Heimskringla - 29.03.1950, Qupperneq 7

WINNIPEG, 29. MARZ 1950
HEIMSKRINGLA
7. SIÐA
lítil leiðrétting
“Fátt er of vandlega hugað”,
°g ekki síst að rita fréttabréfin
ur bygðum fslendinga, því sumir
vilja láta hrósa öllu, alstaðar,
°g ekki minnast á neinar mis-
fellur, en eg er að eðlisfari ó-
feiminn, og einarður, og dæmi
atihafnir manna hlutdrægnis-
laust, en þó vægilega. En frétta-
bréfin úr Nýlendunum eru nauð-
synleg, það eru blaðafréttir, sem
fjöldinn hefir ánægju af að lesa
bæði hér í álfu og úti á íslandi
jafnvel eftir mörg hundruð ár,
eins og við lesum í dag Land-
námssögu íslands.
Nú eru 7 ár síðan eg flutti til
Gimli, og kyntist fólkinu, og
fellur það vel í geð, nema Júð-
arnir. Gestsaugað, er sagt glöggt
en mér, falla þeir því verr í geð,
sem eg kynnist þeim lengur.
Varð mér því á að segja þá dapra
í bragði, í vetur, og af því það
var tekið óstint upp, vil eg gjöra
grein fyrir skoðun minni. Gyð-
ingar vinna aldrei landið, né
brjóta skóganna, stunda ekki
fiskiveiðar, nefnilega vinna
varla það sem verk getur heitið
en pranga alla tíð með afurðir
annara. Setja upp ruslabúðir í
bverjum bæ, um alt land, en
gjöra sáralítið til 'þjóðlegra
þrifa, svo slóðin þeirra um vest-
ur Canada er bágborin, og ekki
fögur á Gimli heldur.
Eg veit ekki betur en þetta sé í
býsna almenn skoðun á Gyðing-|
um. Get eg því ekki talið þá j
með afbragðs þegnum. Eg
spurði áreiðanlega menn eftir
starfsferli Gyðinganna, ihér og
hefir þar farið sem annars stað-
ar, að þeir hafa byrjað á prangi,
en jafnvel ekki í þeim útvalda
verkahring sínum staðist sam-
kepni annara.
Hér á Gimli eru 5 íslenzkar
verzlanir, sem allar hafa besta
orð á sér, fyrir vöruvöndun og
áreiðanlegheit, svo við þurfum
ekki að bugta fyrir Júðunum.
Loks fara Júðar að byggja hér
Hreifimyndaíhús, því þá var
fjöldi manna kominn á Flugvöll-
inn, sægur hér af sumargestum,
og brautir orðnar svo góðar í
sveitinni, að fólk gat keyrt inn
í bæinn á kvöldin, sér til skemt-
unar, þvl Gimli bær er orðinn
fallegur og fjölmennur á sumrin.
og því mikill gróði í sýningum
Gyðinganna. En á vetrum nær
, skautáhringur vor er orðinn
ieikfær, rénar auðvitað aðsókn að
hreyfimyndalhúsinu, enda er flók
orðið leitt að faorfa á eintómar
daðurs- og skrýpamyndir og
kýs annað þegar þess er nokkur
kostur.
Vegna þess sem nú hefir verið
sagt, gat eg þess í fréttum frá
Gimli í vetur, að Gyðingar væru
orðnir daprir “í bragði síðan
æskan tók að skemta sér á skaut-
um, og hefi aldrei sannara orð
sagt, En þetta meinlausa lýsing-
arorð sló illa tvær konur á Gimli
svo þær í félagi rita langa lof-
ræðu um Gyðingana hér, sér-
staklega þó einn þeirra, sem þær
nefna “Harry” sem þó ekki mun
faans nafn, en er talin eigandi
ihreyfimyndarússins og mun
leysa verk sitt viðunnanlega af
hendi, gagnvart almenningi. Þó
hann gyldi ekki skattinn af
hrefimyndahúsinu, fyrri en rek-
ist var í því næstl. haust og hefði
þó átt að vita að bærinn hér þarf
að borga mikil gjöld mánaðar-
lega, og vill standa vel í skilum,
enda eru úrvals menn í bæjar-
stjórn hér.
