Heimskringla - 11.06.1924, Síða 1

VERÐLAUN GEFIN FYRIR
COUPONS OG UMBÚÐIR
ROYAU,
CROWN
Sendit5 eftir vert51ista til Royal
Crown Soap Ltd., 654 Main St.
Winnipegr.
VERÐLAUN GEFIN F7RIR
COUPONS OG UMBÚÐIR
ROYAW,
CROWN
Sendit5 eftir ver?51ista til Royal
Crown Soap Ltd., 654 Maln St.
Winnipeg.
XXXVin. ÁRGANGUR. WINNIPEG, MANITOBA, MIÐVIKUDAGINN 11. JÚNf, 1924. NÚMER 37.
Störkostlegustu skógareldar er
menn muna eftir í 25 ár, geisa nú
í Alberta, 100 mílum fyrir norðan
MoMurray. Nœr eldhafið 50—75
mílur austur og vestur frá þeim
stað. Skaðinn, sem orðinn er, nem-
ur mörgum miljónum dala og eld-
urinn óstöðvaður enn.
Símað er frá London, að bóka-
sýningin í Canadahöllinni á Wem-
bley-völlum, veki almenna eftir-
tekt og aðdáun útlendinga og Eng-
lendinga sjálfra. Er bókasýningin
í tveim deildum eftir því, hvert
bækurnar eru skrifaðar á franska
eð>a enska tungu.
Símað er frá Toronto þ. 9. 1>. m.,
aö Berbert J. Daly, fyrv. yfirbanka-
stjóri Home bankans, hafi látifit að
heimili sínu þar í borginni, að
morgni þess dags. Daly hefir ver-
ið lengi veikur, eftir að bankanum
var lokað, 17. ágúst sfðastl. ár, og
gat ekki verið við fyrstu yfirfheyrsl-
ur iecr fram fóru í bankamíálinu.
Seinna á árin'u hrestist hann þó svo,
að bægt var að yfirheyra hann.
Krabbameinsbakterían fundin?
Erá Philadelphia berst sú blaða-
fregn, að Dr. T. J. Glover frá Tor-
onto í Canada, hafi tekist að upp-
götva orsök krahbameins og m|eð-
al við því. Sé þessi fregn áreiðan-
leg, er risaskref stigið á sviði lækn-
isfræðinnar, því ásamt berklaveiki,
sárasótt (syphiiis) og hjartasjúk-
dómum, er krabbameinið mann-
Prá Erakklandi iberast hver stór-
Frá Washington er símað 9. þ.
m., að hveitiuppskeran 1924 sé á-
ætluð að nema muni 693,000,000
mælum.
Prá Washington er símað 10. þ.
m., að uppskeran ihafi ekki í 12 ár
litið eins illa út og nú, að áliti
landbúnaðarráðuneytisins. 1 nokkr-
um ríkjum, er ástandið “alvarlegt”,
en í norðvestur-fjallaríkjunum er út
litið “sérstaklega óálitlegt”.. Er
veðráttunni kent um. í flestum
ríkjunum hefir meðalhiti verið 1—
4 gráðum lægri en vanalega. Aust-
anvið klettafjöllin hefir maímánuð-
ur ekki verið jafnkaldur í 30 ár. Yfð
ar kalt en f Manitoba þessa daga.
Símað er frá Edinborg á Skot-
landi, að samþykt hafi verið eftir
harða rimmu, að gera MacDonald
forsætisráðherra Breta að heiðurs-
borgara bæjarins. Þeir er andæfðu
færðu það til sfns máis helzt, að
hann hefði ennþá ekki rist nafn sitt
nógu djúpt á spjöld sögunnar, og
að framkoma hans á ófriðarárun-
um hefði oft verið óheppileg. Svo
mörg eru þau orð.
Erá London er símað 6. þ. m., að
MacDonald hafi látið það álit sitt
f ljósi f neðri málstofunni, að ún
væri kominn tími til þess að fara
að hugsa alvarlega um nánari sam-
vinnu milli Englands og nýlendu-
rfkjanna sérstaklega að því er
snertir heimsveldið brezka og utan-
rfkismálefni. Lagði forsætisráð-
f'errann það til, að skipað væri í
nefnd mönnum frá Englandi og ný-
fendunum, til þess að athuga sem
hezt hvernig fara bæri með utanrík
tsmálin, og hvernig hægast væri að
la£a þær misfellur, er væri á sam-
u?s og samvinnu meðal hinna ýmsu
hluta Bretaveldis.
skæðastur sjúkdómur meðal hvítra
manna, og einhver ailra kvalafylsti
og voðalegasti. Telur dr. Glover
krabbamiein orsakast af gerli, og
kveðst hafa einangrað gerilinn.
