Heimskringla - 07.05.1958, Síða 2

2. SÍÐA
KEIMSKHINGLA
•lícimskrimilci
Kemur út á hverjum miíívikudegi
Eigendur: THE VIKING PRESS LTD.
868 Arlint'ton St. Winnipeg 3, Man. Canada Phone SPruce 4-6251
Verð blaðsins er $3.00 árgangurinn, horgist fyrirfram
Allar borganir sendist: 1 HE VIKINf, PRESS LTD.
Öll viðskiftabréf blaðinu aðlútandi sendist:
The Viking Press Limited, 868 Arlington St., Winnipeg 3
Ritstjóri: STEFÁN EINARSSON
Utanáskrift til ritstjórans:
EDITOR HEIMSKRINGLA, 868 Arlington St. Winnipeg 3, Man.
HEIMSKRINGLA is published by THE VIKING PRESS LIMITED
and printed by VIKINf. PRIVTERS
868 Arlington St., Winnipeg 3, Man. Canada Phone SPrure 441251
Authortaod cta Second Clasa Mall—Post Office DepL. Ottowa
WINNIPEG,
MÆÐRADAGSHUGLEIÐ
INGAR
Flutt af séra Philip M. Péturs-
syni í Unitara kirkjunni í
Winnipeg, Man.
Það eru mæðurnar, sem stjórna
heimilunum, og sem verða oft
að bera þýngstu byrði þeirra, og
á sama tíma, að sýna hugulsemi,
kærleika, isamúð og umhyggju,
og að standa sem vörn gegn því
að áhyggjur lífsins þurfi of
snemma að hvíla á herðum hinna
ungu.
í sálmi einum sem vér syngj-
um hér stundum, ekki sýnist hafa
verið hægt að finna betra orð,[
eða meira viðeigandi til að lýsa
umhyggju drottins fyrir mönn-
unum en orðið móðir. Sá guð er
fullkominn guð, og verðskuldar
tilbeiðslu og þakkarbænir, sem
vakir yfir mönnunum eins og
góð móðir, yfir börnunum sínum
—þar er sagt:
Drottinn vakir, drottinn vakir
daga og nætur yfir þér.
Blíðlynd eins og bezta móðir
ber hann þig í faðmi sér.
Allir þótt þér aðrir bregðist
aldrei hann á burtu fer,
Drottinn elskar, drottinn vakir,
daga og nætur yfir þér!
Hér er átt við það, að þeir eig-
inleikar, sem einkenna góða móð-
ur, eru guðdómlegir eiginleik-
ar, og að hið fullkomnasta og
fegursta, sem vér tileinkum guði,
er að finna í hjarta góðrar móð-
ur, að guð sjálfur geti ekki verið
fullkomnari, eða betri, gagnvart
mönnunum en góð móðir gagn-
vart börnum sínum.
Það eru þessir sömu eiginleik-
ar sem átt er við, í öðru sálms-
versi, sem vér syngjum stundum,
þó að þeir séu ekki nafngreindir,
og þar líka, er ást, og umhyggja1
móðurinnar að verki, og breiðir
yfir alt og alla, á heimilinu, anda'
sáttfýsi og friðar, 0g styrkir. Þar
er sagt:
Hve sælt er sérhvert hús
þótt sé það þröngt og smátt,
ef hver af hjarta fús
þar hefir frið og sátt.
Ei finnast þrengslin þar,
og þeim ei amar neitt
er alt til ununar
hver öðrum geta veitt!
En nú, munu sumir segja,—
þetta er takmarkað, þetta er hug
mundin; sem vér vildum öll að
gæti orðið að veruleika í heim-
inum, að allir menn gætu orðið
aðnjótandil þessara gæða, að
hvergi þyrfti að þekkjast annað.j
(hvort sem er á heimilum, eða i
hinum víðara heimi, í lífi mann-
anna), en það, sem í þessum orð
am fynst, og í þeirri hugmynd,
sem á bak við þau stendur.
En annað er þó reynslan, sem
maður vildi síður hugsa um,
sem maður vildi síður þurfa að
minnast á þessum degi, sem á að
vera tákn kærleika og blíðlyndis
og alls, sem gott er og fagurt og
fullkomið.