En á mælikvarða þessara
kvenna, eru allir Gyðingar engl-
ar, og sá auðvitað einnig, sem
hefir lánað þeim hús sitt til
íundáhalds, og tekið þátt í að
safna með fé í “Rauða-kross”
þarfir, en, ekki lagt mikið fé í
það sjálfir, og er þá flest til
tínt.
Fyrir tveimur árum flutti
önnur þessi kona fyrirlestur á
sumarsamkomu, og lét í ljósi
gremju sína yfir menningar
skorti ungmenna í þessu landi,
drengir væru ókurteysir, sýngi
ljótar vísur um stúlkur, o. s. frv.
Kona þessi er gáfuð og vel ment-
uð, og rakti ólag þetta til rótar
í ihreyfimyndahúsin, sem Gyð-
ingar eru búnir að ná í sínar
’hendur um gjörvalla Ameríku,
og sýna þar stöðugt glæpamynd-
ir, daðurs- og skrípamyndir, sem
spilla smekk ungdómsins, og
sýna hvernig hann eigi að lifa;
þarna sé mannlífið í réttri
mynd. En nú vendir frúin segl-
um og segir að hreyfimyndahús-
ið á Gimli sé bænum til gagns og
sóma! Betur væri að sá spádóm-
ur rættist, en engar liíkur tel eg
til þess.
Frúin segir að Gyddar hafi
liðið súrt og sætt “með íslend-
ingum hér”, eg efast um að þeir
hafi súrnað hér, en safnað hafa
þeir fé sem þeim er lagið, en eg
sé ekkert virðingarvert við. En
frúrnar hafa sama rétt á sinni
skoðun og eg, og eru skólakenn- æskileg? Stendur hún ekki í
arar hér í bænum. Þegar þær’vegi fyrir íhrifningunni, æðstu
koma í hreifimyndahúsið efa eg nautn hlustandans? Að vísu, —
ekki að á móti þeim í dyrunum ihún kemur að minnsta kosti í
sé tekið, með breiðu brosi, og veg fyrir, að hann hrífist af
þær leiddar til sætis í góðum stað. hverju sem er, en hindrar samt
"Klappaðu henni á bakið” þá fer sem áður ekki, að hann njóti
ihún að mala” sagði Gutti; hann' þess, sem bezt er gert, og þá verð
veit hvað hann sýngur. j ur líka hrifning hans dýpri, ein-
legg meira, þrátt fyrir alt, lægari og sannari en þeirra, sem
upp úr áminstum fyrirlestri ann- af öllu hrífast, en geta ekki not-
arar frúarinnar, en upp úr því ið þeirrar hrifningar nema rétt
sem hún segir í svarinu til mín, á meðan þeir hlusta, gleypa gagn
um Gyðinga. Eg sé ekki merg- j rýnislaust við öllu, jafnóðum og
in í vörn stallsystranna íslenzku! það er flutt, en tyggja ekki og
fyrir þá hér, fremur en ef fara melta ekki, svo að gripið sé til
ætti að fetta fingur út í, að skot- hversdagslegra Mkinga.
um sé brugðið um nízku í almenn-
Hin gamla, góða, íslenzka
faóti skoðun minni á Gyðingum.
S. Baldvinsson
ings álitinu eða íslendingum um hlustendamenning á nefnilega
að vera mestu fiskætur í heimi.j ekkert skylt við múgsefjun og
o.s.frv. Það á hver þjóð sitt i al- ihóphrifningu. Hún er mótuð af
menningsálitinu og skrif ís-1 viðhorfi einstaklingsins, sem
lenzku konanna breyta ekki sýnir höfundi og flytjanda sjálf-
sagða sanngirni og virðingu sem j
enistaklingi og þjóni listar eðai
málefnis, en áskilur sér um leið
fullan rétt til þess að vera frjáls
af öllu nema þroska sínum og
skaphöfn, hvað snertir mat og
gagnrýni á því, sem sá þjónn hef-1
Ólíklegt þykir mér, að margar ur að flytja- Þjóð’ Sem hefuri
þjóðir fyrirfinnist, sem gengið Þ^oskað með sér slíka hlustenda j
hafa í harðari hlustendaskóla eða' menninSu> verður aldrei sefjuð
Loftur Guðmundsson
ÍSLENZK HLUSTENDA-
MENNING
SEED IN RELATION TO
YIELD RND QUALITY
If "the sire is half the hcrd in livestock production’’ then seed is
half the crop in grain production. This is particularly true with malting
barley where the variety must be pure; the grain uniformly plump, free
from impurities, and of high uniform germination.
