllum þeim er ætla sér þetta, ræð ég til að' afla sér sem beztrar upplýsingar því viðvíkjandi áður en þeir byrja á fyrirtækinu. Menn þurfa að ráðfæra sig og fá upplýsingar um, hvort hyggilegra muni, að búið sé mjólkurbú eða rjómabú, hvsða og hverskonar áhöld þeim henti bezt, o. s. frv. Um þetta og margt annað fleira geta menn fengið upplýsingar með þvíað skrifa til „Búnaðarfélags Islanda" eða stjórn- enda þess. Eitt af þvf, er þeir menu verða að hafa hugfast er ætla sér að koma á fót mjólkur eð... rjóma- búum, og senda smjör út til söln, er þaðaðút- vega stúlku að standa fyrir búinu, ervaxin sé því starfi. Nú gem stendur er eigi völ á mörg- um, er færar séu um að taka að sérþess kon- ar störf. Bústýrustörfum á mjólkur eða rjóma- búi geta eigi aðrar gegnt en þær, ernotiðhafa kenslu í meðferð mjólkur og smjörgerð. Fyrir því er það nauðsynlegt, eins og áður er tekið fram, að stúlkur þær, er ættu aðtaka að sér störf og umsjón á væntanlegum srajör- búum, láti eigi hjá líða að notfæra sér þá kenslu í meðferð mjólkur á Hvanneyri, er getið hefir verið um, og er byrjar þarl.nóv- ember: þ. á. — Umsóknarbréf um skólann ber að senda til foreeta „Búuaðarfélags íslands" herra yfirkennara Halldórs Kr. Friðrikssonar, R. Drb. og Drm. í Reykjavík. Annað tímabil þessa náms hefst 1. febr. 1901, og stendur eins og áður segir í 3 mánuði, o. frv. Stúlkur þær er ætla sér af nota kensluna, þurfa að vera hraustar og vel þrifnar að upp- lagi. Þær þurfa einnig að vera fullþroskaðar, hafa lært skrift og 4 hófuðgreinarnar í heil- um tölnm í reikningi. Að öðru leyti eru eng- in sérstök skilyrði sett fyrir inntöku á skól- ann. Að loknu námi fá nemendurnir vottorð um, að þeir hafi notið kenslunnar og hvernig þeir hafi leyst uámið af hendi. Sigurður Sigurðsson. Búnaðarsýningin í Óðinsvéum. Eg hygg að „Fjallk." taki fegins hendi lín- um þessum; því hún hefir oft gefið meiri gaum að búaaðariiiáluoi vorum en önnur blöð. Um þau mál þarf margt að ræða, og dugir ekki að segja mönnum sumt einu sinni eða tvisvar, enda sé eg nú, að verið or að brýna fyrir mönnum búráð, sem reynt var að kenna fyrir 40—50 árurn, en lítiil gaumur hefir verið gef- inn, svo sem það, að plægja með hestuœ og sá graBfræi. Þó mun svo lengi mega áminna menu, að þeir fari að taka eftir. Enginn þarf að efa það, að margt má af Dönum Iæra í búnaðarefnum, og veit eg ekki betur en að allar nágrannaþjóðir vorar kann- ist við það, að Danir standi fleetum þjóðum framar í ýmsum búnaðargreinum og öllum þjóð- um framar í sumum þeirra, t. d. smjórgerð. Það er ekki fyrr en á síðustu árum, sem öðr- um þjóðum hefir tekist að búa til jafngott smjör, eða því nær, danska smjörinu. Þær hafa lært af Dönum, og eru enn hvergi nærri alment komnar jafnlangt og þeir. Því þarf enginn að furða sig á því, að minni hyggju, þó að al- þingi fengi smjörgerðarmann fremur frá Dan- mörku en Noregi til að kenna íslendingum, þó að ýmislegt kynni að mæla með því, að fá til- sögn Norðmanna, svo sem það, að búnaðar- hættir á íslandi eru líkari því sem gerist á einstöku stöðum í Noregi heldur en í Dan- mörku. En það er margt bæði í búnaði og öðrum greinum, sem vér getum engu síður Iært af Dönum en öðrum. Búnaðar framfarir sínar þakka Danir sjálfir mest mentun alþýðunnar. En það er ekki „mentunin með gæsalöppunum", sem ritstýra Kvennablaðsins gaf svo veltilfallið nafn í fyrirlestri sínum um „Sveitalífið og Reykjavíkurlífið", heldur er það sú mentun, sem sýnir sig í ávaxtamikilii þekkingu. Bæði Norðmenn og Svíar tala nú hátt um

x

Fjallkonan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fjallkonan
https://timarit.is/publication/122

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.