Heimskringla - 11.06.1924, Qupperneq 5

WINNIPEG, 11. JÚNÍ, 1924.
HEIMSKHINGLA
6. BLAÐSIÐA
Gullfoss Kafe
(fyr Hootaey’s Lunch)
629 Sargent Ave.
Hreinlæti og smekkvisi ræðnir í
matiartilbúninigi vorum. Lítið hér
inn og fáið yður að borða.
IHöfum oinnig altaf á boðistól-
ium: kaffi og allstoonar bakninga;
'tóbak, vindla, svaladrykki og sæt-
indi
efni. Væri í raun Og veru freist-
andi að rita um það ítarlegt mál,
þó J>ess sé ekki kostur að sinni.
Línur þeissar áttu að vera til þess
eins ritaðar, að benda á, að eitt
vspor f rétta átt, virðist þetta vera,
er drepið er á hér að ofan, um vakn-
andi áhuga sumira bygðarlaganna
íyrir söngment. Eftir því sem mér
skilst, þá hefir hr. Björgvin Guð-
mundsson starfað eitthvað í þá átt
vestur í Saskatöhew antþvl rniður er
sá maður nú farinn suður í Banda-
nfki, til þess að leita sér atvinnu).
Ekki er mér kunnugt um hvort
íramhald hefir orðið á þessum til-
raunum þar vestra. Hitt er kunn-
ugt, að töluvert hefir verið starf-
að í þessa átt undir leiðsögn hr.
©ryínjóilfis Poi'láikssornar 1 Nýja-íis-
landi. Eg áttj tal við hann um
þetta mál er hann var hér stadd-
ur 1 bænum fyrir fáeinum dögum.
Hann kvaðst hafa dvalið norður
þar tvo sfðastliðna vetur, aðal-
lega í Árborg. Hann hefir æft tvo
flotoka: blandaðan kör tuttugu
Og fimm karla og kvenna, og flokk
um fjörutfu og fimm barna. Báð-
ir hafa fiokkamir æft ís-lenzk og
ensk lög jöfnum hönduin. Um fyrri
flotokinn gat hann þess, að hann
Jiefði verið svo heppinn aðfá eink-
ar smekkvíst - fólk, námfúst og
næmið. Eáeinar enstoar mannestoj-
ur eru í flokknum og þótti honum
ekki sízt vænt um þann styrk, er
orðið hefði tað stöðvarstjjóranum.
Mr. Gourd og frij hans, Mrs. Gourd
er aðalsóloisti flokksins og hefir
etarfað roeð honum rraeð lífi og sáJ.
Byngur hún einsöng á íslenzku
svo að furðu gegnir um framburð-
inn. En að öllu samanlögðu virt-
ist söngstjóranum jafnvel Vera
ennþá annara um hinn flokkinn —
hörnin. Hiefir hann vafalaust rétt
fyrir sér í þvf, að þar er þunga-
miðja þessa máls. Eins og vitan-
legt er, er ekki hægt að koma söng-
toensiu við f sveitastoólum, þar sem
oftast er aðeins einn toennari eða
tveir og þeir vitaskuld valdir með
hlíðsjón af öðru en því, hvort þeir
geta veitt tilsögn þessum efnuin.
Nú er það skem'st af að segja, að
unglingar kynnast svo að segja
engum lögum öðrum en “jass” —-
hávaða þeim, sem notaður er við
dans. Er ómældur sá skaði, sem
af því hlýzt en þeir sem veitt hafa
því athyigli hver uppeldisáhrif
góður einfaldur söngur getur haft
á unglinga, fara nærri um að skað-
inn er ekki smáræði. Og ekki er
það sízt sjáanlegt af áhuga barn-
anna sjálfra, hversu mitoils er um
þetta vert. Mr. B. Þorláksson
kvaðst hafa liaft með þeirn æfirífe-
ar 2—3 f viku og höfðu börnin
sótt þær af þvf kappi er furðu
gengdi. Mörg þeirra brutust lang-
an veg í illviðrum, iheldur en að
verða af æfingunum, svo var þeim
mikil ánægjan af þessu.