The barley grower has two sources of seed, i.e., clean up his own
grain or buy from an outside source. In purchasing seed he may buy from
a neighbor either uncleaned grain and clean it, or buy cleaned seed. Bv
this method the seed does not have to be inspected and graded by the
Plant Products Division of the Dominion Department of Agriculture. It
is advisable, therefore, if the farmer is using his own seed or purchasing
from a neighbor, to submit a sample to your Elevator Operator, Agri-
cultural Representative, or the Extension Scrvice and have thern send i.
forward to a laboratory for both purity and germination tests.
If the grower is purchasing seed from an outside source, it must be
classified and graded by the Plant Products Division. In each case, the
purity is indicated and the germination stated. This organi/.ation recog-
nizes three classes of seed, i.e., commercial, certified, and registered.
•Generally speaking, these classes indicate a progressive increase in the
purity of the variety.
The purity of commercial seed is determined by an inspection of
the threshed grain. The tolerance of other varieties is quite large; or it
may be a mixture of varieties.
The purity of certified seed is determined by an inspection of the
seed crop in the field and is tolerably pure as to variety. It usually has to
be grown frorn registered seed and must be at least 95 per cent pure.
Registered seed is the progeny of a field inspected crop with a
pedigree tracing back to the foundation seed. It must be 99.9 per cent
pure. Therefore, if the grower wants the best, buy registered seed. It is a
good practice to buy some registered seed each year and operate a seed
plot of from five to twenty acres in size, using the seed from this for
the general crop the following year.
For further informaiton, write Barley Improvement Institute, 206
Grain Exchange Building, Winnipeg, for a circular on "Purchasing Seed
Barley.”
Fourth of series of advertisements. Clip for scrap book.
This space contributed b-y
Shea's Winnipea Brewery Ltd.
MD-252
lokið þar þyngra prófi en við.
Að víísu ekki sú kynslóðin, sem
nú setur svip sinn á þjóðina, —
heldur sú, sem er í þann veginn
að kveðja og þó einkum þær,
sem kvöddu síðast á undan
henni. Og það væri okkur hið
mesta tjón, ef við köstuðum fyr-
ir borð þeirri hlustendamenn-
ingu, sem þær ihafa látið okkur í
arf.
Langar kvöldvökur sátu hjú,
unglingar og húsbændur á hverju
einasta sveitaheimili í hljóðri at-
hygli við vinnu sína og falýddu
á nímnakveðskap og sagnalestur.
Húslestur var og lesinn á hverju
kvöldi mikinn hluta vetrar,
passíusálmar fluttir á föstunni,
Jónsbókarlestur á hverjum
sunnudegi, en auk þess fóru
flestir til kirkju á sunnudögum
og hátíðum og hlýddu þar messu.
Það gat því ekki hjá því farið,
að tneð þjóðinni skapaðist sér-
stæð hlustendamenning, enda
varð sú raunin á. Og þarna gat
ekki gætt neinna erlendra áhrifa,
svo að sérkenni þessa menning-
til fylgis við menn eða málefni
með auglýsingaskrumi og endur-
tekningalygum.
Og nú er komið að mikils-
verðri spurningu. Erum við í
þann veginn að varpa þessarij
gömlu, góðu hlustendamenningu
fyrir borð? Ekki skal eg fullyrða^
neitt um það, en margt er þaðj
því miður, sem bendir til þess, i
að hún sé að minnsta kosti í
nokkurri hættu stödd. Til þess
að sannfærast um það, þarf mað-
ur ekki annað en bregða sérá kvik
myndahús og virða fyrir sér,
hvernig yngri kynslóðin tekur
því, sem þar er á boðstólum fyr-
ir auga og eyra. “Jihby” hrópin,
hvell og skerandi skrílshví, fóta-
traðk og hvers kyns gauragang-
ur lætur ekki aðeins illa lí eyrum
þeirra, sem enn búa að öðru upp-
eldi, heldur vekur það með þeim
ugg og kvíða um örlög þeirrar
kynslóðar, sem þarna kveður sér
hljóðs. Sem betur fer megum við
enn vona, að þarna sé aðeins um
að ræða skyndiáhrif snertingar
yngri kynslóðarinnar af erlendri
arþáttar eiga eingöngu rætur að, niúgmennsku, en ekki djúptæka
ihugarfarsbreytingu. Að æskan
rekja til skapferlis þjóðarinnar
og tilfinningaMfs.