En ekki gjörðum vér heldur
tétt að Ioka augunum fyrir veru-
leikanum, fyrir því, sem gerist
cg er að gerast, umhverfis oss,
á hverjum degi, því þar er oft
margt, sem bendir, eða sýnist
benda til alls annars, en að menn
7. MAÍ, 1958
heiðri mæður eða móðurást.
Hvernig heiðrum vér minn-
ingu mæðranna? Með að syngja
þeim lof? og tala um fórnfýsi
þeirra, og ástríka umhyggju fyr
ir börnunum sínum? — Já, það er
ein. leiðin. En hvað svo? Gleym-
um vér öllu aftur næsta daginn
á eftir, sem vér sögðum daginn
áður? Svo getur verið og svo vill
oft verða. En hvað mundu mæð-
urnar sjálfar velja sér?. Hvern-
ig mundu þær, sem eru mæður,
—hvernig mundu þær vilja að
Lraldið væri upp á minningu
mæðra? »
Svörin að þessari spurningu
gætu e.t.v. verið eins mörg og
þær sem svara. En samt hygg eg
að ef að vér færum um heim all-
an, ekki aðeins til mæðra vorrar
þjóðar, en mæðra allra þjóða, að
eitt svar yrði þeim flestum sam-
eiginlegt, og að það yrði —Sjáið
um börnin! Veitið þeim tækifæri
til að vaxa, að þroskast, að ment
ast og að njóta gæða lífsins. —
Varðveit þau gegn öllu illu; látið
rigna yfir.þau blessun guðs og
manna, og hjálpið þeim að njóta
sín til fulls. —
Svo munu mæðurnar ílest allar
mæla fram! Þær leita ekki við-
urkenningar sjálfs sín, en finna
sanna fullkomnun á öllum
dýpstu þróun og háleitustu von-
um, ef að börnunum líður vel, og
veitist tækifæri til að fullkomn-
ast, þá verður mæðrunum að
fullu borgið, allur tilgangur
þeirra og líf, hefur náð takmarki
sínu.
Þess vegna, bera þau börn,
sem vel hefur farnast, mæðrum
sínum blómagjafir, eða viður-.
kenningu á einhvern annan hátt,
þennan dag í virðingarskyni við
þær, og er það falleg og viðeig-
adi venja á hverri mæðradagshá
tíð. Þau gleðja móður sína með
gjöfum, en þó mest með þvi að
sýna, að þau elska hana og virða
það við hana, að hún haíi verið
góð, og elskurík móðjir. En þó
gleður það hana mest, að vita
að börn hennar eru heilsugóð og
sterk, og að þau eru farin áð
brjótast fram í lífinu, og sýna
sig að vera jafningjar hvers ann-
ars, sem er, í samkepni lífsins,
þar sem að sýnist vera að hver
verði alltaf að keppa við annan,
oftar næstum því, en að hafa
samvinnu með honum, til að ná
sameiginlegu takmarki.
En hvað sem því líður, gleðst
móðirin yfir lánsemi og heppni
barna sinna, og þakkar guði fyr-
ir alt gott í lífinu.
Og ætti þessi hugsun eða með
vitund um þessa afstöðu mæðra
að grípa hjörtu vor, og hvetja
oss til að snúa huganum að öð-
um börnum og öðrum þjóðum
þar sem að börnunum veitast
miklu minna af gæðum lífsinns,
af tækifærum til framkvæmda,
til uppfræðslu, og mörgu öðru,
en hér hjá oss í þessari heims-
álfu, þar sem að alt er sama sem
lagt upp í hendur vorar.
Hvert lítið barn, sem fæðist
inn í þennan heim, hvar sem það
kann að vera, á heimtingú á
sömu umönnun, og umhyggju og
hvert annað barn. Hvert einasta
barn sem fæðist, er jafnt fyrir
augliti guðs, og verðskuldar
jafnt tækifæri til að nota krafta
sína, gáfur og hæfileika sér og
öðrum mönnum til góðs og upp-
byggingar En því miður, eru
kringumstæður heimsins mjög
misjafnar og mörg börn heimsins
verða að gjalda þess, að þau eru
fædd í löndum þar sem kring-
umstæður eru allt annað en glæsi
legar, eða að foreldrarnir eru
fátækir, eða að tækifærin til lífs
og frama, ánægju og gleði, eru
miklu færri og lélegri en annars-
staðar.