Spýtti hann gerlum, teknum úr
krajbbaveikum mönnum, í apa og
framleiddi sjúkdóminn í þeim. Síð-
an spýtti hann blóðvatni (serum)
því er hann hefir framleitt til lækn-
ingar á sjúkdóminum inn í hina
sýktu apa og gerði þá heilbrigða.
Síðan hefir han með því gert þá
ómóttækilega fyrir sjúkdómnum. —
Því er miður, að vissara er fyrst um
sinn að leggja ekki altof mikinn
trúnað á þessa fregn, það hefir
svo oft viljað til áður ,að jafnvel
heimsfrægir vísindamenn hafa um
stundarsakir dregið sjálfa sig og
aðra á tálar, óafvitandi, með upp-
götvunum sínum.
Nú er smalað af kappi í hveiti-
samlagið í Manitoba og Saskat-
chewan. Eins og áður hefir verið
skýrt frá hér, eru yfir 5.500,000 ekr-
ur komnar í samlagið í Sask., og
fjórir eða fimm nýjir samningar í
hverri sveit myndu nægja til þess að
fylla upp 7 miljónirnar, sem áætlað-
ar voru. í Manitoba eru 710,000 ekr-
ur komnar í samlagið, og er búist
við, að fylla miljónina fyrir upp-
skerutíma. Ekki hefir verið aug-
lýst nærri því eins mikið hér og í
Saskatchewan, en formaður stjóm-
arnefndarinnar hér, Mr. C. H. Bur-
nell, segir að kappsamlega sé- unn-
ið og að hann búist við góðum ár-
angri.
Frá Frakklandi berast hver stór-
tíðindin á fætur öðrum f sambandi
við hinnar nýafstöðnu kosningar.
Eftir allmikið þref myndaði Eran-
cois Marsal, fjármálaráðgjafi Poin-
caré-stjórnarinnar nýtt ráðuneyti á
sunnudaginn var. Var því spáð
skammlífi, og kallað sendi-boðsráðu-
neytið, því það átti að leggja fyrir
þingið afsvar Millerands forseta um
að segja af sér. Hefir nú þessi spá
ræzt, því frá París er mú símað þ.
10. þ. m., 'að öldungarráðið hafi
kveðið niður ráðuneytið með 154
atkv. mióti 144 og neðri málstofan
þar á eftir gert það sama með 100
atkv. meiriliiuta. Segir annað skeyti
sama dag, að Miilerand hafi látið
það boð út ganga, að afleiðingin sé
sú að hann muni segja af sér. Yerð-
ur nú fróðlegt að sjá hverju fram
vindur.
Prá Tokio er símað 9. þ. m., að
sem svar til Bandaríkjanna, fyrir
að útiloka .Tapana, sé nú alment á-
kveðið af lýðfundum, að útiloka
amerfskar vörur og vísa öllum ame-
rískum trúboðum úr landi. Eru
miklar æsingar um alt ríkið.
--------------0------------
Frá íslandi.
. 5. maí, 1924.
Ú,r bréfi af Vatnsnesi í Húna-
vatnssýsiu. — Þessi vetur hefur
verið mjög gjafasamur. Víða hér
um pláss voru hross á fullri gjöf
um miðjan des. og hafa verið í húsi
að þessu og ennþá gefið kvöld
og morguns.—Sauðfé er enn áhálfri
gjöf. Undanfarandi hefur verið
norðan kuldi, og hálfgerð hríð.
8. maí. — Nú iítur út fyrir að
fari að stilla og hlýna, i dag er sól-
skin og heiðríkja —og orðið snjó-
lítið neðra.
Emil Waiter sendiherraritari
Tjekkóslóvaka í Stokkhólmi, er
hér staddur með frú sinni. Hann
hefir lagt stund á norræn fræði
einkum forn-íslenzk og er hér
kominn, til að kynna sér land og
þjóð. Hann hefir þýtt á mál
Tjekkóslóvaka sögu Gunnlaugs
Ormstungu og sögu Hrafnkels
Preysgoða og eru þær (báðar
'komnar út. Sömuleiðis hefir hann
iþýtt “Geisia”, Einars Skúlasonar
“Lilju” Eysteins Ásgrímssonar
munks og Gyifagynningu úr Snorra
Eddu. Er hann nú í þann veg-
inn að snúa sér að Eddukvæðun-
um og ætlar að þýða Völuspá.