í þessu sambandi er og vert að
, geta þess, að ritstjóri þessa blaðs
hefir sagt mér, að hann í Riverton
hafi hlustað á fslenzkan hornaflokk
undir forystu . góðskáldsins Gutt-
orms J. Guttormssonar, er lék svo
vol að honum þótti stórfurða, sér-
staklega ier tekið er tillit til þess,
að allir leikararnir eru að ein-
hverju leyti vinnandi menn, er
þeyta hornin aðeins í hinum fáu
j tómstundum sínum, og búa þar að
I auki svo dreift, og eiga oft svo erf-
(jjtt að sækja æfingar, að stórfurðu
fgegnir að hœgt skuli vera að halda
slíkum æfingum uppi.
úg hefi gert þetta að umtals-
efni hér fyrir þá sök, að þetta er
öieira menningarmál heldur en í
tljótu bragði mætti vlrðast. Ég
held að það geti haft áhrif á all-
hi bygðarbrag hieilla héraða, þeg-
h- mönnum lærist að notfæra sér
Vað gagn er þeir geta haft af góð-
ah vönduðum söng undir forystu
beindra vinsælla og velkunnandi
*iianna.
Völundur.
»
-x-
Fljótur að læra.
Eyrir skömntu birtist grein I
“Heimstoringlu”, sem mér þótti ljót.
Var hún nefnd “Opið toréf’, og rituð
ai G. J. Goodmanssyni.
|Mér þótti greinin ljót vegna þess,
að þar var farið með dylgjur, án
þess að koma fram hreint og blátt
áfram. Þesskonar aðferð hefir mér
ávalt fundist óinannleg og heiguls-
leg.
En ég sé það, að ritstjóra “Lög-
bergs” hefir fallið þessi ritháttur
vel í geð, því hann tekur höfundinn
sér til fyrirmyndar, gerir þar meö
G. J. Goodmundsson að lærimeist-
ara sínum, og er undur fljótur að
læra.
Grein, sem hann kallar “Bölsýn-
ismienn” i síðasta blaði, er eins ná-
kvæm stæling af grein Goodmunds-
sonar að því leyti er dylgjur snert-
ir og ritstjóra “Lögbergs” er unt
að stæla.
Vegna þess að ég er alveg ófeim-
inn rnieð þau mlál, er eg skifti mér
af á annað borð, fer ég í enga
lnuríkofa með það, að ritstjóri
“Lögbergs” muni hafa haft mig í
huga við þessa ritsmíði sína. Hann
gerir svo vel, að leiðrétta ef sú
getgáta er röng. Hvort sá kannast
jafndjarflega við skeytið frá Good-
mundsson, sem það er ætlað, og ég
kannast við þetta, það er eftir að
Adta. En þessa aðferð hlýtur rit-
stjórinn að hafa tekið sökum þess,
að hann treysti sér ekki ti.1 þess
að ræða það, sem okkur bar á milli
með rökum og drenglyndi, cins og
ríiállð verðskuldaði.
Ég bauð ritstjóra “IJjgbergs” að
tooma og skoða ástandið hér. Ekki
vcgna þess, að það sé verra hér en
annarsstaðar, heldur fyrir þá sök,
að hér er ég kunnugastur. Þess'i
(bygð er eins og bygðir gerast; hér
eru éins dugandi drengir við bú-
skap og nokkursetaðar finnast; hér
er eins starfsamt og sparsamt fólk
og annarsstaðar, og samt er það
svo að segja einróma dómiur bænda
hér, að fjárhagsleg kreppa sé svo til
finnanleg að lítt sé viðunandi. Með
öðrom orðum: þeir eru flestir
“rekald” ibölsýniismenrí (með öllu,
•sem það tátonar í b'uga ritstjór-
ans) og seiðskrattar, eftir dæmi
Jðns Bfldfells.
Já, hann barmar sér ámátlega
yfir því, hversu mjög þessum seið-
skröttum fjölgi, fyrnt þeim stóru og
svo þeim smærri. Sjiálfsagt hefir
hann haft í huga vísuna:
“flest öll stráín stinga mig,
stór og smá á jörðu”.