En það þýðir þó ekki, að börn
fátækra foreldra geti rutt sér
braut. Þau hafa oft gert það, og
gera án efa í framtíðinni. *Abra-
ham Lincoln og ótal aðrír merk-
ir menn voru fæddir og uppaldir
í mikilli fátækt. Jesús kom af
fátækum foreldrum. Mörg mikil
menni urðu að þræla á fyrstu
árum sínum í mikilli fátækt, en
unnu sig samt fram.
En svo er þess að gæta líka,
leins og tekið er fram í sorgar-
Ijóði enska skáldsins Grey, þar
sem hann tekur fram, er hann
gengur um kirkjugarð einn, og
virðir fyrir séi* grafir hinna fram |
liðnu, sem fyrir löngu eru dánir, j
og e.t.v. gleymdir. Grafir þeirra
eru nafnlausar. Hér segir hann:
hvíla leifar þeirra, sem undir
betri kringumstæðum og hag-
slæðari, hefðu getað orðið leið-
togar þjóðar sinnar, umbótamenn
miklir, frægir lærdómsmenn,
herforingjar, o.s.f. En vegna fá-
tæktar, vöntunar á tækifæri til
að fræðast, lifðu þeir út sína
öaga, sem óþektir almúgamenn
og voru síðast, er æfin varð á
enda, lagðir til hvíldar, í nafn-
lausra gröf.
Er menn hafa húgsað um þetta
hefur þeim oft komið til hugar,
hve mikil eyðsla þetta er, hve j
mikils hefur verið misst fyrir j
það, að hæfileikamenn hafa oft
ekki fengið að njóta sín, að þá
vantaði áhöldin, verkfærin, til
að koma hæfileikum sínum að j
gagni, þ.e., fræðsluna, þekking-j
una, kunnáttuna, tækifærin.
En það er nú það, sem mæðra-!
dagurinn heimtar, ekki aðeins!
heiður mæðra sem persónur, enj
fcinnig viðurkenning á þörfinnii
til að veita börnum þeirra öllum
börnum, jafnt tækifæri til að
njóta sín.
Mælikvarðinn á því hvort að
barn eigi að mentast eða ekki
hefur oftast verið ríki-
dæmi föður þess, en ekki það,
hvort það -hafi hæfileika til aðj
njóta mentunar. Öll börn eru
jöfn fyrir augliti guðs. Öll börn
verðskulda jafnt tækifæri í líf-
inu. Ást móðurinnar viðurkenn-
ir þetta.
Móðurástin er hin sama, hvort
sem er í fátækum hreysum eða í
konungshöll. Drottning Eng-
lands getur ekki elskað börn sín
heitar en þær mæður gera sem
búa í fátækustu og afskektustu
hlutum þjóðar hennar. Og ef
Jesús kæmi aftur til jarðar, eins
og sumir trúflokkar halda fram
að hann geri, hver börnin tæki
hann fyrst til sín? Hver þeirra
tæki hann að sér, þau, sem hafa
alt lagt upp í hendur á sér, eða
þau sem ekkert eiga, og eru
snauð að þessa heimsgæðum. —
Hann sagði, Leifið börnunum að
koma tii mín, og bannið þeim eigi
því slíkra er himnaríki.
Móðurástin mælist ekki af
ríkidæmi né stöðu, né dæmist
heldur af þeim hlutum. Ef nokk
uð, þá er hún heitust þar sem
efnin eru minst og fátækust, því
þar er óvissan mest, en löngunin
sterkust, um að börnunum farn-
ist vel. Mest fórnfýsin finst með-
al fátækra, og þar verður hjarta
móðurinnar glaðast er börnunum
er hjálpað. En svo kemur glampi
gleði og ánægju líka í augu
hennar, er hennar er minst, eftir
búið er að fullnægja þarfir barn-
anna, þvf hún er líknahjálpar
þurfandi. En gleði móðurinnar er
mest og fullkomnust er fyrst er
hugsað um börnin, og ekkert er
henni meira gleðiefni en að vita
af þeim, sem mannvænleg, og
þroskuð og að hafa hlotið tæki-
færi í lífinu, og notið þess til
'ulls.