Þessum þýðingum hr. Walters sem
útkomnar eru, hefir verið vel tek-
ið, Gunniaugssaga t. d. útseld. —
Hr. Walter er þess verður, að hon-
um sé sérstakur sómi sýndur fyrir
áhuga hans á íslenzkum fræðum
og starfi hans til að gera þau
kunn meðal samlanda sinni — Hér
á iandi eru flestir mjög ófróðir um
hið nýja ríki Tjekkóslóvaka, sem
klofnaði frá Austurríki eftir ófrið-
inn Það er að fólksfjölda stærra
en öll Norðurlönd til samans (um
13 miljónir), en landið sjálft er að-
eins tæpum þriðjungi stærra en
ísland, með öðrum orðum — mjög
þéttbýlt land og auðugt. — Stú-
dentafræðslan hefir fengið hr. Walt-
er til að flytja erindi um Tjekkó-
slóvakfu á sunnudaginn, og þarf
ekki að efa, að það verður vel sótt.
ísland heitir snortur bæklingur.
sem “B. D. S.” hefir gefið út á
norsku, og er höfundurinn Vil-
hjálmur Pinsen, fytrrum ritstjóri
Morgunblaðsins Þar er fyrst land
fræðileg lýsing íslands, þá sögu-
legt yfirlit, síðan ýmislegt um Is-
land. Fjórði þáttur heitir “Isiand
som Turistland”, þar næst er lýst
ferðinni til íslands, Reykjavík og
nágrenni hennar og loks lang-
ferðum Síðustu tveir kaflarnir eru
um veiðar og útbúnað ferðamanna
sem ætla sér að fara um landið.
Um 20 úrvalsmyndir eru í bókinni
og á kápunni er mynd af Ingólfs-
iíkneski Einars Jónssonar. — Bækl-
ingi þessum verður útibýtt um“all-
ar jarðir” og mun draga athygli
margra ferðamanna að Islandi.
Hefir lengi verið þörf á slíkum leið-
arvísi, og oft verið á það minst í
blöðum, að héðan þyrfti að senda
þessu líka bæklinga, ef menn vildu
auka ferðamannastraum til lands-
ins. En nú hefir Bergenska íélag-
ið orðið fyrri til. ,
----------x------------
Islendingadagsnefndar-
fundur að Arborg.
Á fundi, sem haldinn var í Ártxug
4. júní, var samþykt að halda 2. á-
gúst hátíðlegan á Hnausum á þessu
sumri. Mættu á fundinum nokkrir
hinna mætustu og duglegustu
drengja bygðarinnar og voru skip-
aðar nefndir til að sjá um allan
undirbúning fyrir hátíðahaldið. Er
því óhætt að fullyrða að ekkert
verður tilsparað að gera daginn
hinn skemtilegasta og verður
skemtiskrá dagsins birt síðar.
Öllum er kunnugt að heppilegri
stað en Hnausa er ekki unt að
finna. Skógurinn skrúðgrænn og
tignarlegur annarsvegar en spegil-
slétt vatnið og ströndin framundan.
Leikvöllurinn rennisléttur og pláss-
ið i heild sinni eitt hið fegursta í
þessu landi.
í fundarlok voru samþykt mót-
mæli gegn því að Pjallkonan brigði
vana sínum og kæmi nú fram með
skorið hár. Fegurð og tign hennar
verður tæpast náð, ef hárlokkarnir
ná ekki í mittisstað. Er Islend-
ingadagsnefndin í Winnipeg beðin
að hafa þetta hugfast.
Guðmundur Grímsson,
lögmaður.
'Kjósendur f JNortih-iDakoba leiga
að kjósa tvo umsækjendur fyrir
dómarastöðu í hæstarétti ríkisins
A'ið undirbúningskosningarnar 25.
júní Meðal þeirra er sækja um
sæmd þessa, er Mr.t G. Grímsson
frá Langdon. Hann er fæddur á Is-
iandi fyrir fjörutíu og sex árum
sfðan, kom til sléttunnar í norð-
austur hluta ríkisins þriggja ára að
aldri, og á sér hina markverðustu
sögu að baki. Poreldrar hans voru
fátækir og neyddist hann til þess
að vinna fyrir sér öll skóla- og há-
skólaár sín. Hann misti aldrei
sjónar á markmiði sínu. enda fékk
hann verðlaun fyrir frammjstöðu
‘^úia í hagfræði frá háskólanum f
Ohicago órið 1905—6, og var það ár-
angurinn af einstökum dugnaði
hans við háskólan í North-Dakota,
en sú stofnun veitti honum B. A„
M. A. og L. L. B. nafnbætur. Mr.
Grímsson hefir fengist við lög-
mannsstörf í 18 ár og síðastliðin
14 ár hefir hann verið lögmaður
þess opinbera í Cavaler-héraði.