Bordenstjórnin, sein fnúverandi rit-
stjóri “Löghergs” ákallaði og til-
bað, sem frelsara þjóðarinnar, hef-
ir toúið svo raeistaralega um hnút-
ana með aðförum sínum, að fjöldi
bænda hefir yfirgefið jarðir sínar
og þær standa f eyði.
Vill annars ritstjórinn halda því
fram í alvöru að öll kvörtunarbréf
in frá bændum, séu sprottin af á-
stæðulausum barlómi, illgirni,
blindni, lítilmonsku, eða löngun til
þess að níða iandið? Heldur hann,
að skýrslla hveitirannsóknarrtefnd-
arinnar sé ósönn, fölsuð eða röng?
Veit hann það ekki, að stjómin
verður að leysa upp hvert skóia-
héraðið á ifætur bðru og hverja
sveitina eftir aðra vegna gljald-
þrota? Er það skaðlegt bölsýni, að
toannast við þennan sannleika. Er
það ærlegt að bera á móti honum?
Eru það ekki svik við landið?
'Einiuitt vegna þess, að landið
er gott, og ástandið gæti því verið
betra en það er; já, einmitt vegna
þess er ekki vonlaust um, að ein-
'hverju verði kipt í lag; það er að
segja, ef þeir bullukollar, sem fylla
blöðin með lognu lofi standa etoki
eins og graftarnagli í djúpu kauni
og A'arna því að sárið verði hreins-
að og grætt.
Ritstjórinn er drýgindalegur og í-
bygginn y.fir því, að ef við sem
finnum að gerðum auðvalds og
stjórnar, lvögnum ekki, þá verði tek-
ið til þeirra ráða að gera okkur
landræka — eða hver veit hvað.
— Nú, jæja, láturn hann reyna það.
Þesslháttar hótanir hefðu, e.f til vill,
dálftið hræðislugihli á mcðan bless-
uð Bordenstjórnin hans réði lögum
og lofum, en har.n hefir sennilega
gleymt því, að þeir hveitibrauðs-
dagar eru nú iiðnir.
Ef þetta land og þessi þjóð á það
fyrir sér að liggja, að komaet út úr
toröggunum og skuldabaslinu, þá
verður það fyrir að gerðir þeirra
manna, sem þora að horfast f augu
við sannleikann viðurkenna Jrað.
sem að er, og benda á breytingar
til bóta. Og þessu verður haldið á-
fram hversu mikla, marga og langa
dýrðarsálma sem afturhaldið og
auðvaldið syngur mlyrkrinu og kyr-
stöðunni.
Sig. Júl. Jóhannesson.
-----------X------------
Júlíus Halldórsson
öldungur hinnar íslenzku lækna-
stéttar er dáinn. Hann lézt að heim-
ili sfnu i Borgarnesi 19. þ. m. eftir
all-langa og þunga legu. Hann hét
fullu nafni Pétur Emil Júlíus og
var fæddur í Reykjavík 17. ágúst,
1850. Voru foreldrar hans Halldór
Kr. Friðriksson síðar ytfirkennari
við lærða stoólann, og kona hans
Charlotta Camline Leopoldine
Degen, dönsk kona, en komin af
frönskum og þýzkum ættum. Jiúlf-
us útstorifaðist úr Reykjavikur-
skóia 30. júní 1869 með 2. einkunn,
76 stigum, og lauk prófi f læknis-
fræði i'í Reykjavfto lflj. sept. 1872.
og jök að því búnu nám sitt á
sjútorahúsum í Kaupmannahöfn.
Hann var 12. sept. 1874 settur
læknir f Húnavatnssýslu vestan
Blöndu, og settur 4. sept. 1878 til
þess jafnframt að gegna lætonis-
störfum í Skagafirði. — 15. maf,
1901 var ‘honum veitt Blönduóss-
hérað, en tók iausn frá embætti
1906, eftir 32 ára læknisstörf; flutt-
ist sfðan til Rieykjavíkur og
gegndi þar um nokkur skeið heil-
brigðisfuWtrúastörfum. Hann gift-
ist 27. desember 1876 Ingibjörgu
Magnúsdóttur prests og læknis á
Grenjaðarstað, eru böm þeirra
þrjú á lífi: Halldór sýslumaður
Strandamanna, Þóra kona Guð-
mundar Björnssonar sýslumanns f
Borgarnasi og Maggi Magnús lækn-
ir í Reykjavík.— En son sinn, Mör-
itz, efnilegan mann, mistu þau
hjón; var hann toominn af ferm-
ingaraldri.