láti svona vegna þess, að hún á-j
Og hver eru þá - eða voru, - lítur lj)að £ínt ~ Svona .að “n*í
sérkenni íslenzkrar hlustenda- leyti ems og sumum þótti það,
, ... . ; fínt herna aður fyrr meir að
menningar? Hljoð og djup at- , ... / * , I
hygli; einlæg virðing fyrir því. tySgí3 UPP a ons u a Þe a,
efni, sem flutt var, ef til vin »é aðeins lánaður hjupur ein« og,
ihelzt til skilyrðislaus virðing Púðrið °g varalitunnn
sem
fyrir öllu því, er einu nafni var,
kallað “guðsorð”, hlédrægni og
strangur agi á tilfiningum og
hrynji af, þegar til alvarlegra á-
kvarðana og átaka dregur.
Já, við skulum vona tþað. En
viðbrigðum gagnvart efninu; —' su yon má eki blinda okkur. Sé^
hleypidómalaus, ígrunduð, en um djúptækari áhrif að ræða,
um leið miskunnarlaus gagnrýni ber okkur skylda til að gera allt,
á öllu því efni, sem ekki heyrðij sem í okkar valdi stendur til
til guðsorði, enda var það og þess að uppræta þau og afmá, og
einn þáttur í hlustendamenning-j leiða hina gömlu hljóðlátu at-
unni að ræða sögurnar og rím- hygli og ígrunduðu gagnrým
urnar, sem fluttar voru, af festuj aftur í öndvegi. Hlustendamenn-(
og einurð, eftir því sem hver og, ingm íslenzka er fjöregg þjóð-
einn ihlustenda hafði vit og arinnar, f jöregg, sem við verðum ;
þroska til. j að g3eta betur en nokkru sinni
Viðhorf hlustendanna gagn- fyrr> nu> einmitt nú, þegar
vart guðsorði var mótað af langri heimurinn stendur á glötunar
og harðri baráttu við kúgun, ör-
ibirgð, náttúrhamfarir, drep-
sóttir og hvers kyns hörmungar,
og er ekki rúm til að ræða það
frekar að sinni. í viðhorfi gagn-
vart flutningi annars efnis birt-
barmi múgmennsku, auglýsinga-
skrums, endurtekningalyga og
hópsefjunar. —Samtxðin
—Nú hef eg brotið allar brýr
að baki mér og játað allar yfir-j
ist skapferli og tilfinningalíf sjónir mlínar fyrir kærustunni
þjóðarinnar hins vegar eins og,minni
— Og hvernig fór?
— Vertu blessaður, það kom
allt fyrir ekki. Við ætlum að
gifta okkur í næsta mánuði.
það var. Og sem betur fer búum
við enn að þeirri menningu. Eg
hef heyrt erlenda listamenn á
sviði söngs og hljómlistar hafa
við orð, að það væri mjög örðugt.
að syngja og leika fyrir íslenzka. Prófessorinn (önnum kafinn1
hlustendur, þeir væru svo hljóð- ^ vjð uppþvott í eldhúsinu) : Þeg-j
ir og hlédrægir; en hins vegarj ar giftumst, Lovísa, lofaðirðui
yrði listamaðurinn þess greini-j mér, að við skyldum alltaf hafa1
lega var, að undir þessari þögn j vinnukonu.”
byggi hugsað mat og skefjalaus^ a
gagnrýni og tækist að vinna sér j Frúinn: Elskan, hættu að éta
hrifningu þeirra, væri hún ein- súpuna, rétt á meðan eg er að
læg og fölskvalaus. ! tala í símann. Eg heyri ekki
Er þá slík hlustendamenningj neitt fyrir þér.