Vér heiðrum þyí mæður best,
ekki með því að syngja þeim ó-
cndanlegt lof, en heldur með því
WINNIPEG, 7. MAÍ, 1958
að skapa réttlæti fyrir börn
þeirra í mannfélaginu, þar sem
að 'tækifæri til fullkomnunnar
eru jöfn fyrir alla, og eina tak-
mörkunin er hæfileikar þeirra
sjálfra til að njóta þess, sem boð-
ið er með þvi, ef svo er gert, verð
ur tilgangi þessa dags náð að
fullu, og gleði og ánægja mæðra
getur sameinast í einum miklum
lofsöng, einum miklum sigur-
söng, að enginn greinarmunur
verði gerður á börnum, hvort
sem eru rík eða fátæk, að sá sann-
leikur hafi hlotið viðurkenn-
ingu um' að öll börn eru jöfn
fyrir augliti guðs, og að ekkert
barn verði látið hjá. Þetta ætti
að vera markmið og tilgangur
þessa dags, og það getur verið
bæn vor allra, að þessi dagur
nái tilgangi sínum, á vorum tím-
um, og með því að minning
mæðra verði heiðruð að fullu.
Guð blessi allar mæður og
minningu þeirra, fórnfýsi og ó-
sérplægni. Líf heimsins byggist
á lífi þeirra. Guð láti blessun sína
hvíla yfir þeim öllum nú og til
enda heims.
INDRIÐI INDRIÐASON
FIMMTUGUR
Mannsævin er eins og hrað-
ferð, og áfangastaðirnir koma og
fara fyrr en varir. Nú er Indriði
Indriðason frá Fjalli orðinn
fimmtugur.
Hann er Þingeyingur að ætt
og uppruna, fæddist að Fjalli í
Aðaldal 17. apríl 1908, sonur Indr
iða skálds og fræðimanns Þór-
kelssonar og konu hans, Kristín-
ar Friðlaugsdóttur. —Indriði
yngri ólst upp í foreldrahúsum,
unz hann lagði leið, sína til Vest-
urheims átján ára gamall. Þar
dvaldist hann fjögur ár, lengst-
um í San Francisco, en hvarf aft-
ur heim 1930. Hefur hann síöan
lagt stund á ýmis störf hér í
Reykjavík og starfað í skattstof
unni undanfarin þréttán ár. Indr
iði kvæntist 1931 Sólveigu Jóns-
dóttur alþingismanns Jóriátans-
sonar, og eiga þau hjón þrjú
mannvænleg börn: Indriða, Liót
unni, og Sólveigu. Heimili
þeirra að Stórholti 17 venst svo
skemmtilega, að þar vill maður
eem oftast vera.
Indriði Indriðason gaf út smá-
sagnasafnið “Örlög” 1930 og
þótti hugkvæmur og. efnilegur
rithöfundur. Samt kaus hann að
feta í þau föðurspor að gerast
fiæðimaður og hætti því smá-
sagnagerðinni að unnum fyrsta
sigri. Hins vegar hefur hann rit
að bókina “Dagur er liðinn”,
sem er endurminningar Guðlaugs
heitins Kristjánssonar frá Rauð-
barðaholti. Ennfremur bjó hann
til prentunab ljóðasafn föður
síns, “Baugabrot”, og bók hans
“Milli hafs og heiða”. Indriði
var líka einn af Dvalarmönnun-
um í gamla daga og þýddi marg-
ar úrvalssögur af ríkri smekk-
vísi. Annars er ættfræðin líf
hans og yndi, þegar annir leyfa.