Æfiferli JúJíusar læknis verður
ekki lýst með skammri grein í dag-
blaði. Verksvið hans var stærra,
og störf lians fleiri en svo. Hann var
einkennilegur maður, svo að hver
maður hefði hlotið að þekkja hann
eftir fyrstu sýn og ekki roáttt vill-
ast um, meðalmaður á hæð, rek-
inn saman, og allur hinn þrekleg-
asti; rammur maður að afli. All-
an þann tfma er hann var læknir f
Húnaþingi, annan en þann, er hann
var á Blönduósi, bjö hann á
Kifömibi'um í Vesturhópi, o,g átti
jörð. Reisti hann þar i^tinhúsi,
hið fyrsta f sýslunnixog gerði jöirð
sinni alt til bóta, og var hinn um-
svifamesti búmaður, og kappsam-
ur í öllu. Hann var mörg ár sýslu-
nefndarmaöur og hreppsnefndar-
oddviti Þverárhrepps, og gekto
þannig frá því starfi, að engin
aukaútsvör voru lögð á hrepps-
ibúa næsta ár eftir. Júlfus var góð-
ur læknir, og jók ávalt þekkingu
sína um þá hluti og aðra, skildi
vel nauðsyn þess. Júlíus var hinn
mesti starfsmaður, og hlífði sér í
engu, ágæt skytta, og stundaði það
fram að sfðustu árum. — Hann var
etoki 'hispurs né hjátrúarmaður,
komst hann svo að orði um sjálfan
sig, að hann væri ekki sterkur í
draugatrú. Júlíus var ör maður í
lund, gestrisinn mjög, og glaður í
vinahóp, en þó mikill alvörumað-
ur; stjórnsamur á heimili sínu og
um alt; skýr maður að greind og
réttlátur maður. Voru margir kost-
ir Júlíusar, og einn þó sem gnæfði
y.fir: “óix>fa trygð” við ættmenn
sina og vini. — Mætti eg maigt frá
þvf segja fyirir mig og mín ætt-
menni. Feður okkar vora miklir
vinir, og hygg eg að þess hafi eg
notið hjá Júlfusi, því sjálfur vann
eg ekki til.
Júlíus var hinn rammasti íslend-
ingur og lá mjög á hjarta sjálf-
stæði ættlands síns, stjórnairfars-
legt og fjárhagslegt, og hafði um
það þungar áhyggjur.
Kona Júlíusar lifir hann.
Þessi fiáu minningarorð verða að
nægja að sinni, en eg vænti þess,
að Júlíusar læknis verði betur
minst, og vildi eg gjarnan eiga hlut
að þvf, ef svo mætti.
Ritað 22. maf 1924.
Árni Árnason, (frá Höfðahólum).
------------0------------
Brown biskup og dýrin
frá Efesus.
Mœlt yfir moldum Margrétar Húnford.
DÁIN 15. MARZ. — GREFTRUÐ 19. S. M. 1924.
I.
1 Cleveland, Ohio f Bandaríkjun-
um stendur nú yfir mál, sem vak-
ið hefir eftirtekt og umtal í öllum
enskumælandi löndum, og jafnvel
Það er að ósk annars manns, en ekki rnitt eigið uppþot, að
ég segi hér örfá orð. — Nokkuð, sem ég hefði viljað neita um
að gjöra, en gat ekki. Það er líka gjört í ljúfu leyfi hans, sem
hér hefir talað, og um langa tíð hefir haft það á hendi, að ntæla
þeim huggun í hug, sem staðið hafa í sömiu sporum, og við nú.
vfðar, og'mun vera einstætt f sinni
röð í sögu Bandaríkjanna.