Hann var í fjórum stjórnarnefnd-
um ófriðarárin og skipaður var
hann auka-lögmaður ríkisins fyrir
North-Dakota meðan stóð á Martin
Taber rannsókninni í Florida.
Þetta hvorutveggja, ásamt ýmsu
öðru, eru nægar sannanir fyrir
hæfileikum Mr. Grímssons og fús-
leika hans til þess, að láta gagn af
sér leiða. Nái hann kosningu, sem
vonandi er, verður hann annar ís-
lenzki yfirdómarinn í því ríki, en
fyrir er, Mr. Sveinibjörn Johnson.
Væri það gaman, að eiga tvo ís-
lendinga á yfirdómarabekknum þar
syðra, svo fámennir sem íslend-
ingar éru í samanburði við aðra
þjóðflokka, og sýndi hæfilega af-
stöðu vora gagnvart öðrum þjóð-
um.
-----------x----------
Ur bænum.
Safnaðarfundur verður haldinn í
Sambandskirkju, sunnudagskvöld-
ið 15. júní, eftir guðsþjónustu.
M. B. Halldórsson,
Fred. Swanson.
Ferming í Árborg. — Séra Albert
Ivristjánsson messar og ffermir
fyrir Samibandssöfnuð Árborgar kl.
2 e. h., næstkomandi sunnudag 15
þ. m. Safnaðarfundur verður hald-
inn eftir meseu.
Ferming fór fram í Samibands-
kirkjunni á hvítasunnudag. Þessi
börn voru fermd:
Cecil Gottfred,
Panny Guðrún Borgfjörð,
Ingimar Skaft.feld,
Ivarl Erlendsson,
María Clara Anderson,
Olga Fríða Pétursson,
Páll Þórhallur Skaftfeld,
Sigurrós Jónasína Sigurðsson.
BjörnlEdvald Olson.
Björn Eðvald ólson, sonulr
Björns Olsonar og Guðrúnar Sól-
mundsdóttir að Gimli, Manitoba,
er einn af þeim mörgu ungu og
efnilegu Vestur-íslendingum, sem
hefur ru)tt sér leið á sviði mentunar
og menningar með frábærum dugn-
aði Og þreki, sem hefur komið hon-
um að góðu haldi gegn þeim torfær
um og því andstreymi, sem hann
liefir móitt yfirstíga, eins og svo
margir vorir góðu og rösku landar
í svipuðum kringumstöðum, á veg-
inum til sigurhæða.
Eðvald Olsion varð snemma snort-
in af þókmentalegum efnuim og
hneigðist hugur hans ávalt í þá átt-
ina þótt hann yrði að bindast lík-
ainlegu striti tímum saman. Þó
varð það helst það í umhverfi hans,
sem lifði og hrærðist svo sem heim-
ilis-skepnur og fleiri dýr, og einnig
þær jurtir f görðum ok ökrum,
sem mönnum kemuir þezt, semi
náði sterkustu tökum á honum.
Það má segja, að hann hafi verið
sérstaklega húhneigður á sama
tfma og hann þyrsti í alt bók-
mentalegs eðiis ,og er það sjaldan
að það fer saman hjá einstakling-
um. Það olli því, að þegar hann
varð þessi megnugur réðist hann
í að stunda búfræði við akuryrkjm
skóla Manitoba-fylkis, og innritað-
ist hann þar haustið 1918, þá ekki
nema 15 ára að aldri.
Það er að minnast f fáum orðum
helstu atburðanna við skólanámið
Frá því fyrsta kom fram hjá
honum skýr vottur um námshæfi-
leika, og sérstaklega mælskuhæfi-
leika og röksemdargáfur. Tók
hann fljótt þátt í ræðuhöldum og
kappræðum. Bar hann svo af öðr-
uim í því, að hann varð tfl þeiss að \
vinna Debating Championship bún-
aðarháskólans á síðastliðnum
tveim árum. Á þessu yfirstandandi
ári var hann útvalinn erindsreki
skólans við Inter Oollegiate Debat-
ing Competition og var við það
tækifæri beðinn að bera merki
Manitoba University við Inter
Provineial Debating Oompetition.
en sökum annríkis gat hann ekki
orðið við ósk þeirri.