Professional and Business Directory 1 1—

Office Phone Res. Phone 94 762 72 409 Dr. L. A. SIGURDSON 528 MEDICAL ARTS BLDG. Consultations by Appointment DR. A. V. JOHNSON DENTIST • 506 Somerset Bldg. • Office 97 932 Res. 202 398
Talslmi 95 826 Heimilis 53 893 DR. K. J. AUSTMANN Sérfræðingur í augna, eyrna, nets og kverka sjúkdómum 209 MEDICAL ARTS BLDG. Stofutlmi: 2—5 e. h. ANDREWS, ANDREYVS, THORVALDSON & EGGERTSON Lögfrœðingar Bank of Nova Scotia Bldg. Portage og Garry St. Sími 98 291
Dr* H. T. Thorlakson WINNIPEG CLINIC St. Mary’s and Vaughan, Winnipeg Phone 926 441 DRS. H. R. and H. W. TYVEED Tannlœknar 406 TORONTO GEN. TRUSTS BUILDING Cor. Portage Ave. og Smdth 9t. PHONE 96 952 WINNIPEG
J. J. Swanson & Co. Lld. REALTORS Rental, Insurance and Financial Agents Sími 97 538 308 AVENUE Bldg. — Winnipeg H. J. PALMASON & Co. Chartered Accountants • 219 McINTYRE BLOCK • TELEPHONE 94 981
THE YVATCH SHOP CARL K. THORLAKSON Diamond and Wedding Rings Agent for Bulova Watches Marriage Licenses Issued 699 SARGENT AVE. Rovatzos Floral Shop 253 Notre Dame Ave. Ph. 27 989 Fresh Cut Flowers Daily. Plants in Season We specialize in Wedding and Concert Bouquets and Funeral Designs Icelandic Spoken
WINDATT COAL CO. LIMITED Established 1898 506 PARIS BLDG. ..írt Office Phone 927 404 Yard Phone 28 745 A. S. BARDAL Mkkistur og annast um útfarir. Allur útbúnaður sá besti. Ennfremur selur hann alleVo^/T, minnisvarða og legsteina 843 SHERBROOKE ST. Phone 27 324 Winnipeg
H. HALDORSON BUILDER 23 Music and Arts Studios Broadway and Carlton Phone 93 055 Winnipeg, Canada Union Loan & Investment COMPANY Rental, Insurance and Financial Agents Sími 95 061 510 Toronto General Trusts Bldg.
CANADIAN FISH PRODUCERS Ltd. J. H. Page, Managing Director Wholesale Distributors of Fresh and Frozen Fish 311 CHAMBERS ST. Office Phone 26 328 Res. Phone 73 917 GUNDRY-PYMORE Ltd. British Quality - Fish Netting 60 Victoria St., Winnipeg, Man. Phone 98 211 Manager: T. R. THORVALDBON Your Patronage Will Be Appreciated
ÁSGEIRSON’S PAINTS, YVALL PAPER AND HARDWARE 698 SARGENT AVENUE Winnipeg, Man. Telephone 34 322 Halldór Sigurðsson Contractor & Builder • 1156 Dorchester Ave. Sími 404 945
The BUSINESS CLINIC Specialize in aiding the smaller business man to keep adequate records and prepare Income Tax Returns. ANNA LARUSSON 508 Mclntyre Blk. Ph. 97 130 FINKLEMAN OPTOMETRISTS and OPTICIANS Kensington Bldg. 275 Portage Ave. Winnipeg PHONE 922 496
O. K. HANSSON Plumbing & Heating CO. LTD. For Your Comfort and Convenience, We can supply an Oil Burner for Your Home Phone 72 051 163 Sherbrook St. 1 COURTESY TRANSFER & Messenger Service Flytjum kistur, töskur, húsgögn, pianós og kœliskápa önnximst allan umbúnað á smá- sendingum, ef óskað er. Allur flutningur ábyrgðstur. Simi 53 667 1197 Selkirk Ave. Eric Erickson. eigandi

PRINCESS
MESSENGER SERVICE
Við flytjum kistur og töskur,
húsgögn úr smærri íbúðum
og húsmuni af óllu tæi.
58 ALBERT ST. — WINNIPEG
Simi 25 888
C. A. Johnson, Mgr
'JÖRNSONS
KDKSTOREI

LESIT) HEIMSKRINGLIT
702 Sargent Ave.. Winnipeg, Man.