William Montgomery Brown, fyr-
verandi toiskup í Biskupakirkjunni
í Arkansas, ritaði íyrir tveimur eða
þremur :rum síðan bók, sem hann
nefndi “Sameignarkenning og krist-
II.
Eg ætla mér ekki, að leysa þá þraut, að túlka tilfinningar
þeirra, sem næstir standa þessu leiði. Þeir hafa sjálfir þann
styrk, sem í því felst, að finna til þess glegst og bezt: að hafa
mikið mist. Sízt reyni ég, að lesa í hug hans, sem héðan geng-
ur nú einstæður, því honum fylgja nú heim ni(inningarnar
lengstar og bjartastar. Inní þær veit ég að vefst þráður líkur
þessum:
indómur” og setti sem “Mottó” fyrir
henni: ‘Gerið guðina útlæga af
himnurn og auðvaldið af jörðinni”
Brown biskup hefir fyrir ríotokru
síðan, lagt niður biSkupsem(l>ætti,
en tilheyrir kirkjunni samt ennþá,
en Jvar sem hann Jvefir í bók sinni
neitað ýmsum helztu og miestvarð-
andi kenningaratriðum hennar,
skutu biskupar kirkjunnar á þingi
nú fyrir nokkrum dögum og skor-
uðu á hann að segja sig úr henni.
Hann neitaði því eindregið, og þá
hötfðuðu þeir mál á móti honum,
stefndu honum fyrir rétt og ásök-
uðu hann um villutrú og falskenn-
ingar, þar sem hann, nú heylr harð-
an bardaga vdð “dýrin í Efesus”, eins
og postulinn komst að orði.
Áistæður þær, sem hann færir fyr-
ir því, að vilja tilheyra kirkjunni,
eru, að hann sé henanr maður, upp-
alinn og mentaður í henni og hann
viti ekki hvað hann eigi að starfia
eða hvernig hann eigi að starfa
utan hennar, en myndi samt ekki
ef harrn væri eigi á gamals aldri
sækjast svo mjög eftir að tilheyra
henni. Hann heldur þvf fram, að
kirkjan sé lifandi heild, sem hann sé
tengdur svo sterkum böndum, að
hann ekki fái slitið Jvau af sér.
iHann segir sér líki sálmarnir,
kirkjusöngurinn og Ibænagerðirnar.
Sakramentið segir hann að sé injög
Jiýðingarmikið fyrir sig, alveg eins
þýðingarmikið og nokkru sinn áð-
ur, Jrar sem hann nú hafi hætt að
trúa á það i bókstaiflegri merk-
ingu, og íeyfi eg mér að vitna til
hans eigin uramæla um ]vað í bók
hans.
“Á þeim tíma, sem mannát
(cannibalism) var álitin siðferðis-
lcga réttmæt athöfn, og -það var að
öllum líkindum í tvö 'hundruð
ijvúsund ár eða lengur og náði jafn-
vel í|.lt fram á daga Gamla testa-
mentisins, og varð eftir þvf, sem
timar liðu svo rétbhátt og heilagt,
að þeir sem étnir voni urðu að
freJsandi guðum og tilbeðnir og
blóð þeirra drukkið og líkamar
þeirra étnir, og varð undirstaða
sakramentisins þar sem menn átu
guð.
Mannát er undirstaða isakrament-
isins og kvöldmáltíðarinnar, sem
samanstendur af brauði og vfni. I
sambandi við þetta, má einnig
nefina fórnfæringar dýra, sem í því
ivoru fólgnar að éta hold þeirra”.*)
iSamt sem áður segist hann elska
guðþjónustuna, einkum kvöldmál-
tíðina og sálmana, sérstaklega þá
allra hjartnæmustu, svo sem “Guide,
O Thou Great Jebovah’, Lead kindly
Light”, “Abide with Me” og “Jes-
uis, Lover of my Soul”. Þetta er nú
raunar hálfkynlegt en þó er naum-
ast liægt annað en hafa sainhygð
með lvví, jvegar maður tekur tillit
til þess, hve mikla þýðingu hann
segir, að hinar einföldu, skáldlegu
ihngmyndir guðspjallanna hafi haft
fyrir sig og- innblásið tnúarhug-
myndir sínar anda og lífi. Þetta er
raunar ektoert nýtt. Goethe, sein í
insta eðli sínu var heiðinn maður,
tók oft yrkisefni sín úr guðspjalla-
sögunum og apókrýfisku ritunum,
svo sem “Die Legende der Hufeise”
(Skeifusagan), sem Stgr. Thorsteins-
son hefir þýtt á íslenzku.