1 íþróttum hefir hann einnig
skarað framúr. Við skólan hefir
hann verið meðlimur Basket-
ball og Pootball-teams og átti
hann mikiiyx þátt í því að Aggies
unnú Pootbafl Ohampionship
haustið 1922.
iSem starfsmanns á “Sociar’-svið-
inu gætti hans mikið og einnig var
ekki laust við, að hann gæfi pólitík
gaum upp á sína vfsu.
Þcgar hugmyndinni um Boy's
Parliament varð hleypt af stokk-
unum, var ákveðið að Agricu|tural-
skólinn leiddi framm candidate á
vígvöllinn, og varð hann útnefnd-
ur til að bera merki skólans. Þeg-
ar þeir fjórir camlidatamir fyrir
Suður-Winnipcg voru búnir að
leiða saiuan hesta sína og skýra
grundvöllinn, sem þeir stóðu á, var
hann kosinn Leader of the Opposi-
tion í baráttunni, en sökum þesis,
að hann misti kosningu skipaði
hann ekki það sæti.
í Social Committee Akuryrkju-
skólans, hefir hann starfað og er nú
lægar Social President búnaðarhá-
skólans og einnig erindreki þess
skóla á ‘The University Social
Committee.
Stúdentar skólans liafa haldið
við riti er nefnist “Managra”, og hef-
ir dann verið ráðsmaður þess blaðs
í tvö ár.
Nú við vorprófin hefir hann lok-
ið nárni sínu og útskrifaðist frá
háskóla fyikisins, sem B. S. A.
(Baehelor of the Science of Agri-
eulture) með ágætis einkunn, 1 A
(standing).
Á milli þess, sem Eðvald Olson
hefir stundað nám sitt, hefir hann
ýmist starfað við vinnu vesitur á
hveitisléttum Saskatchewan, við
skólakenslu eða sem starfsimiaður
við Brandon Experimental Farm,
þar sem hanmvar síðastiiðið sum-
ar sem eftirlitsmaður of experi-
mental plots. Er það ábyrgðar-
verk, sem hann vann með miklum
dugnaði.. Allra helst vildunx vér
minnast þess, að hann hefir aldrei
tapað sjónum á því, að meta ’hvað
það er að vera fslendingur.
í gegnum brautruðning.s-baráttu
sína, hefir hann af aigin ramm-
leik að mestu leyti, staðið straum
af skólagöngu sinni, og má það
heita undursamiegt, þar sem hann
er nú aðeins tuttugu ára að aldri.
Þótt starfssviðið 'hafi verið vítt
og örðugleikum háð, hefir hann
ekki neitað sér um að leggja rækt
við fagrar listir, þó einkum hljóm-
list og aðallega fið'luspil.
Vér vildum óska honum allrar
farsældar í framtíðarstarfi hans, og
vonum að leiðin sem framundan
liggur, megi verða eins sigursæl,
björt og hamingjusöm, eims og sá
stutti ferill sem liðinn er.
------------0-------------
ísl. lyfjafrœðingur út-
skrifast í Saskatoon.
Við vorprófin í síðastl. Aprílmán-
uði útskrifaðist við fylkiisháskóll-
ann í Saskatoon Sask., Theodore
William Eyjólfsson í lyfjafræði.
Hlaut hann ágætis einkxmn við
prófið og auk þess verðlaun fyrir
góða framfistöðu. Theodore er
fæddur við Eyiford í íslenzku bygð-
inni í Dakota, en hefir undanfarið
verið til heimilis í Wynyard í Sask.
Hann er sonur Páls Eyjólfsisonar
frá Stuðlum í Royðarfirði og konu
hans Jónínu Jónasdóttur frá Svína-
skála við Esikifjörð. Er móðir
Theodors á lífi og býr í Wynyard,
en Páll faðir hans andaðist 6. des.
síðastl. Bjó hann sflamt frá
Kandahar, góður bóndi og sé'lega
góður félagsmaður, var meðal
þeirra, er stóðu að stofnun og við-
haldi hinna frjálslyndu safnaðar-
mála þar í sveit. Bróðir Theodor-
es er Jónas P. Eyjólfsson lyfsali á
Wynyard, er hefir sér góðan orð-
stír getið sem atkvæða og f.am.
faramaður í opinberum málum og
nú bæjarráðsmaður í Wynyard.
Theodore er aðeins 22 ára gamall
og á því vonandi góða og glæsilega
framtíð fyrir höndum.
Gleymst hefir um daginn úr
skýrslunni um vorprófið, að geta
um nöfn tveggja íslendinga, 2-ár
agriculture. Þeir voru J. G. Skúla-
son frá Geysir, 1 B og $30.00 verð-
laun, og K. V. Kernested, Húsa-
vík, 1 B.
Önnurlönd