Vinnur hann að miklu riti um
ættir Þingeyinga, og mun þess
að vænta, að það sæti ærnum tíð-
indum. Indriði kann manna bezt
skil á Norðlendingum lífs og
liðnum, en sér í lagi fólki átt-
haga sinna. Er hann í senn mann-
glöggur og söngfróður og svo
vandvirkur og ræktarsamur við
smátt og stórt, að allt kemst til
skila. Þingeysk menning er hon-
í blóð borin. Maðurinn hefur
goldið átthögunum fósturlaunin
af mikilli tryggð og sönnum
drengskap.
Enginn skyldi þó ætla, að
Indriði Indriðason ali jafnan
aldur sinn í völundarhúsi fortíð
arinnar, þó að hann rati um það
eins og stofuna sína að Stórholti
17. Hann er maður nútímans og
íslenzkur heimsborgari. Ungur
nam hann ljóð og sögur og hefur
haldið því áframa alla ævi. Ind-
riði er sí-lesandi fagrar bók-
menntir og svo vel að sér í þeim
efnum, að furðu gegnir. Fáir eru
honum vandlátari á íslenzkan
skáldskap, en ekki nóg með það:
Indriði hefur komizt í náin
kynni við heimisbókmenntirnar,
enda les hann ensku eins og ís-
lenzku og þekkir prýðilega skáld
og rithöfunda Norðurlanda. Og
hann lætur sannarlega ekki aðrar
listir framhjá sér fara. Indriði
hefur yndi af söng og hljóðfæra
slætti og fékkst við tónsmíðar í
gamla daga. Hann dáir sömuleið
is málverk og höggmyndir. Mað-
urinn er síleitandi að fegurð og
boðskap, sem göfgar og þroskar
og gerri lífið frjótt og litríkt.
Loks kemur Indriöi því í verk
að vera einstakur félagsmaður.
Hann starfar í samtökum rithöf-
unda og nýtur þar trausts og
virðingar. Góðtemplarareglan
fékk hann til fylgis við málstað
sinn fyrir mörgum árum, og víst
munar þar um liðsinni hans, þó
að eg kunni ekki þá sögu. Ind-
riði er alltaf að flýta sér, ef mað
ur hittir hann á förnum vegi.
Hann þarf á fund eða til verks,
sameinar í fari sínu áhuga fljót-
hugans og nákvæmni og sam-
vizkusemi fræðimannsins, vegur
og metur orð sín og skoðanir, en
vill gera hvern draum að veru-
leika. — Eigi að síður hefur
hann tíma til að blanda geði við
vini og förunauta, rökræða, hríf-
ast og skipta skapi. Maðurinn má
vera að öllu í umstangi sínu og
annríki. Hann kann að flýta sér
hægt.
Eg kynntist Indriða Indriða*
syni strax fyrsta dvalarár mitt í
Patented “2-Sole” Socks
Sólinn er prjónaður í tveimur lögum. Er mýkri
hliðin upp á því innra, og liggur því að fætinum
Engin auka þyngd eða þrengsli eru að þessu. Þú
verð’ir að reyna þessa 2-sóla sokka til að trúa
hvaða munur á þeim er og öðrum sokkum.
MANITOBA DEPARTMENT OF EDUCATION has established a
programme of student aid designed to
• reward outstanding academic achievement
• give financial help when it is really necessary to students of superior
ability and accomplishment.
3ou/i Catecjo'iieá J4ave JSeen Set \ip:
• Bursaries for approximately 2,000 students.
• Loans for approximately 400 students.
• Scholarships for approximately 100 students.
• Gold Medals for best students in several categories.
Scholarships and prizes will be awarded automatically on the basis of
examination results.
, FOR ASSISTANCE BY BURSARIES AND LOANS, students of merit
can ask for APPLICATION FORMS from:
• Your Principal. "
• The University Rcgistrar.
• The Registrar of your affiliated college.
• The Registrar, Department of Education, Room 140, Legislative
Building, Winnipeg.
Pemember: Jixain {Powe’z Jiuát j\ot J$e Waáted.
DEPARTMENT OF EDUCATION
HON. W. C. MILLER
Minister.
B. SCOTT BATEMAN
Deputy Minister.