lEins og eg tók fram, er slagorð
ibiskupsins: “Gerið guðina útlæga
*) AS Mr. Brown standi ekki einn
uppi meS þessa skotíun sína, á máli
þessu, sem svo miklum ágreining hefir
ollah, geta menn séC, mets því aC fá
sér ritling eftir mannfrwBinginn J. T.
Lloyd, sem heitir: “God-Eating: A
Study in Christianity and Cannibul-
iom”, sem er til sölu hjá Truth-
Seekerfélaginu, 49 Vesey St„ New York
City, N. Y„ og kostar aöeins 25 cent.
Langur dagur liðinn
Ljósum hinztu kvöldskin slær —
Aðeins eftirbiðin,
Aftan-húmið færist nær
Þessu höfði að halla við
Hvíldar-von og næturfrið.
III.
Það er úr flokki nágrannanna hennar, gestanna hennar, £
síðasta sinni, hennar sem hér hvílir, að ég mæli þessi orð. Eg
veit, að það á við okkur öll að einu leyti:
Þú vissir það varla
Hve vænt um þig oss þótti,
Þann harm, er heim oss sótti,
Er hlauztu að falla —
Þá brast, um bygðina alla,
í brosin okkar flótti.
Henni fylgdi sú ættarhamingja, okkar íslendinga, aö
Gera sig velkomna víðast —
En vitá ekki af fyr en síðast, því:
Allir þeir, sem unt var henni að kynnast . . . . um hana eiga
einhvers góðs að minnast. — Af efstu lokum það er: að vera
sæl!
S. G. S.
af himnum og auðvaldið af jörð-
inni”.
Síðari hluti læssara umniæla hef-
ir aðeins miannfélagslega og póli-
tíska þýðingu, og er ekki rúm til
jiess, að fara út í það hér. En eg
verð að segja það, að mér finst það
firemur kábbroslegt, að þcir hinir
toáu og iheilögu eftirkomendur post-
ulanna, scrn alt áttu sameiginiega,
. fara með málsókn á hendur honuiri
í þeim tilgangi að fá hónum hengt,
aðeins vogna Jæss, að hann trúir á
bræðralag og sameign allra manna.
Aftur á móti finst mér ekki, að
]>að sé ófróðlegt fyrir íslendinga,
sem eg veit að margir hér í bæ a.
m. k. hafa keypt og lesið bók
Browns biskups, “Commun.ism and
Ohristianism”, sem málsókn Jiessi
einvörðungu snýst um, að sýna að-
eins fáeinar af þeim tilvitnunum úr
bókinni, sem 'kærendurnir ileggja
fram ifyrir dómarann, sem sakan-
gift á biskupinn.
“Rétt-trúnaðar kristnin segir að
Jesús hafi stofnsett kirkjur allra
trúflokka og hver trúflokkur stend
ur á því fastara en fótunum, að
hún og engin önnur sé hans kirkja.
Eg efast um að Kristur hafi nokk-
ui'ii tfma verið tiJ. Frelsari heimsins
er þekking. Það er enginn annar
Kristur til á jörðu eða himni, eða
þar fyrir ofan: hann er sú véi'a, sem
lifir og hrærist í óttanum við fá-
fræðina.
“Guðir upp i himninum, svo sem
Jesús, Jehóva, Allh eða Buddha,
má vel nota sem ihuglæg líkingar-
tákn, til að fyrirmynda mannlega
yfir.burði og atgervi og ímynd ým-
issra fyrii'ibrigða í náttúrunni, eins
og þá maður hengir tignarmerki, t.
d. stjörnur og borða upp á staríra.
Uncie Sam upp á Capitolium eða
Sankti Kláus á sleða, því hofi eg
ekkert á móti sem líkingartáknun,
en slíkir guðir eru algerlega rangir,
ef þeir eru álitnir sem hlutlegur
veruleiki óháðir þeim og ríkjandi
ofan við þá sem bjuggu þé til og
gefinn guðdómleiki og hreykt upp i
himneska foústaði.”
Þetta eru auðvitað skoðanir sem
koma í bága við kenningar Biskupa-
kirkjunnar í Bandaríkjunum, og
það er sjálfsagt ekki nema eðlilegt,
að hún mótmæli því, að hann sé
istarfandi sem biskup innan vé-
banda hennar. En hann hefir nú
fyrir nokkru lagt niður biskupsem-
bættið, og spursmálið er því, hvort
það sé réttlátt að reka hann alger-
iega úr kennimannaflokki hennar,
ifyrst hann leggur svo mikið kapp á
að tilheyra honum. Hann bendir
é það með talsvert sterkum rökum,
að biskupar hennar taki breyti-
jiróunarkenningu Danvins góða og
gilda, þrátt fyrir það, J>ó hún komi
í ibeina mótsögn við grundvallar-
kenningar og trúarjátningar þeirr-
ar kirkju, og að þeir séu því jafn-
vel eins miklir villutrúarmenn eins
og hann. Hann lýsir því yfir skýrt
og skorinort, að mjög fáir biskupar
jæirrar kirkjudeildar, þá rætt sé
við þá prívatlega viðurkenni í bók-
staflegum skillningi, syndafalJið,
endurlausnin(a eða upprisuna, og
sýnir fram á, að Jesús haifi verfð
villutrúarmaður í Gyiðingakirkj-
unni og hafi samt ekki yfirgefið
hana.
Nefnd var skipuð fimm biskup-
um til að þröngva Brown biskupi
til að segja sig úr kirkjunni, en
þegar það ekki gekk fyrir sér,
reyndu kirkjuvöldin ti.l að .fá það
úrskurðað, að hann væri ekki með
öllum mjaJla. Hvorugt tókst.
Það sem mér finst athugaverð
ast og eftirtektaverðast við mál-
sókn þessa, er það, að nú á jæssari
öld, 20. öldinni, skuli maður vera
ofsóttur af yfirvöldum kirkjunnat
fyrir villutrú í lýðveldislandi, sem
kallað er frjálsasta land undir sól-
inni, og hjá þjóð, sem telur sig vera
öndvægisþjóð heimsins. Það her
fyllilega vott uin, að l*ar eimir enn
úr kolum miðalda-hileypidóma og
trúaroÆstækis.
öll blöð og tímarit, sem eg hefi
séð handan yfir landamiærin, telja
áreiðanlegt að Brown biskupi verði
stjakað út úr kirkjunni sem villu-
trúarmanni, eða dæmdur frá kjóli
og kalli, eins og það er orðað á
okkar eigin tungu.
Sigtr. Ágústsson.
Postscriptum.
Síðan ég lauk við framanritaða
grein, hefir Brovvn biskup verið
dæmdur kirkju- og samkunduræk-
ur af kirkjurétti ]>cim, sein málið
sóttu á hendur honum, sem var
skipaður fiinni biskupum Biskuim-
kirkjunnar í Bandaríkjunum, eins
og skýrt er frá hér að framan.
Dómnuin iber þó ekki að fullnægja
fyr en eftir sex mánuði. Biskup-
inn hefir látið í ljós, að hann muni
áfrýja dómi þessum til úrskurðar
dómstóli ríkisins. En þá hlýtur
hann að höfða skaðabótamál á
hendur kirkjunni fyrir tekjumissi,
því kirkjurétturinn hefir áreiðan-
'lega fuilan rétt til að svifta hvern
emtoættismann kirkjunnar em-
bætti, ef hann vikur frá grundvall-
arkenningum hennar og trúarjátn-
ingum, en um löglegar réttmætar
skaðabætur sem honum toeri þar
ifyrir, getur dómsmélavald ríkisins
aðeins skorið úr.
. S. Á.
-------------o-------------